TÜBİTAK Bilim Genç Sesli Yayın

Sofra şekeri ve mısır şurubu gibi rafine şekerler, şeker içerdiğini asla düşünmeyeceğimiz pek çok gıdada bulunabilir. Böylece beslenmemize biz farkında olmadan dâhil olabilirler. Bir yetişkinin günde ortalama 30 gramdan, başka bir deyişle 7 tatlı kaşığı toz şekerden fazla ilave şeker tüketmemesi gerekiyor. Yapılan bilimsel çalışmalara göre ilave şeker oranı yüksek beslenme düzenine sahip insanlard...

Birleşmiş Milletler’in 2020 Küresel E-Atık İzleme Raporu’nun verilerine göre her yıl kişi başı 7,3 kg elektronik atık üretiyoruz. Elektronik cihazların üretiminin artması, kullanım sürelerinin kısalması ve tamir maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle e-atıkların miktarı her geçen yıl artıyor. 2014 yılında 44,4 megaton olan e-atık miktarının 2030’da 74,7 megatona çıkabileceği öngörülüyor.  Bilim Ge...

Sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için farklı besinlere ihtiyaç duyarız. Vücudumuzun enerji ihtiyacını karşılayan ve yapı taşlarını oluşturan protein, karbonhidrat ve yağ, kas ve sinir sistemlerinin doğru çalışmasını sağlayan kalsiyum ve sodyum mineralleri temel besin maddeleridir. Kimi zaman bazı yiyecekleri canımız diğerlerine göre daha çok çeker. Bunun sebebiyse vücudumuz için gerekli besin madd...

Bilim Genç sesli yayınlarını SoundCloud, Spotify, Google ve Apple podcast kanallarımız üzerinden dinleyebilir ve güncel içeriklerimizden anında haberdar olmak için kanallarımızı takip edebilirsiniz.

Bir otomobil hızıyla hareket edilirse Dünya’ya en yakın yıldız olan Proxima Centauri’ye ulaşmamız yaklaşık 45 milyon yıl, bir uçak hızıyla hareket edilirse 4,5 milyon yıl sürer. Peki yıldızlara daha kısa sürede nasıl seyahat edebiliriz? Bu seyahat süresince karşımıza ne tür problemler çıkabilir? Bu problemleri nasıl çözebiliriz? Prof. Dr. Levent Kurnaz, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde bu...

1930’lu yıllarda yaşadığınızı düşünün. Ailenize ya da bir arkadaşınıza mektup yazacaksınız. Dolma kalemi aldınız elinize ve başladınız yazmaya. Derken... Hay aksi! Kalemden mürekkep sızıyor. Mektubunuz mahvoldu! Yeni bir kâğıt alıp başka bir dolma kalemle tekrar başladınız yazmaya. Aman! Bu kez de elinizi yanlışlıkla kâğıda sürdünüz ve mürekkep geç kuruduğu için kâğıdın her tarafına dağıldı. Canın...

Dijital teknolojiler yaşamımızı kolaylaştırmanın yanı sıra oyunlar, filmler veya dizilerle vaktimizi daha eğlenceli geçirmemizi sağlıyor. Örneğin sosyal medya platformları üzerinden hem gün içinde yaşadıklarımızı paylaşabiliyor hem de arkadaşlarımızın yaptığı paylaşımlarını takip edebiliyoruz. Hâl böyle olunca da teknolojik cihazlar elimizden düşmüyor. Peki, bu durum bizi dijital teknolojilere bağ...

Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Gönen, Bilim Genç sesli yayınının bu bölümünde tükettiğimiz besinler ile ruh sağlığımız arasındaki ilişkiden bahsediyor.

Dışarıya çıktınız ve bir süre sonra yağmur yağmaya başladı. O da ne? Yağmur bulutları… Sağanak şeklinde yağmaya başlayan yağmura yakalandınız. Hay aksi, şemsiyeniz yanınızda yok! Peki, “Şemsiyeyi kim, ne zaman icat etti acaba?” diye düşündünüz mü?  

Dünya’ya çok uzak oldukları için başka yıldız sistemlerine ulaşmak bir hayalmiş gibi görünüyor. Peki, bunu nasıl başarabiliriz? Yıldızlar arası seyahat yöntemlerinden hangileri kanıtlanmış bilimsel gerçeklere uygun? Bu yolculuk sırasında ne tür sorunlar çıkabilir? Prof. Dr. Levent Kurnaz, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde bu soruları cevaplıyor.   Bilim Genç sesli yayınlarını SoundCloud, S...

Uçabilen birçok böcek türünün, örneğin güvelerin (gece kelebeği) sokak lambalarının etrafında durmaksızın dönüp durduğuna tanık olmuşuzdur. Farklı kuramlar ortaya atılmış olsa da bu durumun tam olarak açıklandığını söylemek yanlış olur.

Çocukluktan yetişkinliğe geçiş süreci olan ergenlik çağında birçok fiziksel ve zihinsel değişim geçiririz. Peki bu değişimlerin ne kadarı genetik mirasımıza, ne kadarı çevresel etmenlere (örneğin beslenme ve spor) bağlı?

Doğal yollarla alınamayan vitaminlerin sebep olduğu besin eksiklikleri, gıdaya yetersiz erişim, emilim bozukluğuna yol açan hastalıklar ve hamilelik gibi nedenlerle sürekli ya da yaşamın belirli dönemlerinde besin desteklerinin kullanılması gerekebilir. Ancak herhangi bir gıda takviyesi almadan önce gıda takviyesi-ilaç etkileşimlerinin göz önünde bulundurulması; gıda takviyelerinin hangi dozda, ne...

Merak, canlıları yeni şeyler öğrenmeye yönlendiren bir histir. Sadece insanlar değil, pek çok başka canlı türü de meraklıdır. Neden merak ederiz?

Yeni tip koronavirüsün sebep olduğu salgın ortaya çıktığından beri etkilerini daha iyi anlamak, karşılaştırma yapmak ve neler olabileceğini öngörmek adına dünya üzerinde bugüne kadar yaşanan büyük salgınlara odaklanıldı. Biz de tarihteki önemli salgınları sizin için özetledik.

Güneş sisteminin etrafında Dünya’daki yaşamı tehdit edecek kadar yakın bir yıldız yok. Ancak görece yakın çevremiz olarak adlandırabileceğimiz 16,3 ışık yılı mesafe içinde birçok yıldız bulunuyor. Peki, yakın çevremizde hangi tür yıldızlar var? Özellikleri neler? Bu yıldızların etrafında dolanan yaşama elverişli gezegenler var mı? Prof. Dr. Levent Kurnaz, Bilim Genç sesli yayınının yeni bölümünde...

Hepimiz çocuk olduk. Arkadaşlarımızla seksekten istopa, saklambaçtan yedi kiremite, körebeden yakan topa çeşitli oyunlar oynadık, güldük, eğlendik.  Oyun oynamak her ne kadar eğlenceli olsa da dikkatsizliğimiz yüzden bazen küçük kazalar yaşardık. Ya yere düşer ya da bir yere çarpar, bu yüzden de kollarımızda ya da bacaklarımızda ufak sıyrıkların oluşmasına yol açardık. Neyse ki böyle durumlar için...

“Makineler insanların zekâlarını kullanarak yaptıkları işleri benzer şekilde yerine getirebilir mi?” sorusuyla başlayan yapay zekâ çalışmaları 1950’lerden beri popülerliğini artırarak devam ediyor. Dertlerinizi dinleyip anlayacak robot arkadaşlarla yaşamak ister miydiniz? Bilim Genç sesli yayınlarını SoundCloud, Spotify, Google ve Apple podcast kanallarımız üzerinden dinleyebilir ve güncel içerikl...

Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Gönen, Bilim Genç sesli yayınının bu bölümünde; dikkat, öğrenme, bellek gibi bilişsel işlevleri destekleyen, nörolojik hastalıklara karşı koruma sağlayan ve daha iyi hissetmemize yardımcı olan besinler hakkında bilgi veriyor. Bilim Genç sesli yayınlarını SoundCloud, Spotify, Google ve Apple podcast kanallarımız üzerinden dinleyebilir ve güncel içeriklerimizden anında...

Nature dergisinde yayımlanan bir araştırma bataklığın içindeki kum yoğunluğunun fazla olduğu bölgelerde saniyede 1 santimetre hızla hareket edebilmek için gerekli kuvvetin, orta büyüklükteki bir otomobili kaldırmak için gerekli olan kuvvete eşit olduğunu gösteriyor. Bilim Genç sesli yayınlarını SoundCloud, Spotify, Google ve Apple podcast kanallarımız üzerinden dinleyebilir ve güncel içeriklerimiz...

536 kış mevsiminin sona ermediği yıl olarak tarihe geçti. 536 yılında gerçekleşen volkanik bir patlamadan sonra açığa çıkan kül bulutları atmosferi kaplamış, Güneş kara bulutların arkasında kalmış, 18 ay boyunca gündüzleri karanlıkta geçmiş, ekinler yetişememiş, Çin’de yaz mevsiminde kar yağmıştı. Bilim Genç sesli yayınlarını SoundCloud, Spotify, Google ve Apple podcast kanallarımız üzerinden dinl...

Yıldızlar yakıt olarak önce çekirdeklerindeki hidrojeni, daha sonra da helyum ve daha ağır elementleri kullanır. Hidrojeni tüketip helyum ve daha ağır elementleri yakmaya başlayan yıldızların hacimlerinde büyük değişiklikler olmaya başlar. Güneş ise şu an yakıt olarak hidrojen tüketiyor. Bu yüzden Güneş’i sakin bir yıldız olarak tanımlayabiliriz. Güneş’in bu özelliği Dünya’nın yaşanabilir bir geze...

Günümüzde insanların çoğu büyük şehirlerde yaşıyor. Hatta bazı büyük şehirlerin nüfusu, küçük bir ülkenin nüfusundan bile fazla olabiliyor. Metropol olarak adlandırılan bu şehirler, göğe kadar yükseliyormuş hissi veren ihtişamlı gökdelenleri ile öne çıkıyor. Peki, asansörler olmasaydı gökdelenler inşa edilebilir miydi? Elbette hayır. Yaklaşık 150 yıl önce asansörler hem çok katlı binaların inşasın...

Bilim Genç sesli yayınlarını SoundCloud, Spotify, Google ve Apple podcast kanallarımız üzerinden dinleyebilir ve kanallarımızı takip ederek güncel içeriklerimizden anında haberdar olabilirsiniz.

Hormonlar, vücudumuzdaki işlevlerin düzenlenmesi ve kontrol edilmesinde anahtar rolü olan sinyal molekülleri yani kimyasal habercilerdir. Vücutta metabolizmayı, büyüme ve gelişmeyi, kalp atım hızını, kan basıncını, vücut sıcaklığını, iştahı, uyku-uyanıklık dönüsünü ve daha birçok işlevi kontrol ederler. Vücudumuzun hormon salgılama düzeninde bir değişiklik olduğunda kilomuz da dâhil olmak üzere ge...