SBS Karen - အဲးစ်ဘံအဲးစ် ကညီ

ခဲကနံၣ်အံၤ ကလံၤမုၢ် Cyclone Alfred ဟဲနုာ်လီၤလိၤလိၤဆူ ခွံစလဲ မုၢ်ထီၣ်ကလံၤထံးဒီး နယူဆီၣ်သ်ဝံမုၢ်ထီၣ်ကလံၤစိၤ ဒီး တၢ်မုၢ်လၢ်ပာ်လၢ အကနုာ်လီၤဖဲ Redcliffe တၢ်လီၢ် လၢအအိၣ်ဖဲဘြံၣ်စဘဲကလံၤစိၤန့ၣ်လီၤ. ကလံၤမုၢ်အံၤအဃိ ခဲကနံၣ်အံၤကလံၤအူတၢ်ဆူၣ်မးဒီးမူခိၣ်စူၤဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.

ဖဲအပူၤကွံာ်နံၣ်ဆံဖှိၣ်အတီၢ်ပူၤ အီစထြ့လယါကီၢ် လဲၤခီဖျိဘၣ် ထံဒိၣ်ထီၣ်လၢအနးဒိၣ်မး လၢအကဲထီၣ်တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤတခါန့ၣ်လီၤ.

တၢ်ကမၤထံကီၢ်ဒီဘ့ၣ်တၢ်ဃုထၢဖဲတနံၣ်အံၤ တၢ်ဆၢကတီၢ်ဘူးထီၣ်လံအဃိ ပှၤဟ့ၣ်တၢ်ဖးအဆိကတၢၢ်တဘျီသ့ၣ်တဖၣ် တချုးလၢအဝဲသ့ၣ်လဲၤဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဖးဒ်ဘၣ်န့ၣ် အပတီၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကဘၣ်မၤအီၤသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.

Cyclone ကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ်တခါ အခိၣ်တိၤလိၤ လၢအကနုာ်လီၤအူတၢ်ဖဲအီစထြ့လယါပီၣ်လဲၣ်ကၢၢ်ခိၣ် ပှၤအိၣ်ဆိးအါအလီၢ် ဒီးတၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲ အနံၣ်၅ဝအတီၢ်ပူၤ ကလံၤမုၢ်ကနုာ်လီၤအူတၢ်အဆိကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ.

From "Communist Kamala" to Bollywood endorsements, artificial intelligence and disinformation played a big role in some of the biggest democratic elections last year. - ဖဲအပူၤကွံာ်တနံၣ် ဒံၣ်မိၣ်ခြ့ၣ်စံၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်တၢ်ဃုထၢအပူၤန့ၣ် စးထီၣ်လၢ "Communist Kamala" တုၤလီၤဆူ တၢ်ဆီၣ်ထွဲဆှၢနုာ် Bollywood န့ၣ်, ယီၣ်ကူၣ်ဆး—AI (artificial intelligence) အတၢ်ဂဲၤလိာ်သနၢၣ်သ့ၣ်တဖၣ် ပၣ်ဃုာ်ဝဲဒိၣ်ဒိၣ်မုၢ်မုၢ်န့ၣ်လီၤ.

ဖဲဝံးထိရံယါကီၢ်စဲၣ် တၢ်ဘျၢသီအဖီလာ်န့ၣ် ပှၤအိကသံၣ်ညါဖီ လၢအနီသိလ့ၣ်သ့ၣ်တဖၣ် တၢ်တတြီကွံာ်အဝဲသ့ၣ် တၢ်နီသိလ့ၣ်လံာ်ပျဲ လၢအကဲထီၣ်ဒၣ်အသးတဘျီဃီလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

လ့ၣ်ဘၢၣ်ဒီး ကရၢစၢဖှိၣ် ခံဖုလၢၤ အတၢ်အၢၣ်လီၤလၢကဟ့ၣ်လီၤအါထီၣ်စ့လၢ မဲးဒံးခဲ (Medicare) စ့တၢ်မၤစၢၤ — bulk billing အဂီၢ်န့ၣ် ကသံၣ်သရၣ်ကရူၢ်သ့ၣ်တဖၣ်တူၢ်လိာ်မုာ်အီၤန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါပဒိၣ်အိၣ်ဒီးပှၤတဝၢတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢသနူဝဲၤကျိၤ လၢအဟ့ၣ်လီၤတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤဆူ ပှၤလၢအလီၢ်အိၣ်လၢဘၣ်ဒိးန့ၢ် ကျိၣ်စ့တၢ်ဟဲနုာ်အတၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤ သ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. နီၣ်နီၣ်တခီ, အါတက့ၢ်န့ၣ် ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ဖဲအဝဲသ့ၣ်တၢ်အိၣ်မူအပူၤ တတီၤတီၤန့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဝဲပဒိၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤန့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်လၢကီၢ်အမဲရကၤထံရူၢ်ကီၢ်သဲးအတၢ်ဆီတလဲအိၣ်ထီၣ်ဒီး ပတုာ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် အဝဲသ့ၣ် တၢ်မၤစၢၤဝဲၤကျိၤသ့ၣ်တဖၣ် လၢအပၣ်ဃုာ် ထံဂုၤကီၢ်ဂၤတၢ်ဂုၤထီၣ်ပသီထီၣ်တၢ်မၤစၢၤဝဲၤကျိၤ (USAID) အဃိ တၢ်ကရၢကရိဒီးပှၤလၢအဒိးန့ၢ်ဘၣ်အဝဲသ့ၣ်တၢ်မၤစၢၤသ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲ လၢအပၣ်ဃုာ်စ့ၢ်ကီးဒီး ပဝဲကညီဘၣ်ကီဘၣ်ခဲဖိ လၢအအိၣ်ဆိး ဖဲကၠီၣ်တဲၣ်ကီၢ်ဒီးကီၢ်ပယီၤကီၢ်ဆၢ ဒဲကဝီၤအပူၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်ပာ်ဖျါသီတခါအပူၤဒုးနဲၣ်ဖျါဝဲလၢ အီစထြ့လယါကၠိသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ် တၢ်အိၣ်ဝံာ်တၢ်အီၣ် အတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ် ဟဲဒိၣ်ထီၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကၠိပျၢ်လီၢ်ခံတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ လၢအကဲဘျုး လၢပှၤဖိဆံဖိသၣ်ဒီး ပှၤဆံဆဲၣ်နံၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်အိၣ်ဝဲအါမး စးထီၣ်လၢတၢ်မၤလိန့ၢ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်အသီလၢတၢ်ရ့မုရ့သကိးအဂီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ တၢ်ဃုထၢသ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်အါမး ဘၣ်ဆၣ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်အပှ့ၤဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့ယါကီၢ်ပူၤ ဟံၣ်လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်ပာ်အီၤဝံၤလံသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် အီစထြ့လယါပဒိၣ် တပျဲပှၤကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်ပှ့ၤအီၤလၢၤဘၣ်. တၢ်အံၤကပၣ်ဃုာ်ဒီးပှၤလၢအစိာ်လံာ်ခီကီၢ်တစိၢ်တလီၢ်သ့ၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်ဒ်သိး ထံဂုၤကီၢ်ဂၤကၠိဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး ခီပနံၣ်လၢအဘၣ်တၢ်ပၢအီၤလၢပှၤကီၢ်ချၢသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.

လီၢ်ခၢၣ်သးစ့တၢးဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါလီၤဝဲဒၣ် တၢ်ဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်စ့အ့ၣ်လၢအဖိးဒီးသဲစးတၢ်ဘျၢ ဒ်လၢတၢ်တယာ်ပာ်အီၤအသိးန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ ၂ဝ၂ဝနံၣ် နံၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် တၢ်အံၤမ့ၢ်တၢ်ဒီၣ်တဲာ်စ့အ့ၣ်ပှ့ၤအဆိကတၢၢ်တဘျီန့ၣ်လီၤ.

အီစထြ့လယါကီၢ်ပၣ်ဃုာ်ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဘ့ၣ်ကလံၤအကံၢ်အကစီအဂ့ၤကတၢၢ်အကျါ, နာ်သက့ မူခိၣ်ကလံၤသီၣ်ဂီၤတၢ်ဆီတလဲအံၤနးထီၣ်ဝဲဒၣ်ကွ့ၢ်ကွ့ၢ်ဒီး မ့ၣ်အူအီၣ်ပှၢ်အဆၢကတီၢ်စ့ၢ်ကီးယံၤထီၣ်အဃိ ပှၤသ့ပှၤဘၣ်စဲၤနီၣ်တနီၤ ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ် ကလံၤဘၣ်အၢအံၤ အပတီၢ်မ့ၢ်ဖုၣ်နာ်သက့ ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးပတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.

တၢ်အိၣ်ဆိးဖဲမ့ၣ်အူအီၣ်တၢ်ကဲထီၣ်ညီခိၣ်ဃၢၤန့ဆၢၣ်အပူၤလီၤဂာ်ဒ်သိးအီစထြ့လယါကီၢ်အံၤ, ပဝဲအါဒံအါဂၤ ပထံၣ်လၢမ့ၣ်အူန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်လီၤပျံၤလီၤဖုးတခါ အမဲာ်ညါ ပထံၣ်အီၤဒ်အမ့ၢ်တၢ်ဂုၤတၢ်ဂၤ တသ့နီတမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

Listen to 'English on Repeat,' a podcast to help us improve our speaking skills: What day do the bins get emptied?| Which bin goes out tonight?| There are activities at the community centre. | Our library has English classes. - ဒိကနၣ် 'English on Repeat,' လၢအမ့ၢ် ဖီခး တၢ်ကလုၢ် လၢအကမၤစၢၤပှၤ ဒ်သိးပကမၤဂ့ၤထီၣ် ပတၢ်ကတိၤအဲကလံးကျိာ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်: What day do the bins get emptied? ပှၤဟဲထၢတၢ်ကမှံၤ မု...

စ့တၢးဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ် သးလီၤပလိာ်လၢ အကပတုာ် တၢ်ကးတံာ်လီၤကွံာ် ခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤစ့တၢး တုၤလၢဆူမဲာ်ညါခံနံၣ်ဒီးတဝာ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ ဟဲကဲထီၣ်အသး ဖဲလၢအီစထြ့လယါကီၢ်လံာ်တၢး (Australia Post) အတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ ဒီသဒၢခိခိၣ်ဟီၣ်ကဝီၤစ့တၢး မ့ၢ်လၢထံကီၢ်အံၤ စ့တၢးတၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကသုးအီၤဆူ လီနီၣ်ဂံၢ် — ဒံၢ်ကၠံၢ်ထၢၣ် ဟီၣ်ကဝီၤအဃိန့ၣ်လီၤ.

Albanese ပဒိၣ် အၢၣ်လီၤလၢ ကမၤညီထီၣ်န့ၢ်တၢ်လၢ ပှၤအီစထြ့လယါဖိ လၢအအိၣ်ဒီးကၠိဖိဒ့ၣ်ကမၢ်သ့ၣ်တဖၣ် အတၢ်ပှ့ၤဟံၣ်ဃီန့ၣ်လီၤ. ပှၤပၢၤစ့ Jim Chalmers မၢဝဲဒၣ် ပှၤပာ်လီၤတၢ်သိၣ်တၢ်သီတၢ်ဘျၢလၢကျိၣ်စ့ဂ့ၢ်ဝီသ့ၣ်တဖၣ် ကဘှီဘၣ်က့ၤ ဒ့ၣ်ကမၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ အတၢ်ဂဲၤလိာ်သနၢၣ် လၢတၢ်ပတံထီၣ် စ့ဟံးလိၢ်လၢတၢ်ပှ့ၤဟံၣ်အဂီၢ်ဖဲစ့တၢးသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ.

ဒံၤမဲရှါ တၢ်ဆါအပနီၣ် ဖျါထီၣ်သီသီသ့ၣ်တဖၣ် တၢ်ကဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါအီၤအဂီၢ် ခဲကနံၣ်အံၤ ဖဲအဲကလံးကီၢ်န့ၣ် တၢ်မၤဝဲ တၢ်မၤကွၢ်သွံၣ်ကျိၤကျဲတခါန့ၣ်လီၤ. ကျိၤကျဲသီအံၤ တၢ်မုၢ်လၢ်ဝဲဒၣ်လၢ အကဟ့ၣ်ဒုးသ့ၣ်ညါဘၣ်ပှၤဆါသ့ၣ်တဖၣ်လၢအဆိအချ့, ဒ်သိး ကန့ၢ်အိဘၣ်ကသံၣ်ကသီ ဒီးမၤကဘဲးလီၤဝဲတၢ်ဆါအံၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်န့ၣ်လီၤ.

ကီၢ်စၢဖှိၣ်ပဒိၣ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါလီၤဝဲလၢ အကဟ့ၣ်လီၤကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤအဘိၣ် ဒီလၣ် ၅၇၃ကကွဲၢ် လၢတၢ်ကမၤဂ့ၤထီၣ် ပိာ်မုၣ်တၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.

တရူး ယီၣ်ကူၣ်ဆး — artificial intelligence (AI) ဂီၤဒိ တခါ ဘၣ်တၢ်တြီအီၤဖဲ အီစထြ့လယါပဒိၣ်သနူသ့ၣ်တဖၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အိၣ်ဒီးဒီကလုာ်တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢဂ့ၢ်ဝီအဃိန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ တရူး ယီၣ်ကူၣ်ဆး (AI) DeepSeek အံၤ ကဘၣ်တၢ်ထုးကွံာ်အီၤဖဲ အီစထြ့လယါပဒိၣ်သနူကျိၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤဒီး စဲးဖီကဟၣ်ကျိၤကွာ်တၢ်ဖံးတၢ်မၤသ့ၣ်တဖၣ်အပူၤခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ.

Listen to 'English on Repeat,' a podcast to help us improve our speaking skills: Is this the right form?| Can you help me fill in this form?| What does this mean? | Do I have to fill in every part? - ဒိကနၣ် 'English on Repeat,' လၢအမ့ၢ် ဖီခး တၢ်ကလုၢ် လၢအကမၤစၢၤပှၤ ဒ်သိးပကမၤဂ့ၤထီၣ် ပတၢ်ကတိၤအဲကလံးကျိာ်တၢ်သ့တၢ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်: Is this the right form? လံာ်တကွီၣ်ဒိတဘ့ၣ်အံၤန့ၣ်အဘၣ်ဧါ. | Can you help me fill i...

ဖဲအီစထြ့လယါကီၢ်ပူၤအံၤ, မိၢ်ပၢ်တနီၤနီၤ မၤန့ၢ်ဘၣ် မိၢ်ပၢ်ဖိဆံး အိၣ်ဖျဲၣ်ဖိသီ တၢ်ဟံးခွဲးလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤ — မိၢ်ပၢ်တၢ်ဟံးခွဲးကျိၣ်စ့တၢ်မၤစၢၤ (parental leave payments) လၢပဒိၣ်အအိၣ် ဒီးအဝဲသ့ၣ်တၢ်မၤကစၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အအိၣ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နာ်သက့ တမ့ၢ်ပှၤကိးဂၤဒဲးဒိးန့ၢ်ဘၣ်အီၤသ့ဘၣ်.

မ့ၢ်နနီၤလီၤဘၣ် ပှၤတဂၤဂၤ အတၢ်ဂီၤမူ မ့တမ့ၢ် အတၢ်ဒ့တၢ်အူ ဖဲကမျၢၢ်တၢ်ဆဲးကျိးတဝၢ (social media) အဖီခိၣ် လၢနတဃ့ဘၣ်အခွဲးဘၣ်အိၣ်တဘျီဘျီစ့ၢ်ကီးဧါ? တၢ်အိၣ်သးသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်ကမ့ၢ်ဝဲနခီပတာ်အဝဲ သ့ၣ်ကွဲးဒိခွဲး (copyright) န့ၣ်လီၤ.

ဖဲ Northern Territory — ကလံၤစိၤကဝီၤဒိၣ်တၢ်ပၢအပူၤ ပှၤဃိးဖိတဖၣ်အနီၣ်ဂံၢ်အါတလၢကွံာ် လၢအကဲထီၣ်တၢ်မၤနီၣ်မၤဃါနီၣ်ထိၣ်အသီတခါန့ၣ်လီၤ.