Toekomst voor Natuur

De meeste biodiversiteit zit in de bodem. Toch zijn bodems nog altijd vogelvrij. Daar komt verandering in, want de Europese Commissie lanceerde deze zomer een wetsvoorstel die bodems moet gaan beschermen. Wat staat er in het wetsvoorstel? En waarom is dat zo hard nodig? Anthonie praat daarover met Liesje Mommer, hoogleraar Ondergrondse Ecologie aan Wageningen Universiteit. Liesje doet baanbrekend...

In twee maanden tijd verdween 80% van de grote sterns in Noordwest-Europa. Dood, slachtoffer van de voortrazende vogelgriep. Maar er gebeurde iets interessants: er kwamen nieuwe grote sterns voor terug. Hoe kan dat? En waarom gebeurt dat bij andere vogelsoorten niet? In deze aflevering spreekt Anthonie met Mardik Leopold, marien bioloog en onderzoeker bij Wageningen Marine Research over de desastr...

Vrijwilligerswerk voor natuur zit in de lift, terwijl er elders steeds minder vrijwilligerswerk wordt gedaan. Hoe komt dat? Wat is het geheim van vrijwillige natuurbescherming? Daarover spreekt Anthonie in deze aflevering met Jaap Graveland, boegbeeld bij de Natuur- en Vogelwerkgroep Krimpenerwaard en informatiespecialist Natuur bij Rijkswaterstaat. Mensen zetten zich op verschillende manieren in...

Eigenlijk wilde hij botanicus worden, maar Auke van der Woud werd een gerenommeerd architectuurhistoricus die zich al 40 jaar bezighoudt met het ontstaan van het moderne Nederland. De laatste jaren is hij erg met de veranderingen in het landschap bezig. Hij schreef er diverse prijswinnende boeken over. In deze aflevering spreekt Anthonie met Auke over de ruimtelijke ontwikkeling van Nederland sind...

Hoe kan het dat planten en dieren aangepast lijken op de plek waar ze voorkomen? Die vraag houdt lange tijd allerlei wetenschappers bezig. Charles Darwin is in de 19e eeuw de eerste die met een sluitend antwoord komt, overigens gelijktijdig met Alfred Russel Wallace. In deze aflevering duikt Anthonie met Norbert Peeters, botanisch filosoof, in het werk van Charles Darwin. Na zijn formerende reis m...

Onze manier van samenleven is fundamenteel aan het veranderen en dat leidt tot onzekerheid. Klimaatverandering, landbouw, wonen en biodiversiteitsverlies: het moet allemaal tegelijkertijd aangepakt worden. Zonder dat er voldoende duidelijkheid is over doel en richting Hoe moeten we daarmee omgaan? En hoe zorgen we ervoor dat we niemand ‘achterlaten’? Daarover spreekt Anthonie in deze aflevering me...

Zoemende graslanden vol bloemenpracht zijn in rap tempo verdwenen. En de resterende soortenrijke graslanden staan sterk onder druk. Maar wie een deprimerend verhaal verwacht, heeft het mis. Anthonie spreekt in deze aflevering met Stephanie Schelfhout en An De Schrijver, beide werkzaam aan de Hogeschool Gent als onderzoeker en docent. Ze noemen zichzelf de graslandnerds, en terecht. Zowel An als St...

Wilde flora is voortdurend in verandering. De Flora Batava, uitgegeven tussen 1800 en 1934, laat dat als geen ander zien. Dit monumentale boekwerk is in juni 2023 heruitgegeven. In deze aflevering spreekt Anthonie met de twee hoofdredacteuren van de heruitgave van de Flora Batava, Esther van Gelder en Norbert Peeters. Esther werkt als conservator oude drukken bij de Koninklijke Bibliotheek en Norb...

We willen met zo min mogelijk inspanning nét de doelen halen voor Natura 2000. Dat werkt niet, aldus Roy van Grunsven, ecoloog en onderzoeker bij De Vlinderstichting. In deze aflevering spreekt Anthonie met Roy over de natuurdoelanalyses die de provincies momenteel opstellen voor stikstofgevoelige natuur. Samen met andere experts beoordeelt Roy voor de Ecologische Autoriteit een aantal van die nat...

Jong de natuur ontdekken verrijkt je levenslang. Maar hoe kom je zover? En waarom zou je? In deze aflevering spreekt Anthonie daarover met twee jonge ervaringsdeskundigen, Jade Kandelaar en Rick Buesink, beide actief voor de JNM - Jongeren in de natuur. We bespreken wat ervoor nodig is om jongeren de natuur in te krijgen, hoe de JNM dat aanpakt en hoe dat verschilt van andere organisaties. Wat bre...

Normaal interviewt hij Vlaamse politici, maar hij werd gegrepen door de schoonheid van natuur en ging op safari in eigen land. Journalist Paul Cobbaert maakte daarover ‘Wild land’, een boek waarin hij ons in woord en beeld de terugkeer van wilde dieren voorspiegelt. Anthonie spreekt in deze aflevering met Paul over het verleden, heden en toekomst van natuur in België. Je hoort hoe een wolvenpaar d...

Bos vormt voor veel mensen hét symbool voor natuur. Maar wat is het verhaal van onze bossen? En wat willen we met het bos? De bossenstrategie schetst daarvoor een perspectief. Over de waarde van bossen, de aanleg van nieuw bos en de dilemma’s van bosbeheer spreekt Anthonie in deze aflevering met Wouter Delforterie, bosecoloog bij de provincie Gelderland. Er moet 37.000 hectare nieuw bos aangelegd...

Het agrarisch onderwijs is volledig gericht op productie en efficiëntie. In onze veranderende wereld worden andere waarden, zoals landschap en natuur, echter steeds belangrijker. Hoe landen die in het agrarisch onderwijs? En waarom gaat dat toch zo moeizaam? Anthonie spreekt hierover met Eline Schothorst, een ervaringsdeskundige pur sang als docent landschap en agrarisch natuurbeheer aan de Aeres...

Hij was geniaal, reisde over de wereld en ontdekte de samenhang in de natuur: Alexander von Humboldt. Wat maakt hem zo populair en invloedrijk? En waarom hebben we het nog steeds over hem? In deze tweede aflevering in de serie ‘Grondleggers van de ecologie’ duikt Anthonie met botanisch filosoof Norbert Peeters in de wereld van rockster-ecoloog Alexander von Humboldt. We ontdekken wat Humboldt van...

Geluid kan je weer helemaal terugbrengen in een bepaald moment. De welluidende zang van een merel na een lange winter markeert de overgang naar de lente. Of het 'sriieee' van gierzwaluwen brengt je terug naar een zwoele zomeravond. Geluid vormt een krachtig element van onze natuurbeleving. In deze aflevering spreekt Anthonie daarover met Henk Meeuwsen, al 25 jaar recorder van natuurgeluiden en bek...

Bodem en water moeten sturend worden voor onze ruimtelijke ordening, aldus Hugo de Jonge. In tijden van klimaatverandering is waterbeheer een fikse uitdaging voor onze waterschappen. Daarom spreekt Anthonie in deze aflevering met een bijna naamgenoot, Antoinet Looman, heemraad bij Waterschap Rijn en IJssel voor de fractie Water Natuurlijk. Waar houdt een heemraad zich mee bezig? Waarom is het wate...

Er komt nieuwe natuurwetgeving uit Europa aan. In juni 2022 presenteerde de Europese Commissie de EU Nature Restoration Law, de Europese natuurherstelwet. Wat houden de plannen in? Wat betekenen ze voor de lidstaten en voor natuurherstel? In deze aflevering spreekt Anthonie met Kris Decleer, onderzoeker landschapsecologie en natuurbehoud bij het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO) in Vlaa...

Wie waren de eerste ecologen? En beïnvloedt hun werk onze huidige kijk op natuur? Om die vragen te beantwoorden maken we in Toekomst voor Natuur een kleine serie over ‘Grondleggers van de ecologie’. Anthonie maakt deze serie samen met Norbert Peeters, botanisch filosoof. In deze eerste aflevering van de serie behandelen we Carl Linnaeus (1707-1778), een Zweeds arts, botanicus, zoöloog en geoloog....

Bever, otter, vos, wolf: ze maakten allemaal een spectaculaire comeback in België in de afgelopen twintig jaar. Hoe is dat mogelijk? En zijn wij klaar voor het samenleven met deze dieren? Daarover spreekt Anthonie in deze aflevering met Diemer Vercayie, bioloog, filosoof en zoogdierexpert bij Natuurpunt. Het samenleven met wilde dieren gaat volgens Diemer niet zonder slag of stoot. Het kost tijd,...

In deze laatste aflevering van 2022 blikken we terug op een roerig jaar voor de agrarische sector en kijken we vooruit naar 2023. Wordt dat een kanteljaar voor de landbouw? Anthonie spreekt met Heleen Lansink, boerin op de Melktapperij in St. Isidorushoeve en Ron Methorst, lector Omgevingsinclusief ondernemen aan de Aeres Hogeschool in Dronten. Hoe hebben Heleen en Ron het afgelopen jaar beleefd?...

Buiten natuurgebieden lijkt natuur vogelvrij. En bovendien: pas wanneer een leefgebied of soort bedreigd is, onderneemt de overheid actie. Hoe keren we dat tij? In deze aflevering spreekt Anthonie daarover met Jessica den Outer, milieujurist en VN-expert in rechten voor natuur. Jessica deelt wereldwijde voorbeelden van een succesvolle aanpak van natuurbescherming door het verlenen van rechten aan...

September 1962. Wetenschapper en bestsellerauteur Rachel Carson publiceert haar boek Silent Spring. Ze stelt de verwoestende invloed van de mens op de levende wereld aan de kaak. Het boek slaat in als een bom. Carson wordt zwartgemaakt en aangeklaagd door fabrikanten van bestrijdingsmiddelen en de overheid. Maar ze blijft rustig en heeft de feiten aan haar zijde. Ze krijgt gelijk, ook bij het grot...

In deze aflevering blikt ‘vogelveteraan’ Gerard Ouweneel (1937) terug op 72 jaar vogelaarsbestaan. In 1950 begon zijn avontuur op het welhaast mythische vogeleiland de Beer ter hoogte van Hoek van Holland. Al snel verdween dat natuurgebied in de vaart der volkeren van de Rotterdamse haven. Gerard zwierf verder en kwam onderweg veel bijzondere vogels én vogelaars tegen. Hij blikt terug op zijn tijd...

Zijn onze bossen bestand tegen klimaatverandering? En tegen onze energiehonger? De 21e eeuw is misschien wel de eeuw van het bos, maar er komt ontegenzeggelijk veel op onze bossen af. Daarover spreekt Anthonie met Luc de Keersmaeker, onderzoeker en bosecoloog bij het INBO - Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek in Vlaanderen. We spreken over de historie van het bosbeheer, de vele verwachtingen di...

Onze cultuurlandschappen zijn in de afgelopen anderhalve eeuw ingrijpend veranderd. Of, zoals onze gast het zegt: “het landschap is naar de kloten”. Hoe is dat zo gekomen? En hoe maken we onze cultuurlandschappen weer mooi? Hierover spreekt Anthonie met Jaap Dirkmaat, directeur van Vereniging Nederlands Cultuurlandschap en al decennialang natuurbeschermer. Jaap onderscheidt twee aderlatingen van o...