Vrije geluiden op NPO Klassiek

Zo'n rechte weg met hekken aan weerszijden - en toch met bulten en kuilen en diepe plassen en modder na een flinke bui, onfietsbaar rul als het een paar dagen droog was... Zelfs ingekaderd tussen die hekken is de onvoorspelbaarheid niet tegen te houden. Altijd verrassingen als je ze zien wilt - als je ze horen wilt. Sommige muziek (misschien ook wel die van Louis Andriessen) lijkt streng, ingekade...

Rechttoe, rechtaan gaat het spoor, maar de weg ernaast maakt een bocht en zoekt een bestemming elders - een afslag die je, als treinreiziger, niet kan nemen, maar die nieuwsgierig maakt: wat hoor als je het ritme van de trein kon combineren met het blauw van de lucht, het groen van de velden, het wit van de wolken - met in je oren de klankrijkdom van slagwerk? 23.05 CD Tales of song and sadness Fr...

Roodwangig, aanhangig, laagstammig, frissappig. Vrije Geluiden wandelt door de muziek als een appelplukker door een boomgaard: allemaal appelbomen links en rechts, en geen is gelijk aan de ander. Elke vrucht heeft een unieke eigen vorm. Elke boom unieke eigen vertakkingen. Elk muziekstuk is wat het is: klinkend, naklinkend, oorvullend - en toch is elk muziekstuk ook weer anders. Uniek. Zichzelf. 2...

Vrije Geluiden begeeft zich op glad ijs. Rondje na rondje nooit hetzelfde. Een lang stuk voor orgel - wat zeg ik: voor víer orgels tegelijkertijd. Een cellist die praat over hoe zijn cello het praten slagen laat maken. Diep zittend. In contact met (het ijs? nee, je gevoel). Check het gesprek met (cellist, onder meer) Bart van Rosmalen >hier. En het gesprek over dat orgelstuk met Ulrich Pöhl, van I...

Soms verheft zich een weg zo hoog dat je vanaf beneden alleen maar ademloos naar boven tuurt, terwijl wie boven is, zich van de overbrugde afstand nauwelijks bewust lijkt te zijn - de weg laat je zweven als een vogel door het zwerk. En aan de andere kant land je weer, bekend terrein, herkend thema, het vliegend couplet komt uit bij het refrein dat iedereen meezingt. 23.04 CD Sarasvati (All Ears Re...

Zijn niet zo ongeveer alle grote steden doorsneden door een rivier? Altijd die trek naar gene zijde, en de eeuwige vraag naar het hoe. En kom je in de muziek van thema en expositie naar variatie en finale zonder een brug, een tunnel, een vaartocht? Misschien kun je stadsplattegronden wel lezen als partituren (al is dat geen garantie voor welluidendheid) en hoe zou het zijn als een stad ontworpen w...

Waarheen nu? De keuzemogelijkheden zijn soms te groot voor dat ene moment waarop je moet beslissen. Dan rest er weinig anders dan op de zevensprong stil te staan, om je heen te kijken, nog eens goed te luisteren en je hart te volgen. Want die bordjes, ach, dat zijn maar bordjes. 23.04 CD Srikandi (Challenge Classics CC72986) George Crumb: Sonate voor solo cello - II Tema pastorale con variazioni D...

Weet je zeker dat dit de goeie weg is? Nee, maar het ziet er wel tof uit, dus laten we het gewoon... Ja maar ja maar als we nou verkeerd zitten! Ach kom op, dan keren we om en... Duh, zonde van de tijd, ik wil nú weten of... Hoezo, zonde van de tijd? Moet je kijken wat je ziet onderweg! Dat krijg je er zomaar allemaal gratis bij! En als we verkeerd zitten, zie je het allemaal nóg een keer, maar da...

Een nazomerdag tussen west en oost leert ons dat een naam niet altijd voorspelt wat je te wachten staat: de Donkere Steeg is overgoten met zonlicht, en in Hell viert vee het leven. Evenzo nooit bang zijn dus om naar muziek te gaan luisteren waarvan de roep je tegenstaat - het pakt, in de praktijk, oh zo vaak geweldig uit. 23.04 CD Echo Chambers (7 Mountain Records 7MNTN - 050) Juan Felipe Waller:...

Soms lijkt de route biljartlakenstrak voor je te liggen, long and winding road of niet - maar buiten beeld waarschuwt een bord voor doodlopendheid. Niks om bang voor te zijn: op de fiets of te voet kun je gewoon verder. En dan kom je er ook. In Nuland - en straks in waar je dan zult zijn. 23.04 CD P.S. (Matangi MTM-07-3) Ruben Hein, Matangi Quartet: Poem of the offended Ruben Hein Matangi Quartet...

Als je van of naar het oosten de zuidwest-hoek van Noord-Brabant doorkruist met een GPS-toestel dat zogenaamd de weg wijst, waarschuwt dat op den duur onuitstaanbaar eigenwijze stemgeluid keer op keer: 'u hebt de grens overschreden'. JAHAAA! Dat was dus de bedóeling! Dán wordt het pas echt leuk! Over de grenzen van de genres heen. Over de grenzen van de mogelijkheden van een instrument heen. En oo...

Je zou op het eerste gezicht zeggen dat zo'n schelpenzandpad, eindeloos rechtdoor over een vlakte, wel heel saai zal zijn. Maar kijk nog eens goed: de kleuren, het licht, het spel van de wolken, de restjes bloeiende heide, de tinten geel van de pijpenstrootjes, de boomstronken, de bremstruiken, al die kleuren blauw en groen en geel en bruin en al die tussentinten... Zó naar muziek te luisteren. Na...

Soms heb je zo'n plek dat je - als je er niet thuis bent - echt geen idee hebt waar je bent. Je zou zeggen: die beschutting van zo'n holle weg zal toch wel veilig voelen? Maar als je ergens loopt waar je niet bekend bent, nooit geweest bent, waarvan je niet weet waarheen het pad leidt, of je er wel mag zijn en welkom bent, of het niet doodloopt en je misschien geen keus meer hebt dan terug te kere...

Zonlicht als verblindend sterrengeflonker, de schittering lijkt bijna te klinken - je knippert met je ogen maar dat helpt niets: de afwisseling tussen licht en donker gaat zo snel dat je ogen het niet kunnen bijhouden. Er zit niets anders op dan je eraan over te geven en terug te keren naar een voetstaps ondergaan, als aan een lang, lang, hypnotiserend muziekstuk... 23.04 CD Shimmering (eigen uitg...

Waarempel lijkt het wel een notenbalk, parallel aan de net niet helemaal kaarsrechte weg door een schijnbaar eindeloze polder - maar het is de zingende draad, en zacht zoemend neuriet de hele wereld mee terwijl oh! zo langzaam de stip op de horizon vorm aanneemt. Almaar door, almaar door. 23.04 CD Jacob Obrecht Missa Maria zart (Challenge Records CC 72933) Jacob Obrecht: Missa Maria zart - Kyrie C...

Sommige wegen vragen om geduld, om een aangepast tempo - elk moment kan er een tegenligger aankomen, of een schaap over de weg banjeren, of anders staat er wel iemand die een praatje begint - de omstandigheden dwingen tot het nemen van de tijd. Tijd die hier voor het opscheppen ligt. Alle tijd. 23.04 CD Beauteous softness (Pentatone PTC 5187 047) Henry Purcell: If music be the food of love Tim Mea...

Geen wegwijzers, geen markeringen, geen waarschuwingen voor gaten in het wegdek of verhulde zijpaden - wie op weg is naar de grens gaat af op eigen intuïtie, op de tast, op het gevoel, zonder kaart of routeplanner, gewoon maar kijken waar je uitkomt... Hoe mooi kan het dan zijn... 23.04 CD Gipps: Piper of dreams (Chandos CHAN 20290) Ruth Gipps: Threnody Juliana Koch [althobo]; Michael McHale [pian...

Een van de mooie dingen van een zandweg is dat je er sporen op blijft zien - grof geploegd door grote tractorbanden, het wiebelig spoor van een fietser die zich met moeite overeind hield, paarden die spoorslags nog bijna te horen zijn als je hun hoefkuilen herkent, de reliëfzolen van fanatieke wandelaars en de subtiele afdrukjes van een haastig overstekende vos of das. Een zandweg is als muziek. D...

De broeierige loomheid van zomermiddagen zonder einde, als de stoffige aarde een purperen kleed draagt en de hemel een sluier, en over het zandpad niemand loopt - waarheen zou wie dan ook? Hier te zijn is genoeg. Neil van der Linden vertelt over drie queer componisten uit de Renaissance. 23.04 CD Gombert: Music from the court of Charles V (Sony Classical – SK 48 249) Nicolas Gombert: Je Prens Cong...

Een weg met wat ze in Engeland een 'hidden dip' noemen, waar zometeen - niet onverwacht als je oplet - een auto uit opduikt. En van rechts? Die wolf uit ons onderbewuste (waar Denker des Vaderlands Marjan Slob zo helder over schreef in De Groene)? En van links dan misschien een op hol geslagen voertuig op rupsbanden? Anything can happen, in elk geval in de muziek. 23.04 CD Pachelbel Canon (L'Oisea...

Je komt uit de polder en bent nog niet echt in de stad, al zie je tussen bomen en huizen door soms al wel de skyline van de 21e eeuw - maar hier is het nog stil en landelijk, al ben je allang niet meer diep 'in de provincie'. Een grenszone, tussen de tomeloze haast waar je nog niet op zit te wachten, en bedachtzame adempauzes die maar al te welkom zijn. 23.04 CD Opus (Milan Records z.nr.) Ryuichi...

Als Mozart in 1785 naar Istanboel was gereisd, zou hij dan per koets gegaan zijn? Misschien wel over deze stoffige weg? En wat voor muziek zou hij gehoord hebben? Zouden de composities van sultan Selim III hem hebben geïnspireerd tot iets subtielers dan zijn bekende 'Alla Turca'? Check de podcast > hier! CD Maqam of the Sultan M. Vahdettin Vol.2 (Ati Yapım z.nr.) Sultan M. Vahdettin: Nihavend çell...

Badend in het licht van de ondergaande zon. Een weg langs sporen en resten van wat misschien vergane glorie lijkt, ideeën uit het verleden - dreigende machten die, taai als de onverklaarbaarheid van het bestaan, telkens weer opduiken, in bedrieglijk glanzend licht of in de somberte van de schaduw. 23.04 eigen opname Een harp onder de riem Vera van der Bie Maaike van der Linde: Mensen willen dingen...

Soms is een landschap met een weg bijna een abstract schilderij, een oningelijst voorbeeld van De Stijl, een vlakverdeling vlak voor je ogen - stel je de kleuren egaal en glad voor en wat je ziet betekent ineens iets heel anders dan je misschien dacht. Check het artikel over Een Harp Onder De Riem > hier. Check het interview met Monica Germino, Gerard Bouwhuis en Heleen Hulst over Louis Andriessen...

Zo'n weg die ergens heengaat waarna je eigenlijk nergens meer heen kunt, behalve terug, om tot je verbazing te zien dat alles er, vanaf de andere kant, zó anders uitziet dat het is alsof je toch weer ergens anders heen gaat. Op de grens van schijnbaar eindeloos: oceaan, lucht, land. Check het interview met Ulrich Pöhl > hier. Check het artikel over Een Harp Onder De Riem > hier. Check het intervie...