Tarihte Acaib ve Garaib

Şimdilerde bir parça kar görsek seviniyoruz ama eskiden İstanbul’da hayatı durduran, haftalarca süren öyle kışlar olurdu ki; rivayete göre deniz buz keser, ahali Üsküdar’dan Beşiktaş’a yürüyerek geçerdi. Peki, bu anlatılanlar sadece birer şehir efsanesi mi, yoksa koca bir Boğaz gerçekten donabilir mi? Tarihte Acaib ve Garaib’in bu bölümünde, İstanbul’un karlı geçmişine doğru soğuk bir yolculuğa çı...

Yıllarca yılbaşı gecelerinin ikonu olan Victoria’s Secret defilelerini sadece moda meraklıları mı izliyordu? Yoksa güzel meleklerin podyumdaki büyüsü mü herkesi ekran başına topluyordu? Peki, hiç düşündünüz mü; ne oldu da kıyafetleri sergilemek için birbirinden güzel mankenlere ve meşhur, "catwalk” adı verilen yürüyüşe ihtiyaç duymaya başladık? Bu bölümde, modanın fiyakalı ve bir o kadar acayip ge...

"Askerlerim, bu piramitlerin üzerinden kırk asır size bakıyor!" Napolyon’un bu iddialı cümlesiyle fitilini ateşlediği "Mısır Çılgınlığı" (Egyptomania), bugün Büyük Mısır Müzesi'nin devasa kapılarında yeniden canlanıyor. Peki, binlerce yıl toprak altında saklı kalan bu medeniyet nasıl oldu da dünyanın en büyük merak nesnesine dönüştü? Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠podbeemedia.c...

Bu bölümde, her yıl sonunda dünyayı saran Noel ve Yılbaşı kutlamalarının kökenine iniyoruz. Antalya Demreli bir piskopos olan Aya Nikola'nın nasıl olup da Kuzey Kutbu'nda yaşayan, uçan geyikli Noel Baba figürüne dönüştüğünü adım adım inceliyoruz. Bir hayırsever azizin, küresel tüketim ikonuna dönüşme hikayesini keşfetmeye hazır mısınız? Çam ağaçlarınızı süslemeyi bitirip çekiliş hediyelerini alma...

Popüler kültürün yeşil, dikişli canavar imgesinin ardında; Mary Shelley'nin "Modern Prometheus" adını verdiği, varoluşsal bir trajedi yatıyor. Bu bölümde sizleri; Yazsız Yıl’ın o kasvetli atmosferine, Lord Byron ve John Polidori'nin de misafirler arasında bulunduğu Diodati Villası'ndaki korku hikayesi yarışmasına götürüyoruz. Peki, Adem olmayı beklerken Lucifer'a dönüşen bu entelektüel yaratık ned...

"Az uyuyup çok okumaktan beyni kurudu ve aklını yitirdi."  Cervantes'in, tarihin en ilham verici anti-kahramanı Don Kişot'u yaratmasına yol açan macera, bizzat yazarın çalkantılı hayatında gizliydi. Bu bölümde; kendisinin "İnebahtı'nın Çolağı" unvanını aldığı kanlı deniz savaşından, Cezayir'de geçirdiği beş yıllık esaret dönemine doğru bir serüvene çıkıyoruz. Peki, yazdığı Don Kişot neden işsiz ka...

Rus İmparatorluğu'nun çöküşüyle vatanımıza ayak basan 150 binden fazla Beyaz Rus, Mütareke Dönemi İstanbul'unun çehresini sonsuza dek değiştirdi. Kendi ülkelerinde asilzade, granddük ve general olan bu sürgünler, İstanbul'da kapıcılık, taksi şoförlüğü ve lokantacılık yaparak hayatta kalmaya çalıştı. Bu bölümde; "Rus başı" saç kesiminin nasıl moda olduğundan şehre giren modern eğlence anlayışına ve...

İnsanoğlunun en gizemli sırdaşı olan kediler, tarihte hiçbir hayvanın ulaşamadığı bir mertebeye ulaştı! Bu bölümde; "dokuz canlı" efsanesinin izini sürerek kedilerin tuhaf geçmişini inceliyoruz. Peki, Avrupa'da cadılıkla ilişkilendirilen bu canlar, nasıl Papa'nın fetvasına konu oldu? Tüm bunların yanı sıra, Osmanlı'da bir kediyi öldürmenin yedi cami yaptırmaya bedel olduğu inancını, Kediler Tekkes...

"Heyyt ulan felek, havada uçan karada kaçan var mı bana yan bakan!"  Bu bölümde; Bağdat'tan başlayıp Yeniçeri Ocağı'na sızan "baldırı çıplak" zorbaların nasıl racon kestiğini öğreniyoruz. Mahalle güvenliğini ve namusunu korumak için canla başla yarışan tulumbacılardan, hamamların külhanlarında yatan külhanbeylerine kadar İstanbul'un bitirimler alemini gezeceğiz. İkinci Abdülhamid döneminde paşalık...

İnsanlık tarihinde hiçbir bitki onun kadar sevilmedi, tartışılmadı ve tarihin akışını derinden etkilemedi. Bu bölümde, tütünün 12.000 yıllık macerasını dinlemeye hazır olun! Kuzey Amerika yerlileri arasındaki barış çubuğundan, Amazon şamanlarının transa geçmek için kullandığı "mapacho" tozuna uzanan törensel kullanımları keşfediyoruz. Migren ilacı olarak Avrupa sosyetesine giren, böylece etken mad...

Çocuk görünce kaçanlar ve çocukla çocuk olanlar; bu bölüm size... Bugün Efekanlar ve Sudesular için yaşarken modern ebeveynliğin tarihteki en tuhaf olgulardan biri olduğunu biliyor muydunuz? Eğitim borçları, pahalı oyuncaklar ve çocuk-erkil bir dünya şimdilerde uzak gelmiyor... Peki, çocuklarımız için her zaman bu kadar titiz miydik? Fransız tarihçi Ariès'in Orta Çağ'da "çocukluk" diye bir kavramı...

Sazı, sözü ve özgür yaşama düşkünlükleriyle gönüllerde taht kuran Romanların öyküsünü biliyor musunuz? Bu hafta sizi “Kasımpaşalı ve eli maşalı” Romanların bin yıllık serüvenine ortak ediyoruz. Asırlar boyu Mısırlı zannedilen bu halkın Hindistan'dan çıkışı nasıl oldu? Dilimizdeki "keriz", "gacı", "baro" gibi kelimeler ne anlama geliyor? Flaubert'i kendine aşık eden dansözlerden, yılan oynatıp illü...

Akrep Dolunayı yüzünden gerginim diyenlerden misiniz? Yoksa yıldızların hayatınızı yönettiğine inananlardan mı? Bu bölümde sizi, göklerin esrarına doğru ilginç bir seyahate çıkarıyoruz! M.Ö. 34.000 yılından bugüne atalarımızın gökyüzünü nasıl okuduğunu, Zodyak kuşağının nasıl oluştuğunu tahkik ediyor ve Roma'da tavukların yem yemesine göre savaşa karar veren imparatorların hallerine ibretle bakıyo...

Binlerce insanın kaderine hükmetmek ciddi bir iştir. Bazıları bu yükün altında ezilir ya da maalesef akli melekelerini yitirir. Peki, saltanatlarını bir delilik gösterisine çeviren monarkları ne kadar iyi tanıyorsunuz? Atını senatör ilan eden Caligula’dan, Roma’yı ateşe verirken lir çalan Nero’ya; kendini camdan yapılmış zannedip dokunulmasın diye kaçacak delik arayan VI. Şarl’dan, havuzdaki balık...

Ey İstanbul! Şehrimizin esrarengiz atmosferinin sadece bir güzellikten ibaret olmadığını biliyor muydunuz? Asırlar boyu bu şehri afetlerden, haşerattan ve kötülüklerden koruduğuna inanılan tılsımlarla beraber yaşıyoruz oysa… Acaib ve Garaib bu bölümde, sizi İstanbul'un tılsımlarını keşfe çıkarıyor! Evliya Çelebi'nin hikayelerinden başlayarak İstanbul'un bin yıllık hafızasının derinliklerine iniyor...

Ayağına yosun değse feryadı basanlar, okyanusun uçsuz bucaksız derinliklerinin sizi tedirgin ettiğini biliyoruz! Antik Yunan'ın thalassofobi dediği bu kadim korku, asırlar boyunca insanlığın hayal gücünü ekseriyetle meşgul etti. Acaib ve Garaib, sizi deryaların en korkunç sırlarıyla karşılıyor. Gerçeklik ve efsanelerin iç içe geçtiği bu bölümde, dev kaşalotlardan ahtapotların akıllara ziyan boyutl...

Efendim bu bölümümüzde, insan aklının tuhaf tarihine doğru bir yolculuğa çıkıyoruz! Deliliğin kutsal bir hediye sayıldığı devirlerden, bir hastalık olarak tecrit edildiği tımarhanelere uzanan sıra dışı bir macera bu... Çatalhöyük'te yapılan dehşetengiz beyin ameliyatları mı dersiniz, kara sevdaya tutulmanın bir hastalık sayıldığı ahlat-ı erbaa teorisi mi; yoksa lobotominin kanlı tarihi mi? Merak b...

Modern görgü kurallarını bir kenara bırakın! Bu bölümümüzde, 19. yüzyılın ikiyüzlü dünyasına bir bilet keserek sizi, ahlak kurallarının ve modanın en acayip halini aldığı Victoria Dönemi İngiltere'sine konuk ediyoruz. Heykellere takılan incir yapraklarından kutsal metinleri bile sansürleyen Thomas Bowdler'a; ölümden sonra ailece poz verilen "Post-Mortem" fotoğrafçılıktan mumya açma partilerine......

"Bu bekârlıktan bıktım usandım, taliplerimden hiç tat alamadım..." Nurhan Damcıoğlu'nun bu feryadından çok önce, bekarlık bir medeniyet sorunuydu. Platon'dan Roma İmparatoru Augustus'a kadar herkes; bekarlara vergi, ceza ve aşağılama rejimleri uygulamıştı. Bizde de durum farklı değildi. Osmanlı’da bekarlar, şehirde "fesat yuvaları" olarak görülen bekar odalarında yaşarlardı. Hatta 2. Mahmud, bu ba...

O ikonik melodiyi duymayan, İtalya’dan Amerika’ya göçen bir mafya babası olan Don Vito Corleone ve ailesinin hayat hikayesine kilitlenmeyen yoktur. Peki, The Godfather'a ilham veren mafyanın aslında çok daha eski ve acayip bir geçmişe sahip olduğunu biliyor muydunuz?  Sıradan bir haraç çetesinden İtalyan derin devletine dönüşüp Amerika'da dahi güç kazandı. Öyle ki, "Jön Türkler" olarak anılan yeni...

Efendim, bir yaz daha bitiyor. Güneşten solmuş koltuklarda terlediğimiz, mısırcıların sesine uyandığımız sahil serüvenlerini geride bırakırken hiç düşündünüz mü; aslında bu plaj kültürü sandığımızdan çok daha köklü ve tuhaf bir tarihe sahip. Halkımız denize "ilaç yutar gibi" girerdi. Deniz hamamları kurulur, kadınlar tef çalıp dolma yerken erkekler tavla oynardı. Bugün İstanbul'un plajları eski ih...

Tarihi sıkıcı buluyorsanız, henüz gerçek tarihle tanışmamışsınız demektir. "Acâib ve Garâib" sizi gerçek tarihle tanıştırmaya hazırlanıyor.  Bendeniz, Lex Historiae kanalından tanıdığınız Mustafa B. Bozkurt. Podbee ile başladığımız bu yeni serüvende, rehberiniz olarak emrinize amadeyim! Tüm bölümler ve daha fazlası için ⁠⁠⁠podbeemedia.com⁠⁠⁠'u ziyaret et!