Radio 1

Voorproevers

Society NL ↓ 696 episodes

Boek, documentaire of podcast? Voorproevers maakt een eigenzinnige keuze uit het non-fictie aanbod. Verwonderd en met open blik interviewen we auteurs of makers over hun werk. Over mens, maatschappij, technologie, geschiedenis,wetenschap, ...

Author

Radio 1

Category

Society

Podcast website

www.vrt.be

Latest episode

Jun 26, 2026

Where to listen?

Podcasts in the app Replaio Radio Coming soon

Podcasts are coming to the app soon. Install now and be the first to see a whole new take on podcasts

Get it on Google Play Install for free Android 5M+ downloads · 4.8 rating iOS soon

Episodes

Hoe verhouden wij ons tot de wilde natuur? 12.11.2024

Joris Hessels praat met Isabelle du Four over de expo 'Wild'. Maar wat is dat wild dan precies? Dat is het uitgangspunt van een tentoonstelling in het Museum voor Natuurwetenschappen. Is de mens niet alleen bedreigend, maar ook zelf bedreigd?

Yasmien Naciri houdt ons juridische systeem tegen het licht 05.11.2024

In 'Klassenjustitie. Hoe blind is Vrouwe Justitia?' houdt Naciri ons juridisch systeem tegen het licht. In haar zoektocht naar rechtszekerheid en gelijke rechten behandelt ze misconcepties, mythes en reële uitdagingen in ons Belgisch rechtssysteem. Hoe groot zijn de blinde vlekken van rechters en advocaten? In hoeverre is er sprake van een gebrek aan gelijke kansen en toegang tot het recht? Daarov...

Samizdat: ondergrondse publicaties in de Sovjet-Unie 04.11.2024

De censuur was alomtegenwoordig, de politie streng, ook al in de tsaristische tijd. En toch ontstond in de Sovjet-Unie een circuit van clandestiene uitgaven in eigen beheer, de samizdat, dat zich verspreidde naar de satellietstaten in Oost-Europa en dat tot het ineenstorten van de USSR zou blijven bestaan. Emmanuel Waegemans, die ooit zelf manuscripten de Sovjet-Unie uit smokkelde, schetst hoe de...

José Masschelin schreef een boek over passionele moorden 02.11.2024

Elke week wordt in België iemand door zijn/haar (ex)-partner vermoord. Het gerecht krijgt dat cijfer niet naar beneden. Hoe komt dat? Hoe kan liefde radicaal omslaan in haat? In elk geval komen passionele moordenaars voor in alle rangen en standen. Kan ieder van ons dan in een vlaag van ziekelijke jaloezie of grote woede iemand vermoorden? Bent u zeker dat uw stoppen nooit zullen doorslaan? Hoe ku...

Verraadt taal meer over ons dan we zelf beseffen? 31.10.2024

Freek Van de Velde onthult in zijn boek 'Wat taal verraadt' hoe menselijke communicatie zich heeft ontwikkeld, van prehistorische kreten over Shakespeariaanse sonnetten tot moderne straattaal. Je komt te weten hoe dolfijnen menselijke taal nabootsen, waarom stokstaartjes een verrassend gevoel voor mode hebben, en wat taal tot het krachtigste afrodisiacum maakt. Hij praat erover met Jacotte Brokken...

Hoe een giraf een heel bijzondere reis maakte van Egypte naar Frankrijk 30.10.2024

In 1827 gebeurt er iets bijzonders. Giraf Zarafa vertrekt voor een tocht die twee jaar zal duren. De giraf is een geschenk van de pasja van Egypte, voor de koning van Frankrijk. Barbara Rottiers verdiepte zich in het verhaal van de giraf en maakte er een boek over, voor kinderen vanaf 10 jaar. Ze vertelt over deze wonderlijke giraf bij Jacotte Brokken.

Het verhaal van Lee Miller, oorlogsfotograaf 29.10.2024

Het verhaal van een iconische foto in het bad van Hitler, maar vooral van de persoon die in het bad zit, terwijl ze peinzend over haar schouder staart. Het verhaal van Lee Miller, oorlogsfotograaf, kunstenaar en waanzinnig interessante vrouw. Dat verhaal is nu te zien in de biopic 'Lee', met Kate Winslet in de hoofdrol. Marleen Daniëls, fotograaf en bewonderaar van Lee Miller, keek naar de film.

Hoe ontstond de ongelijkheid tussen vrouwen en mannen? 28.10.2024

Wie heeft ooit beslist dat vrouwen het zwakke geslacht zouden worden? Met die vraag zat Jan Luiten van Zanden. Voor het antwoord keert hij in zijn boek 'Dochters van Lucy' helemaal terug naar het begin, naar Lucy, de eerste mens. Daarna neemt hij ons mee door de geschiedenis van de vrouw-manverhouding.

Het mysterie rond Judith van Vlaanderen opgelost (!) (?) 26.10.2024

In de Sint Pietersabdij in Gent loopt een tentoonstelling rond deze vragen: is één van de graven onder het Sint Pietersplein van Judith van Vlaanderen? Het skelet is van een vrouw die stierf in de negende eeuw. Tot zo ver is er een match. Welke historische kennis hebben we, die verder in die richting wijst? Blijft de veronderstelling overeind, als je ook een fysisch antropoloog op het skelet losla...

Op pelgrimstocht naar het graf van Nick Drake 23.10.2024

Op 25 november is het vijftig jaar geleden dat Nick Drake stierf, eenzaam in zijn jongenskamer in het ouderlijke huis. Hij was 26. Hij zou nooit beleven dat zijn oeuvre postuum wereldwijd miljoenen gevoelige jongens en meisjes tot tranen toe zou beroeren. Eén van die velen is muzikant Jan Swerts, hij schreef voor het tijdschrift 'Reveil' een verhaal over zijn pelgrimstocht naar het graf van Nick D...

In het spoor van de Tasmaanse tijger 21.10.2024

Charlotte Van den Broeck volgt het spoor van de uitgestorven Tasmaanse tijger. Van de Antwerpse zoo tot de bush van Lutruwita/Tasmanië, waar enkelingen pootafdrukken en camerabeelden verzamelen in de hoop te kunnen bewijzen dat het dier nog leeft. En wat als we het dier terug tot leven zouden wekken? Haar boek 'Een vlam Tasmaanse tijgers' is een droevig ecologisch verhaal, maar biedt ook hoop in t...

The garden against time: de tuin van Olivia Laing 19.10.2024

De Britse Olivia Laing droomt als kind al van een eigen tuin. Die kan ze pas kopen als veertigplusser: het is een compleet verwilderde tuin-met-huis in Suffolk. Laing stort zich op de reconstructie van de tuin, en stoot daarbij op verhalen van uitsluiting en macht. Het is 2020, wereldwijde lockdown, ook Laing is bevoorrecht, met haar prachtige tuin. Het dagboek dat ze in die dagen bijhoudt, is nu...

Johan Op de Beeck over de Amerikaanse Burgeroorlog 17.10.2024

De Verenigde Staten lijken nu erg verdeeld, maar waren dat nog veel meer tijdens de burgeroorlog, de Civil War (1861-1865) tussen de Noordelijke en Zuidelijke Staten. Johan Op de Beeck schreef een lijvig boek over die oorlog en ontdekte een grotere rol voor België dan tevoren werd aangenomen. Zijn boek heet 'De Verscheurde Staten van Amerika', en gaat over vroeger én vandaag.

Margaretha, van bastaardkind tot landvoogdes 16.10.2024

Als je geboren wordt uit een dienstmeid die de aandacht van de keizer had getrokken, heb je dan nog een toekomst voor je? Het kleine Margrietje, dochter van Karel V en Johanna van der Gheynst, wordt niet bij de nonnen weggemoffeld maar trouwt met de hertog van Parma en schopt het tot landvoogdes van de Nederlanden. Een functie die zij, Margaretha van Parma, zeer ter harte neemt. Zo blijkt ook uit...

Wat hebben jazz en de moord op Lumumba met elkaar gemeen? 15.10.2024

In de zomer van 1960 wordt Congo onafhankelijk. Een half jaar later wordt hun democratisch verkozen eerste minister, Patrice Lumumba vermoord. Johan Grimonprez weeft rond dit feit een film waarin de Amerikaanse burgerrechtenbeweging, jazz, de CIA en de Belgische mijnindustrie een macabere dans opvoeren. 'Soundtrack to a Coup d’Etat' is een wonderlijke trip door drie continenten en een film als een...

Het geologische verhaal van Vlaanderen 14.10.2024

In het boek 'De geschiedenis van onze grond' vertelt geoloog Jasper Verhaegen het oudste verhaal van Vlaanderen, niet te verwarren met de versie van Tom Waes. Dit gaat echt over wat er in de grond zit. In onze bodem. Niet ons bloed, maar wel de aarde, de stenen, het verhaal onderin.

Verhalen van de natuur. 12.10.2024

Over tien miljoen jaar zijn we met z'n allen een...ja, wàt... een ding in een aardlaag. Maar ooit hebben we gedacht dat wij mensen de top van de natuurpiramide waren. Dat we de natuur makkelijk de baas konden. We denken dat soms nog. Al stellen we ook wel vast dat de natuur zeer geregeld een beetje (veel) sterker is dan wij. In het boek 'Verhalen van de natuur' worden verhalen verteld vanuit àl di...

Wat gebeurt er met je lichaam als je het schenkt aan de wetenschap? 10.10.2024

Tien jaar geleden schonk Valère, de partner van Veerle Duflou, zijn lichaam aan de wetenschap. Het kwam terecht in het anatomielab van de Universiteit Antwerpen. Tien jaar later wil Veerle weten wat er dan met die lichamen gebeurt.

De duivel in al zijn gedaanten, doorheen de geschiedenis 09.10.2024

De duivel kent vele gedaanten en vele namen: Satan, Beëlzebub, Mephistopheles, Lucifer,... Voor het boek 'Satan. Een geschiedenis van de duivel' onderzoekt professor Danny Praet samen met zijn collega's het ontstaan van de duivelsfiguur, zijn evolutie en zijn verschijning in verschillende religies en tradities. Vanwaar onze fascinatie en zelfs sympathie voor de duivel?

Over het verzetsleven van Elise Nahon 08.10.2024

Bij het begin van de Tweede Wereldoorlog gaat modelerares Elise samen met haar man Vital Nahon bij het linkse verzet in Antwerpen. Na zijn arrestatie duikt ze onder, maar acht maanden later krijgt de Gestapo haar te pakken. Na folteringen verraadt ze vroegere kameraden en moet ze bij haar bewaker Wilhelm von Hören als seksslavin inwonen. Hij vermoordt haar. Voor die moord krijgt hij vijf jaar na d...

Waarom we allemaal naar Charleroi op citytrip moeten 07.10.2024

Charleroi is in de ogen van veel mensen een lelijke stad, niet meteen een bezoek waard. Onterecht, vindt Pascal Verbeken. Charleroi is niet minder mooi of interessant dan Venetië, Brugge of Amsterdam. Voor wie het wil zien. Verbeken schreef met 'Mijn Charleroi' de eerste reisgids voor de stad sinds 1911. Het jaar van de wereldtentoonstelling, toen de industriestad op haar hoogtepunt was. Daarna kw...

Hoe geef je rituelen een plaats in je leven? 02.10.2024

Of je nu een CEO bent die de fakkel doorgeeft, een stel gescheiden ouders dat een gezamenlijk groeifeest wil voor hun kind of een financieel verantwoordelijke die met aandacht afscheid wil nemen voordat hij begint aan een nieuwe job: Anniek Gavriilakis legt uit hoe het bij al die momenten belangrijk kan zijn om na te denken over een ritueel. Daarover praat ze met Annelies Moons.

Wat als we wasberen en nijlganzen op de menukaart zouden zetten? 01.10.2024

Vanwege de schade die ze veroorzaken aan onze natuur en landbouw, bestrijden we invasieve exoten als de wasbeer, de bruine rat,... : we doden ze en gooien ze weg. Ondertussen kraakt de bio-industrie in zijn voegen om aan onze vraag naar vlees te voldoen. Wat als we deze exoten op ons menu zetten? En zijn ze eigenlijk lekker? Joël Broekaert praat erover met Annelies Moons.

Hoe polarisatie een gezin kan verscheuren 30.09.2024

Wat als je allebei in een andere werkelijkheid gelooft? Kan je elkaar dan nog vinden? Wereldwijd worden talloze families en vriendengroepen verscheurd door polarisatie. Opgeklopt door de media en algoritmes vertrouwen mensen die van elkaar hielden elkaar opeens niet meer. Marthe Walter schreef neer hoe de politiek haar familie binnensloop en praat erover met Annelies Moons.

Stad in verzet: Antwerpen tijdens de tweede wereldoorlog 28.09.2024

Er zijn veel dingen die we niet (meer) weten over de oorlog. Er zijn ook veel zaken die we nooit hébben geweten. En er zijn er die we liéver niet weten. Dat verzetsmensen in Antwerpen in 1940 niet zelden uit (extreem)-rechtse en/of militaire hoek kwamen. Dat (ook) het verzet in die eerste oorlogsjaren niet bijster veel gaf om Joodse medeburgers. Dat vrouwen belangrijke rollen speelden in het verze...

Listen to the Voorproevers podcast in Replaio

Radio and podcasts in one app - free, with no sign-up. Install today and do not miss the launch

Get it on Google Play

Replaio is not a podcast publisher; show names, artwork and audio belong to their authors and are distributed through public RSS feeds.