Wetenschap Vandaag | BNR

Wereldwijd krijgt één op de zes mensen te maken met onvruchtbaarheid. In Australië - waar dit onderzoek is uitgevoerd - wordt één op de tweeëntwintig kinderen geboren via IVF. Dat is een hoop, maar heel veel pogingen om op deze manier zwanger te raken lukken niet.  Hoe dat kan, daar wordt heel veel onderzoek naar gedaan. Makkelijk is dat niet, want iedere situatie en ieder lichaam is anders. Geluk...

Niet lang meer en dan weten we welk beestje het Insect van het Jaar 2023 wordt. Er kan nog gestemd worden en dus nemen we met Jan Wieringa van Naturalis nog één keer uitgebreid de bijzondere genomineerden door.  Stemmen kan tot vrijdagmiddag 14:00 uur op deze site: Insect van het Jaar 2023 See omnystudio.com/listener for privacy information.

We weten dankzij onderzoek al een tijdje dat ons geheugen op de lange termijn nogal wankel is. Maar nu blijkt ons kortetermijngeheugen ook nog eens een stuk onbetrouwbaarder dan gedacht. In deze audio hoor je cognitief psycholoog Marte Otten van de Universiteit van Amsterdam. Lees hier meer over het onderzoek: Seeing Ɔ, remembering C: Illusions in short-term memory . See omnystudio.com/listener fo...

In onze zoektocht naar de liefde kijken we steeds meer naar persoonlijkheid en steeds minder naar iemands financiële situatie. Tenminste: in welvarende landen dan.  Onderzoekers bestudeerden contactadvertenties die tussen 1950 en 1995 in kranten werden geplaatst in Canada, de VS, Frankrijk en India. Ze analyseerden de woordkeuze en kwamen uit op vier thema's die het meest voorbijkwamen: persoonlij...

In sommige omstandigheden kunnen diersoorten gigantisch groot worden, of juist piepklein. Dit soort dwerggroei en gigantisme zie je vooral veel op eilanden. Maar wat zorgt er precies voor die aanpassingen?  Bioloog Jesse Hennekam, van de Universiteit Maastricht en Naturalis deed onderzoek naar de kaken van uitgestorven enorme slaapmuizen om daarachter te komen. Wat ze ontdekten had hij niet verwac...

Veel mensen houden na een beroerte last van motorische problemen. Iets wat bij een behoorlijk grote groep patiënten niet volledig verholpen kan worden met fysiotherapie. Onderzoekers van het UMC Utrecht gaan nu kijken of een behandeling met hersenstimulatie deze mensen kan helpen beter te herstellen.  In deze audio hoor je neurobioloog Rick Dijkhuizen en technisch geneeskundige Jord Vink van het U...

Het gaat gigantisch slecht met de Europese palingpopulatie. De EU heeft dan ook de import en export van de dieren verboden, maar dat heeft gezorgd voor het ontstaan van een heuse palingmaffia.   Een lucratieve illegale palinghandel waarin miljarden rond zouden gaan. Juni vorig jaar werden nog 49 mensen gearresteerd omdat ze onderdeel waren van een smokkelnetwerk dat palingen in koffers probeerde t...

Wetenschappers hebben een vis op beeld vastgelegd die vrolijk aan het rondzwemmen was op een diepte van meer dan 8,3 kilometer. En dat is een diepterecord. Het gaat om een jonge slakdolf. Uit eerder onderzoek bleek al dat slakdolvensoorten die op deze dieptes zwemmen aardig wat aanpassingen hebben ondergaan om tegen de hoge druk te kunnen. De onderzoekers hebben er ook twee gevangen, op zo'n 8000...

Meer en meer beginnen we te ontdekken - met dank aan steeds betere technieken en een paar gelukkige archeologische vondsten - dat hoe we ons T. rex en andere dino's hebben voorgesteld niet helemaal klopt.   Zo ontdekten onderzoekers al eens dat T. rex heel veel zenuwuiteinden in z'n snuit moet hebben gehad, waardoor hij waarschijnlijk niet alleen scheurde en schrokte, maar ook knabbelde. Nu is er...

Onderzoekers hebben inmiddels een behoorlijk goed beeld van waar herinneringen in de hersenen zich vormen. Korte termijn herinneringen vormen diep in het brein in de hippocampus en als de situatie erom vraagt worden ze voor de lange termijn opgeslagen in de cortex: de buitenste laag van de grote hersenen.  Maar wat er tussen die twee typen geheugen precies gebeurt is nogal mysterieus. Het is ook n...

Dit klinkt misschien als iemand die morsecode verstuurt door op bubbelfolie te drukken, maar het is een dorstige en ongelukkige plant.   Het is niet voor het eerst dat is ontdekt dat planten geluid kunnen produceren, maar wel is voor het eerst aangetoond dat dit op een meter afstand van de plant nog steeds te horen is en wat de geluiden zeggen over de gezondheid van de plant.  Een onderzoeksteam u...

Over zo'n twee weken - als de omstandigheden het toelaten - vertrekt Europese ruimtesonde Juice richting de manen van Jupiter.  Bert Vermeersen, hoogleraar Planetaire Exploratie aan de TU Delft vertelt meer over waarom we erheen willen, wat wetenschappers daar hopen te ontdekken en hoe ze dat gaan doen. Ook legt hij uit op welke manier Nederland een belangrijke bijdrage aan het project levert. Een...

Hoe we ons voelen kan soms van ons gezicht af te lezen zijn. Er zijn ook theorieën die stellen dat je met het veranderen van die gezichtsuitdrukkingen juist emoties kan sturen en dat ons eigen gezichtsspieren ook een rol spelen bij het aflezen en begrijpen van de emoties van anderen.   Dit is onderdeel van de gezichtsfeedbackhypothese. Als we een boze of blije uitdrukking op het gezicht van iemand...

In de Dream Hall van de TU Delft werken vijf dreamteams van studenten aan allerlei veelbelovende high tech projecten.  Wetenschap Vandaag zoomt in op project Epoch en project March, respectievelijk AI om de wereld beter te maken en een exoskelet.    See omnystudio.com/listener for privacy information.

De Aedes Egyptii, tegenwoordig de Gele-koortsmug genoemd, was ooit een onschuldig beestje. Door veranderend klimaat op de Afrikaanse Savanne, 5000 jaar geleden, is hij antropofiel geworden, afhankelijk van mensenbloed. De slavernijtransporten, van West-Afrika naar de Amerika's hebben 500 jaar geleden voor een nieuwe variant van de mug gezorgd, zo schrijven onderzoekers in Science. Deze variant is...

De natuur zit vol trucjes, of misschien kun je beter zeggen: vol evolutionaire aanpassingen die het voortbestaan van soorten hebben bevorderd. Een zeer zeldzaam Zuid-Afrikaans plantje uit de madelieffamilie heeft precies zo'n aanpassing gemaakt om het te winnen van de buren.  Dit plantje maakt namelijk blaadjes met patronen erop die lijken op vrouwelijke vliegjes. Ze zijn zo overtuigend, dat manne...

Op de planetoïde Ryugu zijn cruciale bouwstenen voor het leven gevonden. De Japanse ruimtesonde Hayabusa2 nam een paar jaar geleden monsters op deze ruimterots en bracht ze terug naar de Aarde. Na uitgebreide analyse blijkt er Uracil in de monsters te zitten. Uracil is RNA, een organische verbinding die waarschijnlijk nog ouder is dan DNA.  De conclusie kan niet anders zijn dat de bouwstenen voor...

Dankzij plukjes bewaard gebleven haar is bijna 200 jaar na zijn dood het DNA van componist Ludwig van Beethoven geanalyseerd.  Beethoven had in zijn leven last van tal van gezondheidsproblemen. Zijn bekende gehoorverlies was er één van, zijn ernstige darmklachten een andere, maar nu onderzoekers zo'n twee derde van zijn genoom hebben uitgezocht aan de hand van plukjes van zijn haar, denken ze meer...

Voor het eerst is op een planeet buiten ons zonnestelsel een daverende stofstorm gezien. De James Webb Telescoop legde het vast toen hij naar VHS 1256b keek, een exoplaneet die in 2015 werd ontdekt, ongeveer 40 lichtjaar van de aarde.   We weten zelfs waar de stofdeeltjes in de wolk uit bestaan: smalle korreltjes van silicium en zuurstof, wat de basis is van de meeste rotsachtige mineralen. De dee...

Mocht je op het moment aan het eten zijn, dan is het geen slecht idee om daar even mee te stoppen. We gaan het namelijk hebben over hoe kevers water uit de lucht kunnen halen met hun achterste.  Kevers zijn kampioen overleven in droge omstandigheden. Sommige kunnen hun hele leven zonder het drinken van een druppel water. Toch hebben ze wel water nodig en dit lossen ze op door met hun endeldarm, of...

Van kantoorbaan tot topsport .. iedereen krijgt wel eens te maken met stress. In onze samenleving wordt er bijna non-stop een beroep gedaan op ons stress-systeem. Is dat erg? Helemaal niet, zegt stress-sociologe Suzan Kuijsten. Zij organiseert het Stresstival , een festival over stressmanagement in de Duif in Amsterdam. Verslaggever Michal van der Toorn nam er een kijkje.  Deze vierde editie draai...

Het terugplaatsen van eigen immuuncellen die buiten het lichaam zijn bewerkt om nog beter hun werk te doen tegen ziektes als kanker kan een hele effectieve behandeling zijn. Het zou alleen nog veel beter kunnen werken als deze cellen niet uitgeput raakten.  Ondanks dat deze cellen aangepast zijn om extra hard tegen ziektes te vechten, neemt die vechtlust na een tijdje af. Hetzelfde gebeurt bij imm...

Onderzoekers van het UMC Utrecht hebben per ongeluk iets heel moois ontdekt: onze hersenen ontwikkelen zich langer door dan we dachten. In plaats van rond ons vijfentwintigste begint de aftakeling pas als we tussen de dertig en veertig jaar oud zijn.  Klinisch technoloog Dorien van Blooijs van het UMC Utrecht vertelt hoe ze dit dankzij onderzoek naar epilepsie op het spoor kwamen. Lees hier meer o...

Negeer oogbewegingen en zenuwtrekjes, vergeet met hoeveel overtuiging iemand de boodschap brengt: onderzoekers uit Nederland hebben een veel makkelijkere manier gevonden om te achterhalen of de waarheid wordt verteld of niet.  Onderzoeker Bruno Verschuere van de Universiteit van Amsterdam, zelf ook verrast dat zoiets simpels bleek te werken, vertelt meer over de methode.  Lees hier meer over het o...

Je kunt op verschillende manieren in kaart brengen hoe het gaat met levende wezens op aarde. Onderzoekers uit Israël kozen ervoor om uit te rekenen hoeveel er van verschillende groepen rondlopen door naar hun totale gewicht te kijken.   De gehele mensheid, berekenden ze, is goed voor 390 miljoen ton. Toen ze vervolgens gingen kijken naar het aandeel wilde zoogdieren die op het land leven, schrokke...