Stoute schoenen

Sint-Omaars is één van de grootste religieuze hoofdsteden van de vroege middeleeuwen en de begraafplaats van verscheidene Vlaamse graven. Lodewijk van Male blaast er zijn laatste adem uit, Filips de Goede organiseert er een groots banket, en zijn amper 7-jarig zoontje Karel de Stoute huwt in er in de abdij van Sint-Bertinus met de 12-jarige Catharina van Valois. Zij is de dochter van de Franse kon...

Bart Van Loo arriveert in Beaune en dat belooft. Daar leiden alle wegen naar de wereldberoemde Hospices met de kleurrijkste daken uit de middeleeuwen. De bouwheer is kanselier Nicolas Rolin, één van de talentrijkste figuren uit de entourage van Filips de Goede. Het levert hem een duizelingwekkend fortuin op waarmee hij in 1443 dit luxueuze armenhospitaal laat optrekken. Bijzonder: op zondag werden...

De Jeruzalemkapel is een verborgen parel in Brugge. Deze 15de-eeuwse kapel is een kopie van de Heilige Grafkerk in Jeruzalem, en hier staat het grafmonument van Anselm Adornes en zijn vrouw Margaretha. Iedereen kende de toernooiridder, internationaal handelaar in aluin en laken, en bouwheer in Brugge. Maar vooral het reisverslag van de pelgrimstocht naar het Heilige Land die hij samen met zijn zoo...

De drempel van de Naaldenstraat 19 overschrijden is de 15de eeuw binnenstappen. Dit is het somptueuze stadspaleis van Pieter Bladelin. Wie is die man? Hij is duidelijk puissant rijk. Hij huwde dan ook een dame met een even diepe portemonnee als tot de verbeelding sprekende naam: Margriete Van de Vagheviere. Haar naam doet het niet vermoeden maar zij wijst hem de weg naar de Brugse hemel. Bladelin...

Het is 1435 en Jan Van Eyck staat op een stelling voor het Brugste stadhuis. Hij moet een aantal beelden in de nissen van de gevel beschilderen, de stenen versies van de Bourgondische hertogen. Vanop zijn stelling heeft Jan ook een goed zicht op de Sint-Donaaskerk. Hij zal er 6 jaar later worden begraven. De kanunnik daar is Joris van der Paele, intussen een ziekelijke geestelijke die een klein fo...

Bart Van Loo is in de Sint-Baafskathedraal voor een cruciaal evenement uit de kunstgeschiedenis van Lage Landen. Op 6 mei 1432 wordt daar het Lam Gods van Jan van Eyck ingehuldigd. Iedereen is erbij, zelfs de Bourgondische hertog Filips de Goede die er op dezelfde dag ook zijn tweede zoontje ten doop houdt. De opdrachtgever voor van Eyck’s meesterwerk is Joos Vijd. Geen vreemde voor Filips: zonder...

In de crypte van de Sint-Baafskathedraal van Gent buigt Bart zich over een stuk van de grafplaat van Michelle van Frankrijk, de dochter van koning Karel VI. Haar naam was toen hoogst ongewoon. Het was op de Mont Saint-Michel dat haar vader de inspiratie vond! Op valentijnsdag in 1409 trouwde ze met Filips de Goede. Ze was erg geliefd in Gent, maar werd helaas maar 27 jaar. In de Sint-Baafsabdij kr...

Amper 35 jaar is Jacoba van Beieren wanneer ze in oktober 1436 overlijdt in het Slot Teylingen op een boogscheut van het Keukenhof. Ze wordt begraven in Den Haag onder het koor van de allang verdwenen hofkapel. Tegen haar zin! Ze had zelf de kerk van Sint-Maartensdijk op het eiland Tholen uitgekozen als laatste rustplaats. Daar had ze nog enkele mooie, amoureuze jaren mogen beleven. Aan Den Haag w...

Op 3 juli 1428 heeft een massa mensen zich verzameld op het dan nog ongeplaveide marktplein van Delft. De blik is gericht op een groot podium, een houten stelling voor het stadhuis. Daar staat Filips de Goede in vol ornaat. Naast hem Jacoba van Beieren. Neef en nicht, klaar om een vredesverdrag te ondertekenen. Na elkaar jaren naar het leven te hebben gestaan, is de verzoening nabij. Niet dat Jaco...

Ooit moet het kasteel van Gouda een indrukwekkend bouwwerk geweest zijn, één van de meest prominente kastelen van Nederland. Vandaag rest enkel nog een keldergang onder een herenhuis in de binnenstad. Dat is voor Bart Van Loo genoeg om de historische verbeelding op gang te brengen. Wanneer Jacoba van Beieren er in de zomer van 1425 arriveert, is ze net op spectaculaire wijze ontsnapt uit het Gents...

De Valenciennes-toren is een restant van de stadswal van Bergen. Het is 1425 en daar staat Jacoba van Beieren. De spanning is te snijden: ze kijkt toe hoe het leger van haar neef Filips de Goede alles in paraatheid brengt om de stad te belegeren. Zal Jacoba's echtgenoot Humprey van Gloucester haar uit deze benarde situatie kunnen bevrijden? Ze probeert de Henegouwse adel te overtuigen om mee weers...

Bart Van Loo rijdt vandaag naar het dorpje Vieil-Hesdin en haalt zijn historische verrekijker vol verwachting boven. Want daar stond ooit één van de meest indrukwekkende Bourgondische kastelen. Voor Filips de Goede was het een favoriete plek. Er waren volières, boomgaarden en toernooivelden en op een brug zag je mechanische aapjes bekleed met dassenvacht. Maar in 1425 bereidt de hertog zich hier v...

Aan de oever van de Merwede in Dordrecht staan de restanten van Huis te Merwede, één van de oudste kasteelruïnes van Nederland. In de zomer van 1418 heeft Jacoba van Beieren hier van achter de kantelen goed zicht op het ommuurde Dordrecht. Daar heeft haar eigen oom Jan Van Beieren zich verschanst samen met een legertje huurlingen. Hij vindt dat hij de rechtmatige erfgenaam is van haar graafschappe...

Een dag in 1401. Een groepje ruiters draaft onder het poortgebouw van het levendige Henegouwse stadje Le Quesnoy door. Ze hebben een vrachtje voor het gravenkasteel: 50 kilogram dons! In de toekomstige kraamkamer van het kasteel is het druk: er moeten veel kussens opgevuld. Want eindelijk, na 15 jaar huwelijk zal de kasteelvrouw bevallen. Het is Margaretha van Bourgondië, dochter van Filips de Sto...

Het is 1430 en Bart Van Loo is weer in de honderdjarige oorlog beland. Karel VII, erfgenaam van de Franse troon, moet het opnemen tegen de Engelse koning Hendrik V die gesteund wordt door de Bourgondische hertog Filips de Goede. Dat kamp is aan de winnende hand. Parijs en grote delen van Noord-Frankrijk zijn bezet. Maar dan krijgt Karel VII hulp uit onverwachte hoek: Jeanne d’Arc verschijnt op het...

Bart Van Loo wou dat hij er bij was geweest, die septemberdag in 1419. Dan had hij Jan zonder Vrees kunnen waarschuwen toen hij de brug van Montereau opstapte. Helaas, als een hond werd Jan zonder Vrees er afgemaakt. Het drama is het kookpunt in de machtsstrijd tussen de Armagnacs en de Bourguigons. De Bourgondiërs kunnen zijn verminkte lichaam pas maanden later bemachtigen. Dan wordt hij in het B...

Voor de Slag bij Azincourt in 1415 bluffen de Fransen dat zij de rechterhand van elke Engelse boogschutter zullen verminken, zodat die nooit meer de longbow kan hanteren. Maar die stoere Franse ridders worden in Azincourt verslagen door het veel kleinere Engelse leger! Een een groot deel van de Franse adel is weggevaagd. Voor de Bourgondiërs is de tol hoog: Jan Zonder Vrees verliest twee van zijn...

Ter herdenking van de 600ste verjaardag van de Slag van Azincourt wordt in 2015 een nieuw monument opgericht. Zo wordt de eerste Franse gendarme herdacht, die daar in de strijd sneuvelde. Zijn naam was Le Gallois de Fougières. Het was een gendarme op rust die in 1936 in de Bourgondische archieven dook en zo zijn stoffelijk overschot wist te identificeren in een nabijgelegen abdijkerk. Hoe kwam de...

Le Tour Jean-Sans-Peur is een restant van wat ooit het Hôtel d'Artois was, de residentie van de Bourgondische hertogen in Parijs. Het is een symbool van de tomeloze ambities van Jan zonder Vrees in de machtsstrijd met Lodewijk van Orléans, de jongere broer van de onberekenbare Franse koning. In de avond van 23 november 1407 wordt Lodewijk in een Parijse straat vermoord. Meerdere aanwijzingen leide...

Ooit was Coucy-le-Château één van de meest imposante burchten van de late middeleeuwen. Op het einde van de 14de eeuw is Engelram VII van Coucy daar kasteelheer. In 1356 wordt hij na de rampzalige slag bij Poitiers als gevangene naar Engeland gebracht. Hij ligt goed in de markt aan het Engelse hof, want een kleine 10 jaar later trouwt hij uit liefde met prinses Isabella van Engeland. Maar in 1396...

Als een pleurant vergezelt Bart Van Loo onze aartsvader Filips de Stoute op zijn laatste reis. Filips is in Halle gestorven en de statige rouwstoet doet er in 1404 maar liefst 47 dagen over om het lichaam naar het klooster in Champmol te brengen. Daar wou Filips begraven worden, als een kartuizer in een witte pij gehuld. Rond de lijkwagen stappen 60 toortsdragers. De opvolger Jan Zonder Vrees loop...

Filips de Stoute wil een klooster bouwen voor de orde der kartuizers. In 1377 koopt hij de grond in Champmol, net buiten Dijon. Eind jaren tachtig is het tijd voor de decoratieve afwerking en dan maakt Filips een fantastische keuze: de hofbeeldhouwer Klaus Sluter mag zich aan het werk zetten. Bart van Loo vergaapt zich aan de adembenemende Mozesput die bewaard is gebleven. Later laat Filips bij te...

Ook in de Bourgondische tijd is Halle al een bedevaartsplaats. En wie wordt daar in 1404 in en rond de Sint-Martinusbasiliek op zijn ligbed rondgedragen? Het is onze aartsvader Filips de Stoute. Hij is in Brussel erg ziek geworden en hij wil zo snel mogelijk naar zijn gemalin Margaretha van Male in Atrecht, nog enkele dagreizen verderop. Bij de Heilige Maagd van Halle wordt wanhopig om genezing ge...

In het Valkhof in Nijmegen vind je de restanten van een spectaculaire burcht, ooit de vaste verblijfplaats van de hertogen van Gelre. Bart van Loo wacht hier de Frans-Bourgondische troepen van Filips de Stoute op. Waarom is dat leger in 1388 op weg naar Nijmegen? En waarom is hertog Willem van Gerle zo op zijn gemak? Johanna van Brabant, die haar neef Filips om hulp heeft gesmeekt om de jarenlange...

Bart Van Loo overwint zijn hoogtevrees en beklimt het belfort van Sluis. Hij reist naar 1388 en kijkt zijn ogen uit: de baai ziet zwart van de schepen. Filips de Stoute is klaar om Engeland te bestormen! En hij wil een houten stad verschepen. Een grote IKEA-bouwdoos avant la lettre, een opvouwbare citadel. Dat huzarenstuk zal weliswaar op een fiasco uitdraaien, maar daarmee is Bart niet uitverteld...