TU THÂN - NỖ LỰC ĐỂ BẢN THÂN TỐT HƠN MỖI NGÀY!

Trong “Đạo Đức Kinh”, Lão Tử viết: “Tri nhân giả trí, tự tri giả minh”, ý tứ là người có thể hiểu biết người khác là người có trí tuệ, còn người có thể hiểu rõ chính mình mới là bậc cao minh.

Học cần phải có thầy, cần phải có sách, cái đó là nhẽ thường, ai đi học cũng khó vượt được hai điều ấy. Song khi học đã quá cao lên, nhất về mặt văn chương, triết lý, bảo muốn tìm cho thực có thầy giỏi để thụ nghiệp, không phải là dễ vậy. Trong “Ngụy Thư” có chép chuyện Từ Tuân Minh theo đuổi đạo học, không bằng lòng với lời giảng của thầy, mà hiểu ra “tâm học”.

Cùng với sự phát triển của khoa học và kỹ thuật, nhịp sống của con người trong xã hội hiện đại càng lúc càng nhanh, áp lực tinh thần cũng càng ngày càng lớn. Trong thời đại chuyển động nhanh như vậy, làm sao chúng ta khiến cho nội tâm vốn mệt mỏi, nôn nóng và nhiều lo toan có thể an tĩnh lại và tìm được một chốn nghỉ ngơi an ổn tường hòa? Có người sẽ lựa chọn ngủ nghỉ, có người lựa chọn đọc sách t...

Cổ ngữ có câu: “Tử sinh hữu mệnh, phú quý tại Thiên”, sống chết có số, phú quý do Trời. Người xưa cho rằng con người là có mệnh, số mệnh này được định là có thì nó sẽ đến, còn không được định sẵn, thì đừng cưỡng cầu, bởi cưỡng cầu mà làm điều xấu thì sẽ bị báo ứng. Tuy nhiên cũng lại giảng: “Thiên đạo vô thân, thường dữ thiện nhân”, ý nói đạo trời không phân biệt người thân thích, đối xử công bằng...

Chúng ta đôi lúc sẽ nằm mơ, khi tỉnh giấc thì cho rằng mình đã trở về với hiện thực. Nhưng liệu chúng ta có từng nghĩ rằng ngay cả khi đang tỉnh rồi cũng vẫn là đang ở trong mơ?

Trong thành ngữ cổ có câu nổi tiếng: “Không bay thì thôi, đã bay là xuyên thấu trời cao; không hót thì thôi, đã hót là làm mọi người kinh sợ” (Bất phi tắc dĩ, nhất phi trùng thiên; bất minh tắc dĩ, nhất minh kinh nhân). Câu thành ngữ này là để nói về người tài hoa nhưng ẩn mình, bình thường không có chút tiếng tăm gì nhưng một khi đã thi triển tài năng thì có thể làm ra công trạng khiến mọi người...

Trong sách Luận Ngữ của Nho gia có ghi lại rằng một người hỏi Khổng Tử: “Nếu như có người nói với người có lòng nhân rằng có ai đó bị ngã xuống giếng, khi nghe vậy thì người đó có nhảy xuống theo để cứu người không?” Đức Khổng Tử trả lời rằng: “Sao lại phải làm như vậy? Người quân tử tìm cách cứu người, nhưng không để người khác hãm hại, có thể sẽ bị lừa dối bởi điều có lý, nhưng không thể bị hại...

Lão Tử nói: “Họa mạc đại ư bất tri túc, Cữu mạc đại ư dục đắc”, không có cái họa nào lớn bằng không biết đủ, không có cái hại nào lớn bằng lòng tham muốn có được. Một vài người khi đã có được cuộc sống ổn định, tiếp đó lại truy cầu sự an nhàn. Khi đã có một cuộc sống an nhàn, họ lại muốn truy cầu hưởng thụ vật chất xa hoa.

Từ cổ chí kim, phàm là bậc hiền nhân làm thành được việc lớn, hay nông phu gánh vác được gia đình thì đều là người dụng tâm, kiên nhẫn, không ngại khó khăn, không ngại gian khổ, cũng không ham an dật hưởng lạc.

Chuyện đã xảy ra rất lâu. Khi đó có lẽ do sức khỏe tôi hơi bị suy sụp nên tinh thần cảm thấy mệt mỏi, không thể nào sống vui vẻ từ ngày này sang ngày khác.

Có câu nói rất hay rằng, người bạn tốt giống như một chiếc áo ấm trong mùa đông giá lạnh. Có được người bạn tốt thực sự là phúc phận của chúng ta trong cuộc đời. Tuy nhiên, có được người bạn tốt hay không lại phụ thuộc phần lớn vào tính cách và cách đối nhân xử thế của chúng ta trong cuộc sống. Theo đạo kết giao của cổ nhân, để duy trì được tình bạn tốt đẹp cần tuân thủ ba điều dưới đây.

Sách “Luận Ngữ” ghi lại câu hỏi của Tử Cống như sau: “Làm thế nào mới có thể phú quý mà không kiêu ngạo?” Khổng Tử đáp: “Vậy thì khi phú quý nên yêu mến lễ nghĩa.” Thánh nhân cho rằng thay vì lo lắng chuyện không kiêu ngạo, chi bằng phú quý mà hiếu lễ. Đặt hiếu lễ ở trên thì hành xử đều có tiêu chuẩn, như vậy giàu có hay không cũng không khiến bản thân đánh mất sự tu dưỡng. Trong cuốn “Tọa hoa chí...

Đối mặt với những khổ nạn trong cuộc đời có người sẽ không thể vượt qua được nhưng có những người lại có thể vượt qua một cách rất bình thản. Đó chính là những người mà trong tâm của họ đạt đến được cảnh giới “tùy ngộ mà an”, với họ thì nơi tâm an chính là nhà.

Khi nhắc đến nữ nhân thời cổ đại, người ta thường hình dung họ là những người “chân không bước ra khỏi cổng”, ít học. Nhưng trong các lĩnh vực văn học, sử học… vẫn xuất hiện không ít các tài nữ như Trác Văn Quân, Ban Chiêu, Thái Văn Cơ, Thượng Quan Uyển Nhi, Lý Thanh Chiếu… Vậy đức hạnh và tài năng xuất chúng của họ được bồi dưỡng ra như thế nào?

Người ta thường cho rằng người có nhiều tiền bạc của cải là người giàu có, còn người không có tài sản gì trong tay là người nghèo. Dưới đây là câu chuyện Hoàng đế Càn Long cùng Kỷ Hiểu Lam và Hòa Thân bàn luận về giàu nghèo được ghi chép lại trong sử sách triều Thanh.

Người ta thường cho rằng người có nhiều tiền bạc của cải là người giàu có, còn người không có tài sản gì trong tay là người nghèo. Dưới đây là câu chuyện Hoàng đế Càn Long cùng Kỷ Hiểu Lam và Hòa Thân bàn luận về giàu nghèo được ghi chép lại trong sử sách triều Thanh.

Trí tuệ là một loại tài phú, nhưng xưa nay, người thường xuyên khoe khoang tài phú của mình thì dễ gặp họa. Có những người thích tâm kế, luôn thể hiện chút thông minh nhỏ, khôn vặt, không quản điều đó là có cần thiết hay không. Điều này không chỉ đối với thành công là vô ích mà còn thường thường dẫn đến những chuyện không mong muốn.

Trong cuộc sống, đôi khi người ta chỉ vì chút ưu thế nhất thời mà đắc ý, cho rằng bản thân có thể chiến thắng, có thể vui cười mà dương dương tự đắc. Tuy nhiên, kết quả sau cùng thì phải đi hết con đường mới thực sự có thể chiêm nghiệm được. Và nếu như cứ ngay thẳng, lạc quan, lương thiện mà sống thì chắc chắn sẽ có được sự vui vẻ, hệt như câu nói “Cuối cùng ai có thể cười, ai mới là người cười vu...

Xưa nay rất nhiều người khi nhắc đến Kinh Dịch đều cho rằng đó chỉ đơn thuần là cuốn sách về bói toán, đoán mệnh. Nhưng kỳ thực, Kinh Dịch còn là cuốn sách hàm chứa đạo lý làm người sâu sắc.

Cổ ngữ nói: “Bờ kè ngàn dặm cũng sập vì hang kiến nhỏ”, hay “việc lớn trong thiên hạ đều từ việc nhỏ mà nên”, bởi vậy việc nhỏ mà khinh suất, hành vi nhỏ mà không để tâm, lỗi lầm nhỏ mà không kịp thời sửa đổi đều sẽ có thể dẫn đến tai họa lớn.

Có một câu nói kinh điển như thế này: “Khi bạn khép chặt hai bàn tay lại, trong tay bạn sẽ không có gì. Nhưng khi bạn mở hai bàn tay ra thì cả thế giới đều ở trong tay bạn”. Người nào có thể hiểu được “buông bỏ” thì trong cuộc đời hữu hạn này, người ấy mới có thể sống được thản nhiên, sung túc và tự tại.

Cổ ngữ nói: “Người thiện lương cho dù chưa nhận được phúc nhưng họa thì đã rời xa”. Bởi vậy, thế gian có thể hỗn loạn nhưng nội tâm không thể dơ bẩn. Trong thời điểm nhiễu nhương, thiện lương thường hay bị chê cười, nhưng rốt cuộc nó lại là thứ duy nhất có thể bảo tồn lương tri, ban cho con người hy vọng, đưa con người vượt thoát tuyệt cảnh.

Ở vào thời kỳ yên ổn bình hòa thì rất khó để phân biệt ra một người là gian trá hay chân thật, nhân phẩm là cao hay thấp. Nhưng trong một xã hội hỗn loạn, người ta thường vì cám dỗ mà vứt bỏ đạo đức của bản thân mình. Cho nên, càng ở vào hoàn cảnh khó khăn, càng dễ nhìn ra nhân phẩm của một người là tốt hay xấu.

Bắc Sử do Lý Diên Thọ soạn vào triều đại nhà Đường. Đây là bộ sử theo thể loại ký truyền, gồm 100 quyển, bao gồm 12 quyển bản kỷ và 88 quyển liệt truyện. Bộ sử này bắt đầu từ năm thứ nhất Đăng Quốc thời Bắc Ngụy (386) và kết thúc vào năm thứ hai Nghĩa Ninh thời Tùy (618), ghi chép về lịch sử của 6 triều đại Bắc triều: Bắc Ngụy, Tây Ngụy, Đông Ngụy, Bắc Tề, Bắc Chu và Tùy, kéo dài 233 năm.

Nền văn hóa truyền thống của phương Đông xoay quanh tam giáo Nho, Phật, Đạo. Trong đó Phật và Đạo thì giảng về việc giác ngộ, giải thoát khỏi thế gian, còn Nho thì giảng về việc tu dưỡng đạo đức của con người trong nhân thế. Chính vì vậy, đối với kết cấu và sự vận hành của xã hội thì Nho gia đóng vai trò quan trọng. Nho gia coi đức là gốc rễ làm người, đề xướng việc tu thân, từ đó bảo trì nền tảng...