Sesli Yorumlar - İşçi Dayanışması - UİD-DER

“Ben kimim, niçin varım, toplumdaki yerim nedir?” gibi sorular dünyanın  en eski sorularındandır. Bu sorular, insanın kimliğini kazanma ve  yaşamını anlamlandırmaya çalışmasıyla ilgilidir. Gençlik yıllarında  kimlik arayışı doğal bir süreçtir ve bu sorulara cevap aranır.  Günümüzde, kaotik ve depresif bir dünya yaratan kapitalizm,  geleceksizlik sarmalına ittiği genç kuşak...

Antik çağda Roma İmparatorluğu, tarihin gördüğü en büyük uygarlıklardan biri olarak tam 1200 yıl boyunca ayakta kaldı. Köle emeğinin ürettiği zenginlik üzerine oturan Romalı egemenler, üç kıtaya yayılmış böylesine büyük bir imparatorluğu yönetmek için bir yol benimsemişlerdi: Divide et impera! Yani böl ve yönet! Gün geldi zulüm imparatorluğu Roma yıkıldı, köleci düzen tarihe karıştı. Ama o günden...

Dağlar deliniyor, nehirlerin yönü değiştirilip barajlar kuruluyor, ormanlar geri dönüşsüz bir biçimde yok ediliyor. Toprağın ve okyanusun derinliklerinden petrol ve madenler çıkartılıyor. Savaşlarla kentler tarumar ediliyor. Doğa kirleniyor, insanlık nefes alamaz hale geliyor. Dünyamız koyu ve karanlık bir griye hapsoluyor. “Tüm bunları insanlar yapıyor, o halde hepimiz sorumluyuz” deniyor. Oysa k...

Bir olaya verdiğimiz tepkide veya bir meseleye dair yorum yaptığımızda kendimize ait fikirleri ifade ettiğimizi sanırız. “Bence doğru olan budur” deriz mesela. “Bence” denerek ifade edilen düşüncelerin kaynağı çoğunlukla sorgulanmaz. Oysa toplumun sınıflara bölündüğü bir düzende yaşıyoruz. Düşünceler de gökten zembille inmez. Yaşadığımız toplum, sınıflar ve sınıf çıkarları belirler düşünceleri. Me...

İnsan dünyayı ve yaşamı, kendi yaşadığı dönemle sınırlı düşünmeye meyillidir. Çoğu zaman içine doğduğu dünyayı, toplumu sabit, değişmez, kalıcı zanneder, adeta dondurur. Mesela bugün dünya üzerinde 7 kıta olduğu kabul ediliyor. Hâlbuki dünyadaki tüm karalar tıpkı bir denizde salınıp duran tekneler gibi, dünyamızın merkezindeki magmanın üzerinde hareket halindedir. Bilimsel çalışmalara göre yaklaşı...

Yetişkin bir insanın çocukluğunda yaşadıklarının izlerini taşıması gibi  toplum da kendi geçmişinin izlerini taşır. İnsan geçmişten bugüne  içinden çıktığı toplumun değer yargılarını, kültürünü, bakış açısını  edinir ve yansıtır. Tıpkı bu topraklara ait olan ve çokça duyduğumuz,  çokça söylediğimiz şu atasözünde olduğu gibi: “Ateş düştüğü yeri yakar.” İlk bakışta bu bakış açısı...

“Kimselerin giremediği yollara gir ve yürü, kimselerin düşünmediği  fikirlere aç kafanı.” 1968 yılının baharında, Fransa’nın duvarlarında  yazıyordu bu cümle… Peki, ellerine bir boya kabı ve fırça alıp bu  sözcükleri duvara işleyen insanlar, ne amaçlamışlardı? Ne demek, ne  anlatmak istemişlerdi? Sayısız duvar yazısı yazılmıştır bugüne dek,  kimisi işte bu cümle gibi tüm z...

Siyasi iktidarın sermaye politikaları nedeniyle işçi ve emekçilerin yaşadığı şok edici yoksullaşma devam ediyor. Cumhuriyet tarihinde ilk kez yedi yıl üst üste kişi başına gelirin azalması, Türkiye’nin dünyanın en büyük ekonomileri sıralamasında 16’dan 21’e gerilemesi ekonominin kötüleşmesi konusunda fikir verebilir. Ancak yoksullaşma dalgasının herkesi vurmadığını hemen belirtelim. Emekçiler yoks...

Türkiye’de uzun yıllar üniversite gençliği, toplumsal muhalefetin  dinamik ve görünür bölümünü oluşturdu. Hatta siyaset yapmak yanlış  şekilde “öğrenci işi” olarak görülürdü. Bugün gençlerin çoğu için uzak  durulması gereken bir konudur siyaset; güvenilmezdir, kirleticidir.  Siyasete bulaşmamak gerektiğini, siyasetle uğraşmanın aptallık olduğunu  düşünenlerin sayısı hiç az...

Söylenenin aksine tarih tekerrür etmez. Ama tarihin tekerrür etmemesi birbirine çok benzeyen tarihsel olayların, tarihsel dönemlerin olmadığı anlamına gelmez. Benzeri tarihsel koşullar benzeri sonuçlar doğurur. Amerikalı yazar Mark Twain, bu gerçeği vurgulamak için şöyle bir benzetme yapmıştır: Tarih tekerrür etmez ama kafiyelidir! Eğer emekçiler örgütlü olurlarsa, bu “kafiye” yani tarihsel benzer...

Bugün Ukrayna’da bir savaş yaşanıyor. Ukraynalı emekçiler ABD ve  İngiltere’nin kışkırttığı, Rusya’nın başlattığı bu savaşın bedelini  ödüyor. Ukrayna ile Türkiye arasında hırçın dalgalarıyla Karadeniz  uzanıyor. Belki de bu nedenle kimi insanlar savaşı uzakta görüyor. Ama savaş öyle bir şeydir ki sadece yaşandığı coğrafyayı yakmaz .  Yarattığı yıkım ve acı dalga dalga yayılara...

Dünyada iki yüzden fazla ülke, sayısız inanç, dil ve ulus var. Bu da son derece normal… Bu farklılıklardan dolayı hiçbir insanın birbirine kin beslemesi, ayrımcılık yapması ve düşman olması gerekmiyor. Ancak kapitalist sömürü düzeninin egemenleri, kendilerini en tepede tutmak için bu farklılıkları bir düşmanlaştırma aracına dönüştürürler . Farklı din, dil ve ulustan emekçiler bu düşmanlaştırma oyu...

İki yıl önce bu günlerde, neredeyse tüm dünyada sokaklar boşalmış, meydanlar ıssızlaşmış ve kentlerin üzerine terk edilmişlik havası çökmüştü. Covid-19 küresel salgına dönüşürken, kapitalist sistemin egemenleri hastalığa çözüm üretmek yerine insanlığı bir korku tüneline itmeyi tercih ettiler . Hep bir ağızdan tekrar ediyorlardı: “İnsanlık tarihin en büyük felaketiyle karşı karşıya! Bu savaşı hep b...

İnsan sadece beslenme, barınma gibi fiziksel ihtiyaçlarını karşılamakla mutlu olmaz. Aynı zamanda manevi ihtiyaçlarını da karşılamak ister. Paylaşmak, sevip sevilmek, yararlı olmak, değer görmek, kendini gerçekleştirmek ister. Bunlar olmadığında ise kendini mutsuz, işe yaramaz, değersiz hisseder. Günümüzde tıpkı depresyon gibi değersizlik hissi de çok yaygın . Fakat toplumsal bir sorun olarak deği...

Özgürlük, ezilen ve sömürülen emekçi insanlığın kadim istem ve düşüdür. Su gibi, ekmek gibi bir ihtiyaçtır özgürlük. Dünden bugüne şiirler, şarkılar yazıldı, nice büyük mücadeleler verildi özgürlük için. Uğruna ödenen bedeller, verilen mücadeleler destanlaştı. Köleci Roma’ya başkaldıran Spartaküs’ten günümüze sayısız isyan ateşi yandı dünya üzerinde özgürlük için. Bütün dillerdeki söylenişi yürekl...

Her insan mutluluk ve mutsuzluk üzerine düşünmüştür mutlaka. Kimisi için daha fazla güç veya servet, kimisi için çocuğunun gülen gözleri, kimisi için seyahat, aşk, hatta çikolata... Mutluğun formülü basittir denilip geçilebilir ama sömürü ve baskı sistemi olan kapitalizmin esareti altında toplumun mutlu olması imkânsızdır. Sıradan bir soru olarak “nasılsın, mutlu musun?” sorusuna birçok insan “mut...

“Şehirdeki her şey mükemmel, caddelerdeki sesler mukaddes, müziğin ve  caddelerin sahibi yok…” Bu sözler İskoç bir sanatçının tasarladığı bir  sanat eserinin üzerindeki şiirin Türkçe çevirisi. Bu eser bir müzede ya  da sanat galerisinde değil Gebze Taysad Organize Sanayi Bölgesindeki  Farplas fabrikasında bulunuyor. Farplas patronları sahip oldukları  pahalı sanat koleksiy...

Türkiye 2022’ye işçi eylemleri dalgasıyla girdi. Ocak ayının ortasında başlayan iş durdurma eylemleri, kısa sürede taşımacılıktan metale, tekstilden tersaneye birçok sektör, işyeri ve kente sıçradı. Bu eylem dalgasını yaratan temel itici güç, şiddetlenen hayat pahalılığının reel ücretleri eritmesi ve buna karşılık ücret zamlarının son derece düşük tutulmasıdır. Üretimden gelen güçlerini kullanan i...

Toplumsal sorunların kangrenleştiği, kendini her alanda dışa vurduğu bir  dönemden geçiyoruz. Milyonlarca işçi ve emekçi olarak alabildiğine  artan enflasyonun, yoksulluğun, işsizliğin, eşitsizliğin, adaletsizliğin  yaşamımızı nasıl zehir ettiğini en iyi biz biliyoruz. Tam da bu nedenle  artık giderek çok daha fazla emekçi Türkiye’nin içinde bulunduğu  durumun, yaşadığımız...

Nâzım Hikmet, yazdığı sayısız şiirde insanca yaşamı tasvir etti ve ne  yazık ki insanca yaşamdan ne kadar uzak olduğumuzu da… Yukarıda yer alan  mısraların ait olduğu 1947 tarihli En Mühim Mesele  şiirini İkinci Dünya Savaşı’nın üzerinden henüz iki yıl geçmişken yani  milyonlarca emekçinin yaşama doyamadan göçüp gittiği yılların ardından  kaleme aldı. Nâzım’ın deyimiyle ke...

Her şeyi olduğundan farklı, çarpık, tersyüz gösteren bir ayna düşünelim. Her gün o aynaya bakıp kendimizi eciş bücüş, çirkin görseydik ne hissederdik? Kâbus gibi, öyle değil mi? Ama ne yazık ki bu kâbus değil aslında yaşadığımız gerçeğin ta kendisi! Etrafımız bu aynalarla dolu ve bizler, maddi manevi her şeyi nasıl çarpıtıp değiştirdiğini bilmeden bu aynalara bakıyor, gördüklerimizden etkileniyor,...

20’li yaşlarında olan gençler, yani AKP’li yıllara doğanlar; “yaşamlarının karartıldığını, geleceklerinin çalındığını” söylüyor, kendilerini “kayıp kuşak” olarak adlandırıyorlar. Fildişi kulelerinde oturan muktedirler ise gerçeklikten o denli kopmuş durumdalar ki “kendiniz için, memleketiniz için hayal kurmaya devam edin” tavsiyeleri dağıtıyor, “Z kuşağının yoldaşı olacağım” nutukları atıyor ve ül...

Hayatın getirdiği zorluklar karşısında hepimiz bir güvenceye sahip olmak  isteriz. İşsiz kaldığımızda, hastalandığımızda kullanabilmek için  kenara birkaç kuruş ayırmaya çalışırız. Çocuklarımızın geleceğinin  güvence altında olması için didinir, okumaları için çabalarız. Peki,  işçilerin gerçek güvencesi bunlar mıdır? Hayır! Çünkü bugün en yüksek  işsizlik oranının ünivers...

“Toplumun çoğunluğunu oluşturan emekçiler için yaşam her geçen gün daha zor ve zahmetli hale geliyor; sıkıntı veren sorunlar büyüyüp etkisini ağırlaştırıyor. İşçisinden öğrencisine, emeklisinden işsizine kadar emekçilerde endişe  ve yarına dair karamsarlık  duygusu hâkim!” İşçi Dayanışması’nın 162. sayısının başyazısı bu satırlarla başlıyordu. Devamında; milyonlarca işsizin olduğu, reel...

Adaletin sembolü gözleri bağlı, bir elinde kılıç, öbür elinde terazi olan bir kadın figürüdür. Bu figüre ilham veren Themis, Antik Yunan halklarının adalet tanrıçasıdır. Yaşadığımız topraklarda bir kadın ismidir Adalet. Yani hangi kültürden olursa olsun insanlar binlerce yıldır adalet kavramını aynı sembollerle ifade etmişler, ediyorlar. Açlık ve yoksulluğun olmadığı, insanların eşit olduğu, karde...