Tuğçe Tezer'le Şehir Defteri

Akşam hava kararır. Metrodan inip de evimize giderken o son adımları arkamıza bakarak, başımıza bir şey gelmesinden endişelenerek, ya da telefonla konuşur gibi davranarak yürürüz. Adımlar hızlı, sokaklar tenha, etraf karanlık. Üstelik bunu her gün yapan bir sürü kadından yalnızca biriyiz. Bu sokakta bir kadın, gecenin herhangi bir saatinde, hiçbir korku duymadan özgürce yürüyebilir mi, sorusuna “e...

6 Şubat’ın 3. yılında Antakya'ya dair gözlemlerimi Fayn için kaleme aldığım "Yerinde gurbette olmak" yazısı, Tuğçe Tezer'le Şehir Defteri'nin yeni bölümüne dönüştü. Tüm kalbimle, Antakya'ya ve Antakya'nın iyileşmesine bir faydası olmasını diliyorum. Bu programı Antakya'dan dinleyen dostlarım başta olmak üzere, tüm (kökten ve kendinden) Antakyalı olanlara selamlarımla. "İnsanın büyüdüğü, yaşadığı,...

Milyonlarca insan her sabah aynı “geceye” uyanıyor. Peki, saatlerimiz bize gündüzü söylerken, şehir neden hala geceyi yaşıyor? Bugün Şehir Defteri’ne; güneşin bizden nasıl çalındığını not düşüyor ve beraber soruyoruz: Güneş nereye kayboldu?

Şehir Defteri’nin bu sayfasında, içinde yaşadığımız "ucuz hayatlar coğrafyası"nda her geçen gün daha da derinleşen "cezasızlık" meselesinin yaşam alanlarımızı ve yaşamımızı nasıl daralttığını, sevgili Av. Berrin Demir’le konuşuyoruz. Konuğumuz, senelerdir iş cinayetleri ve işçi hakkı mücadeleleri başta olmak üzere gönüllü avukatlık yapan bir hukukçu. Cezasızlık istisna ve siste...

Mekânların bize hissettirdiği bambaşka duyguların nelerden kaynaklandığına kafa yoranlardan mısınız? Ya da birdenbire aklınıza üşüşen huzursuzluk hâlinin, tam da o gökdelenin yanından geçerken olduğunu farkettiğinde, "bunda bir iş var" diyenlerden? Bugün Şehir Defteri’nde, büyük bir konunun kapısını beraber aralıyoruz. Barınaktan gökdelene, ölçeğin yolculuğunu; "insan ölçeği" deyip geçtiğimiz kavr...

Şehirlerin parlayan yüzünün arkasında neler saklanır? Bir ağacın etrafını saran beton, bize ne hissettirir? Şehrin tarihinden daha eski taşların üzerine yapılan bir otel, ne anlamlara gelir? Bir kültür merkezinin duvarlarında yankılanan derin sessizlik, bize ne söyler? Bugün Şehir Defteri’nde, kentteki 'aklama' hikâyelerini, bir başka deyişle, türlü tonlarıyla 'washing'i konuşuyoru...

Arka planda rüzgarla uçuşan sonbahar yaprakları, sarıdan yeşile, kırmızıdan turuncuya. Karga sesleri, küçük kuşların ötüşleri, muhtelif kedilerin ‘miyav’ları ve sohbetin ikinci konuğu minik can Cesur’un gerekli gördüğü yerlerdeki ‘hav’ları. “Korku ve şiddet gibi, sevgi ve emek de öğrenilen şeyler” dedi Mine, üzerine bir söz söylemek mümkün değil.  Mine Yıldırım’la bir tahayyül olarak ‘Dört Ayaklı...

Şehir Defteri’nin ikinci konuğu, Musebirds'de birlikte yol yürümekten çok mutlu olduğum, hâliyle tavrıyla, işiyle gücüyle ilham verici arkadaşım Efruze Esra Alptekin.  "Aktif felsefe nasıl yapılır" sorusunun peşinden giderken, kendisini "daha iyi nasıl yaşarız" durağında bulan; oyunuyla, sözüyle, hikayesiyle yıllardır sahaların gönüllü nöbetçilerinden olan Efruze Esra, oyun...

Şehir Defteri’nin ilk konuğu, İstanbul Güncesi’yle tanıdığımız muhterem dostum Yahya Sarıhasanoğlu. Bizi, onun sessiz ama katman katman derinleşen İstanbul’unda gezdirirken; bazen Âşiyan yamaçlarında bir rüzgârın peşine düşüyor, bazen bir kulisin önünde Paco de Lucia’nın gitarının son tınılarını bekliyoruz. Arif’le Yahya arasındaki o nazik hudutta seyreden sohbetimiz, iki menzil arasında, tıpkı es...

Şehir Defteri bu ilk bölümünde, bizi 2006 yılındaki kareli defterime götürüyor. YTÜ Yıldız kampüsünün Mimarlık Fakültesi sıralarında aldığım Kentsel Sosyoloji dersinin notlarından, seneler geçse de hala üzerine düşünmeye devam ettiğim bir konuyu, “kırık cam teorisi”ni konuşarak, defterimizi aralıyoruz. Bu kayıtta orman yangınları, Haydarpaşa Garı ve deprem sonrası Antakya’yı, kırık camın arkasında...

“Gelmiş geçmiş en iyi günlerdi, gelmiş geçmiş en kötü günlerdi; hem bilgelik çağıydı hem ahmaklık; hem inancın devriydi hem şüpheciliğin; hem aydınlık hem karanlık bir mevsimdi; umudun baharı, umutsuzluğun kışıydı; hem her şeyimiz vardı hem hiçbir şeyimiz yoktu; hepimiz ya doğruca cennete gidecektik ya da tam aksi istikamete.” Besbelli suların sakinleşmesini beklemek, nafile. Beklerken boş durmama...

Zamanında bir hayal kurdum; ismi Yürünebilir Tarih oldu. Salt Araştırma bu hayale inandı, destek oldu. 2021’de Antakya Yürünebilir Tarih Rehberi artık hazırdı, her ay gidecek, hep beraber Antakya’yı adımlayacaktık. Seneler geçti, ama hayalim kalbimdeki yerini hep korudu. Metnin devamı, Temmuz 2024'te yaptığımız ilk Yürünebilir Tarih turunun davet metninden: "Zaman farklı ilerledi, Antakya...

Adalet Peşinde Aileleri Platformu'nun 5-6 Nisan 2025 tarihinde Antakya'da düzenlediği Deprem Yargılamaları Rehberi (DEPAR) Çalıştayı'nda bir araya geldiğimiz sevgili Yiğit Göktuğ Torun ve Avukat Seher Eriş ile, Harbiye Şelaleleri'nin serinliğinde karşılıklı oturup biraz sohbet ettik. 4 Nisan'da Hatay Adliyesi'nde gerçekleşen Cemil Çapar Apartmanı deprem davası duruşması ve...

🐈 Antakya'da depremin 14. ayında, Dört Ayaklı Şehir'in kurucularından sevgili arkadaşımız Mine Yıldırım'la Günaydın Antakya'da buluşmuş; Antakya'yı, depremi ve hayatı, hayvanlar üzerinden konuşmuştuk. “Müşterek kırılganlıklarla birbirimize bağlıyız” demişti Mine Yıldırım. Bize sarsan sohbette, yıkılan yapıların altında, kentlerin en güzel ama aynı zamanda en kırılgan yüzü olan...

Bugün Antakya Atlası’nda konuğumuz, deprem bölgesinde rezerv alan başta olmak üzere planlama alanına dair konulardaki çalışmalarıyla bildiğimiz Ceyhan Çılgın. MSGSÜ Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu bir şehir plancısı olan Çılğın, 10 yılı aşkın süredir kentsel dönüşüm, çevre mücadeleleri ve afet riski azaltımı üzerine dayanışma faaliyetlerinde bulunurken, geride bıraktığımız iki yılda çalışmal...

Haklı ile haksızı ayırabilmeye adalet, haksızlık yapmaya zulüm deniyor. Görünen o ki, adaletin olmadığı bütün boşluklardan mutlaka zulüm sızıyor. Biri ne kadar beyazsa, öbürü öyle siyah. Zulmün bütün yolları, kapatılmayı bekliyor. Biz ne kadar çok olsak, o kadar iyi. Biz ne kadar çok olursak, zulmün yolları o kadar kapalı. 6 Şubat depremlerinin ardından açılan kayıp davalarında, Adalet Peşinde Ail...

Önlenmesi mümkün olduğu için, "iş kazası değil, cinayet". Kayıpların önlenmesi mümkün olduğu için, "doğa olayı değil, afet". Kendisi ve kayıplarının önlenmesi mümkün olduğu için, "yangın değil, facia". Bu üç olayın benzerliği, herhangi birinin içinde kendimizi ya da bir yakınımızı bulmamızın "an meselesi" olması ve bu olasılığın çok yüksek olması, zemini gid...

Dünyada her gün bir sürü şey oluyor. İnsanlar doğuyor, bir gün daha yaşlanıyor, hastalanıyor, ölüyor. Her yerde sayısız çoklukta hareket, yer değiştirme, bir süreklilik içinde, takip edilmesi imkânsız bir bütünü oluşturuyor. Bu kocaman bütünün bir yerinde, Antakya duruyor. Fakat orada olup bitenleri takip etmenin güçlüğü, başka sebeplerden kaynaklanıyor. Bu bazen toz duman, bazen erişim zorlukları...

Antakya'yı seviyoruz, bundan her gün biraz daha emin oluyoruz. Antakya'nın onca güzelliği içinde belki de en güzeli, kültürel çeşitliliği ve “çok bayramlılığı” olabilir. İşte şimdi kaldığımız yerden devam ediyoruz: En başta bütün Arap Alevilerin ve yanıbaşında olan hepimizin Ras-el Seni günü kutlu olsun! "Birlik ve beraberliğimizin eksik olmadığı, sevgiyle kucaklaştığımız nice yeni yıllara" 🌿 14...

Sahnede kemanının bir teli koptuğunda, senfonik bir eseri sadece üç telle çalmanın imkansız olduğu gerçeğini bilmeyi reddeden ve cesaret kıran bu "eksik" gerçekliği, onu dinleyenlerin hayatı boyunca dinlediği en güzel konsere dönüştüren Itzak Perlman'dan öğreneceğimiz çok şey var. Diyor ki Perlman: “Bilirsiniz bazen sanatçının misyonudur, elinde kalan aletlerle ne kadar daha müzik yapabileceğini k...

Günler haftalara, haftalar aylara, aylar biriktikçe yıllara dönüşüyor. Akıp giden zaman birçok şeyi yanında götürse de, getirisi dostluklar, hatırlanmaya değer anlar ve birlikte kurulan güzel gelecek hayali oluyor. Eski güzel günlerin tekrar yaşanacağına duyulan umut, ancak istikrarlı hayallerde filizleniyor. 2024 Antakya’ya beklediğini vermemiş gibi görünse de, Antakyalıların direnci her zamankin...

Antakya’nın onca güzelliği içinde belki de en güzeli, kültürel çeşitliliği ve “çok bayramlılığı” olabilir. Bu güzel günde, bütün Antakyalı Hristiyan arkadaşlarımıza Mutlu Noeller! diyerek, Tanrı tarafından bahşedilen ve o sevinci hiç kimsenin alma yetkisi olmayan hakiki göksel sevincin her birine huzur, bereket, umut vermesini dileriz. Dimyan Yakupoğlu'na ve Nehna'ya teşekkürlerimizle 🌿 Hiç şüphe...

Antakya'da deprem sonrası enkaz kaldırma süreciyle büyüyen toz bulutları, yerini taş ocakları ve beton santrallerinin tozuna, dumanına bıraktı. İlk günden itibaren Antakya'nın iyileşmesi süreci için çaba sarfeden Mimar Ayhan Çelik, beton santrali konusundaki kafa karışıklıklarını, bir bakıma kafamızda bu konuya dair toz bulutlarını, teknik bilgisi ve deneyimiyle dağıtıyor ve diyor ki; eğer "bir be...

Antakya’da ya da Antakya’yla dayanışmanın türlü hâllerini denedik, deniyoruz. Dayanışma bir araya gelmekle başlıyor ve ortak mekanlar bir araya gelmek için büyük bir imkan sağlıyor. Dün tarihi Antakya kent merkezinde açılan Antakya STGM Ofisi ve yarın (21 Aralık Cumartesi) Antakya-Çekmece’de açılacak olan Çekmece Topluluk Merkezi, Antakya’daki dayanışma faaliyetleri için önemli yerler olacak. Nehn...

Gözümüzü bir an ayırmaya gelmiyor. Hemen bir taş ocağı açılıyor dağın tepesinde ve bir beton santralinin tozu dumanı yükseliyor parkın girişinde, ya da konteynerlerin, yaşam alanlarının ortasında. Antakya’da olup bitenden haberdar olabilmek için gerçekten gözümüzü bir an bile ayırmamak gerekiyor. Oraya gitme imkanı olmayanlar için yerel gazeteler, bir de belgeseller gözümüz, kulağımız oluyor. Aksi...