Voorproevers

Vrouwelijke kunstenaars worden meer dan ooit gevierd met internationale tentoonstellingen, podcasts en kunstboeken. Het werd ook wel tijd, want veel te lang zijn ze over het hoofd gezien. Met hun boek 'Meer dan muze' maakten De Kunstmeisjes een boek over vrouwen in de kunst, in al hun rijkdom. Als muze, jawel, maar ook als maker en museummagnaat. Mirjam Kooiman van de Kunstmeisjes vertelt hoe vrou...

Réveil is een tijdschrift over het leven en de dood. Het verschijnt één keer per jaar rond 1 november. Verschillende auteurs schrijven over hun ervaring met de dood, en over het leven van wie achterblijft. Eén van de auteurs dit jaar is Erik Raspoet, die in de zomer van 2022 zijn vrouw verloor. Annemie Peeters praat met hem over haar, en over hoe het leven voor hem na haar dood verdergaat: "Dat is...

Tussen augustus 2021 en maart 2023 maakte Midden-Oostenkenner Willem Staes negen reizen in Syrië, Libanon, Turkije, Jordanië en Irak. Daar stelde hij vast hoe Syrische vluchtelingen zich in de meest uitzichtloze situatie bevinden sinds de revolutie van 2011. Ze vertoeven in een 'niemandsland': hun eigen land waarnaar ze niet terug kunnen keren, buurlanden die hen niet langer willen opvangen, en Eu...

Dat een inslag van een asteroïde 66 miljoen jaar geleden een einde maakte aan het rijk van de dinosauriërs was al eerder geweten. Paleontoloog Melanie During ontdekte recent dat het lente was op het moment dat de asteroïde insloeg op aarde. Waarom het zo belangrijk is dat we het exacte seizoen kennen, vertelt ze in haar boek ‘De laatste lente van de dinosauriërs'. Die merkwaardige massa-extinctie...

Een 'Lapidarium' is een ander woord voor 'stenenverzameling' of 'boek over stenen'. Hettie Judah stelde zo'n Lapidarium samen met zestig stenen die onze cultuur en geschiedenis hebben beïnvloed. Van aluniet tot zwavel. Wat maakt stenen zo kostbaar? Waarom was bijvoorbeeld aluin (en dus aluniet) van onschatbare waarde voor de Vlaamse textielproductie? Geoloog Patrick Degryse las het boek en pikte e...

Voorproevers vanop de tentoonstelling 'De Oudheid in Kleur' in het Gallo Romeins Museum in Tongeren. De expo toont replica's van Griekse en Romeinse beelden en monumenten, maar dan hoe ze er 2000 jaar geleden écht hebben uitgezien: bijzonder lévendig gekleurd. Hoe komt het dat we dat nu pas weten? Wie heeft dat ontdekt? Wisten we het al eerder en zo ja, wie heeft dat dan waarom verzwegen? En zijn...

Raf Njotea praat met hartspecialist Pedro Brugada over diens boek 'Ons hart'. Waarom worden hartkwalen bij vrouwen minder snel opgemerkt? En hoe kan het dat jonge sporters, die zo gezond leven en erg nauw worden opgevolgd, toch hartklachten, of zelfs een hartstilstand, krijgen?

Ronald Verhaegen praat met Annegriet Wietsma (De Deventer Mediazaak) over haar nieuwe podcast 'De zwembadclub'. Een zoektocht naar de waarheid van een verborgen verleden, het verhaal van George, die in het naoorlogse Amsterdam lid werd van de 'zwembadclub', iets wat veel minder onschuldig is dan het klinkt.

Colin Janssen en Jan Mees schreven samen het boek 'De Onbekende Zee'. Jacotte Brokken praat met Jan Mees, directeur van het Vlaams Instituut voor de Zee.

Joris Hessels praat met Karl van den Broeck over het ware verhaal achter 'Killers of the Flower Moon', de nieuwe film van Martin Scorsese. In de jaren ’20 van de vorige eeuw werd de Osage-indianenstam het slachtoffer van een reeks mysterieuze moorden. De Osage waren rijk geworden na de vondst van petroleum in hun land. Maar het duurde niet lang voor ze het doelwit werden van oplichting, uitbuiting...

Bruno De Wever ging met pensioen. Professoren krijgen bij die gelegenheid een Liber Amicorum, een boek met 'opstellen' van collega's, over hun vak. Journaliste Giselle Nath schreef één van de opstellen in dat boek. Het gaat over de rol van de publiekshistoricus, in tegenwoordige tijden van globalisering, van sociale media en van iedereen-content-maker. Zou een Bruno De Wever nu nog kunnen opstaan?...

Historica Isabel Casteels doet onderzoek naar openbare terechtstellingen in de zestiende eeuw. Ze bestudeert kronieken en ooggetuigenverslagen om te weten hoe radbraken of onthoofden er nu eigenlijk echt aan toe ging. Hoe reageerde het publiek bijvoorbeeld op de prestaties van de beul? Ze vertelt erover in de podcast 'Kronieken van de Dood'.

400 jaar geleden werd Ferdinand Verbiest geboren in het West-Vlaamse Pittem. Als jezuïet en missionaris trok hij naar het mysterieuze en gesloten Chinese Rijk. Hij schopte het er tot mandarijn-astronoom aan het hof van de keizer. Chinakenner Veerle de Vos beschrijft in haar boek 'Alles onder de hemel' de avontuurlijke oversteek van Ferdinand, de intriges aan het Chinese hof, de moeilijke relatie m...

'Laat maar...' Als een tiener dat tegen een ouder zegt, weet die dat er meer aan de hand is. Maar wat? Kinderpsycholoog Klaar Hammenecker schreef een boek opgebouwd rond 7 typische uitspraken van tieners en ouders die kunnen leiden tot onbegrip. Tenzij je begrijpt wat er achter deze uitspraken schuilgaat.

Dat New York vroeger Nieuw Amsterdam heette, dat weten we wel, maar spraken ze daar dan ook Nederlands? Hoe klonk dat dan? En zijn er nog sporen van terug te vinden? Historicus Philip Dröge schreef er een boek over: 'De Tawl'.

Scènes uit een schoolleven is een boek van Filip Rogiers. Het is het verslag van zijn eerste jaar als stagiair-leraar op het Atheneum Unesco Koekelberg. Rogiers was jarenlang journalist voor De Standaard, maar ruilde die job in voor een carrière als zij-instromer in het secundair onderwijs. Met twee van zijn leerlingen, Marcel en Luu, vertelt hij in Voorproevers over het leven op school, het lerar...

In de vijfdelige docureeks 'Het dorp achter de muur' volgt VRT CANVAS een jaar lang het personeel en de gedetineerden van de Brusselse gevangenissen. Leentje Lybaert maakte de reeks met Joeri Vlekken voor VRT CANVAS en vertelt er alles over bij Linde Merckpoel.

Het is toch wel één van de meest fascinerende en controversiële ondernemers van deze tijd: Elon Musk. Een baanbrekende pionier die de wereld naar het tijdperk van elektrische voertuigen, private ruimtevaart en kunstmatige intelligentie heeft geleid. Over hem schreef Walter Isaacson een biografie, en die las technologie-ondernemer Peter Hinssen voor ons. Hij praat erover met Tim Verheyden.

Dimitri Roden, Stanislas Horvat en Dirk Luyten schreven een boek over de 242 mannen en vrouwen in België die effectief voor collaboratie terechtgesteld werden tussen 1944 en 1950. De auteurs baseren zich op archieven van de militaire rechtbanken die nooit eerder toegankelijk waren. Ze hopen zo de controverse rond deze terechtstellingen te kunnen stoppen.

Waarom is de 'Bloednacht' van 18 april 1902 een mijlpaal in de Belgische geschiedenis? Waar vinden we nog sporen van 'Boerzwas Buiten!' en 'Leuven Vlaams'? Wat heeft Victor Hugo te maken met het Leuvense stadhuis? Wat gebeurde er met het dijbeen van Justus Lipsius? In zijn boek 'Leuven' gidst Eric Min de lezer door zijn geliefde thuisstad en dist daarbij opmerkelijke verhalen op. Loven boven!

In Treurwil zoekt Rik Van Puymbroeck naar verdriet van vroeger en hoe je dat niet kan loslaten, maar juist wilt vasthouden en vorm wilt geven. Hoe de rouw minder rauw wordt, al verwoordt de tweeklank treffend de toch onmiskenbaar blijvende pijn.

Toegegeven, spijt is een lastig gevoel. Je wilt er niet in blijven hangen, maar het kan een geweldige bron van feedback zijn om in de toekomst betere beslissingen te nemen. Dat wil Johan Terryn aantonen met zijn boek 'Tot onze grote spijt'. En hij reikt met zijn 'spijtverteringsstelsel' een concrete methode aan om spijt stap voor stap los te laten.

Hoe onze streken er uitzagen in de IJstijd of de vroege middeleeuwen kunnen we ons wel een beetje voorstellen. Maar hoe klonk het op de mammoetsteppe? Of in het woud met de laatste beren? Hoe weet je wat voor kabaal die mammoet maakte en hoe reconstrueer je dat geluid? In hun podcast 'Zo klonk Nederland' maken Merlijn Schneiders en Gert Elbertsen een auditieve tijdreis door de natuur.

Kwantumfysica is een tak van de natuurkunde die volledig indruist tegen onze intuïtie, maar wel de basis vormt voor zowat alle moderne technologie. Kwantum is dan wel moeilijk, daarom nog niet onbegrijpelijk! En... het is overal! Frank Verstraete en Céline Broeckaert schreven er een boek over: ‘Waarom niemand kwantum begrijpt - en iedereen er toch iets over moet weten’. En ze heffen Het Kwantumlie...

Katrin Lohmann neemt je in ‘Hier woont mama nu’, een podcast voor De Standaard, mee achter de muren van de moeder-kindafdeling in de gevangenis van Brugge. Daar zitten vrouwen samen die weinig gemeen hebben, behalve de zorg voor hun kinderen. Annelies Moons praat met Katrin over hoe het er aan toe gaat in die moeder-kindafdeling.