TÜBİTAK Bilim Genç Sesli Yayın

Son günlerde denizlerde aşırı plankton artışı gözleniyor. Peki, bu durumun sebebi ne olabilir?

 Bir gök cisminin şeklini belirleyen en önemli etken kütle çekimidir.   Yıldızlar, gezegenler ve gezegenlerin uyduları yuvarlak şekle sahipken daha küçük gök cisimlerinin, örneğin asteroitlerin, şekilleri düzensiz olabilir. Bir gök cisminin şeklini belirleyen en önemli etken kütle çekimidir. Yoğunluğu ne kadar yüksek olursa olsun, gök cismi yeterince büyükse şekli kütle çekimi etkisi nedeniyle zam...

Geceleri aç olmadığınız hâlde yemek yeme isteği duyuyor musunuz? Gece yemek yemek, birçok insanın sıklıkla başvurduğu bir davranış şekli. Peki bu durum ne zaman bir sağlık sorununa yani bir "sendroma" dönüşür, hangi hastalıklara yol açabilir, toplumda görülme sıklığı nedir? Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Gönen, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde bu soruları cevaplıyor. Bilim Genç sesli yayı...

Nasıl ortaya çıktığı tam olarak anlaşılamamış olmasına rağmen kekemelik iki farklı şekilde sınıflandırılıyor. Bilinen bir beyin hasarı veya bilinen başka bir neden olmaksızın çocukluğun erken dönemlerinde ortaya çıkan gelişimsel kekemelik en yaygın görülen kekemelik türü. Nörolojik kekemelik ise felç ve kafa travması gibi beyin hasarları sonucu ortaya çıkıyor. Ancak konuşurken zorluk yaşayan kekem...

Uzaydaki herhangi bir cisim Dünya’nın yörüngesinden çıkmasına neden olabilir mi? Belirli bir kütleye ve hıza sahip gök cisimleri Dünya’ya çarparak ya da Dünya’nın yakınından geçerek gezegenimizin şu anki yörüngesinden tamamen çıkmasına veya yörüngesinin değişmesine neden olabilir. Peki uzaydaki hangi cisimler Dünya’nın yörüngesini etkileyebilir? Yakın gelecekte Dünya’nın yörüngesinden çıkma ihtima...

Gün içinde zinde kalmak için düzenli olarak kahve tüketebiliyoruz. Son yıllarda ise kahve arkadaşlarımızla dışarıda sosyalleşirken sıkça tükettiğimiz içeceklerden. Kahve önemli bir kafein kaynağı. Ancak kafeini sadece kahveden değil çaydan, çikolatadan ve gazlı içeceklerden de alabiliyoruz. Peki kahvenin ve kafeinin sağlığımız için faydaları neler? Aşırı kafein ve kahve tüketimi hangi sorunlara ne...

Dünya’ya çarpan bir gök taşı, gezegenimizin parçalanmasına ya da insanlığın yok olmasına yol açabilir mi? Dünya’nın geçmişinde iki büyük gök taşı çarpma olayı var. Bunlardan biri Ay’ın oluşmasına neden oldu. Yaklaşık 67 milyon yıl önce Dünya’ya çarpan bir gök taşı ise dinozorların yok olmasına yol açtı. Günümüzde de Dünya’ya çarpma riski bulunan bazı gök cisimleri var. Fakat güncel teknoloji ile b...

Sürekli kendinizi aç mı hissediyorsunuz? Bir sonraki öğün için dakikaları mı sayıyorsunuz? Bazı besinler bizi uzun süre tok tutarken bazıları daha hızlı acıkmamıza yol açıyor. Peki neden bazı besinler uzun süre tokluk hissi oluşturuyor? Bu besinlerin ortak özellikleri neler? Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Gönen, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde bu soruları cevaplarken, uzun süre tokluk hi...

Organların uygun şekilde işlevini devam ettirebilmesi için her gün ter, idrar ve dışkı yoluyla kaybedilen suyun aynı miktarlarda vücuda tekrar alınması gerekir.

Dünya’da 24 saatlik bir zaman dilimi içerisinde yaşıyoruz. Her ne kadar daha hızlı hareket etmeye çalışsak da bu zaman dilimi asla değişmiyor. Peki zamanın farklı hızda aktığını algılamak mümkün mü? Evet mümkün. Bunun içinse ışık hızına yakın hızlarda hareket edilmesi gerekiyor. Peki uzayda zaman nasıl akıyor? Yüksek hızlarda hareket eden uzay istasyonlarındaki astronotlarla Dünya’da yaşayan insan...

İlk kez başınıza gelen bir olayı sanki geçmişte de aynen yaşamışsınız düşüncesine kapılma durumu dejavu olarak adlandırılıyor. İnsanların %60-%80’inin hayatları boyunca en az bir kez dejavu yaşadığı biliniyor. Ancak dejavu hâlâ anlaşılabilmiş değil. Bu durumun en önemli sebebi, dejavuyu tetikleyen herhangi bir etken bilinmediği için laboratuvar ortamında dejavu ile ilgili çalışmalar yapmanın çok z...

Birçok kuş türü düzenli gruplar halinde, belli şekiller oluşturarak uçar. Bu şekillerden en bilineni “V” şeklidir. Kuş sürülerinin neden belli şekillerde uçtuğunun en çok kabul gören açıklaması, bunun enerji tüketimini azalttığı ve sürüdeki kuşlar arasında iletişim ve uyum sağladığıdır. Kuşlar öndeki kuşun biraz yanında ve gerisinde uçtuklarında, öndeki kuşun kanatları tarafından oluşturulan yukar...

Örümcek ağını oluşturan örümcek ipeğinin dayanıklılık ve esneklik gibi özellikleri nedeni ile benzersiz bir malzeme olduğu söylenebilir. Örneğin 1 milimetre karesi 178 kilogram yük taşıyabilir. Örümcek ipeği aynı zamanda çok hafif bir malzeme. Kütlece aynı miktardaki çelikle kıyaslandığında 10 kat daha güçlü. Bu özelliğini -40 santigrat derece gibi düşük sıcaklıklarda bile koruyor. Peki nasıl?

Stresle karşı karşıya kaldığımızda adrenalin ve kortizol gibi hormonlar salgılanır. Bu durumda kalp atım hızımız ve kan basıncımız artar, nefes alışverişimiz hızlanır ve kaslarımız gerginleşir. Stres ortadan kalktığında bu hormonların kandaki seviyesi normal düzeyine döner. Stres uzun süre devam ettiğinde ise stres hormonlarına uzun süreli maruz kaldığımız için vücudumuz sağlıklı bir dinlenme duru...

Sizce ışık hızına yakın hızlarla seyahat etme imkânımız olsaydı evrenin tamamını keşfedebilir miydik? Yıldızlar, gezegenler, gök adalar ve ışık... Evrenin gözlemleyebileceğimiz en uzak bölgeleri bize 13,7 milyar ışık yılı uzaklıktadır. Ancak görünür evren tüm evrenin sadece küçük bir kısmıdır. Üstelik evren gittikçe genişliyor. Peki evren ne kadar büyük? Işık hızına yakın hızlarla seyahat etme imk...

Hıçkırık diyaframın ani ve istemsiz olarak kasılması sonucu oluşur. Diyaframın kasılmasını ve gevşemesini sağlayan sinir iletilerinin taşınması sürecinde ortaya çıkan problemlerin diyaframın ani ve istemsiz bir şekilde kasılmasına sebep olduğu düşünülüyor. Ancak neden hıçkırdığımız ve hıçkırmanın nasıl bir işlevi olduğu sorusu cevaplanabilmiş değil.

Stresli olduğumuz zamanlarda, üzgün, yalnız ya da canımız sıkkınken genellikle kendimizi yemek yerken buluyoruz. Daha sonra ise aşırı yediğimiz için kendimizi suçlu hissediyoruz. Duygusal yeme olarak isimlendirilen bu durum, daha iyi hissetmek ve olumsuz duygularla baş etmek için besinleri kullanmak olarak tanımlanabilir. Peki neden duygularımız yemek yememize neden oluyor? Fiziksel açlıkla duygus...

Dünya’da işlenebilen metal kaynaklarının azalmasının alternatif çözümü asteroit madenciliği olabilir mi? Prof. Dr. Levent Kurnaz, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde bu soruyu cevaplıyor. Sanayileşmeye bağlı olarak metal ihtiyacının artması nedeniyle Dünya üzerindeki metal kaynakları hızla azalıyor. Bunun yanı sıra cevherlerinden metal elde edilme sürecinin maliyetlerinin yüksek olması ve bu...

Bir sabah uyandınız. Ancak yataktan hiç çıkmak istemediniz. Boğaz ağrısı ve öksürük de cabası. Peki, ama neden? 

Kedisi olanlar iyi bilir, kediler onları okşadığımızda, bizimle yakınlaştıklarında ya da kucağımızda mayıştıklarında hırıltılı bir ses çıkarır. Peki neden?

Bazı vitamin, mineral, yağ asitleri ve proteinlerin eksikliği cilt ve saç problemlerine yol açabiliyor. Bu nedenle dengeli ve yeterli beslenme cilt sağlığı için büyük önem taşıyor. Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Gönen, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde sağlıklı bir cilt için beslenme düzenimizde nelere dikkat etmemiz gerektiğini anlatıyor.

Prof. Dr. Levent Kurnaz, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde küresel ısınmanın deniz seviyelerini nasıl etkilediğini anlatıyor. Sera gazlarının atmosferdeki miktarının artması küresel ısınmaya yol açıyor. Bu da şiddetli kuraklık, sel, fırtına gibi farklı çevre sorunlarını beraberinde getiriyor. Küresel ısınma aynı zamanda buzulların da hızla erimesine neden oluyor. Peki, buzulların erimesi g...

Kendi ses kaydımızı dinlediğimizde çoğunlukla duyduğumuz sesten rahatsız olur ve kayıttakinin kendi sesimize benzemediğini düşünürüz. Peki ama neden?

Beslenme ve diyet uzmanı Fatma Gönen, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde temel besin ögelerini ve besin gruplarını anlatıyor. Yeterli ve dengeli beslenme; büyüme, gelişme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için gerekli besinlerin alınması anlamına gelir. Nasıl ki bir otomobil yakıt, yağ ve havadan biri eksik olduğunda çalışmıyorsa vücudumuz da besin ögelerinden birinin eksikliği du...