Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

Polska wprowadza kontrole na granicy z Niemcami i Litwą. Premier Tusk tłumaczy, że powodem tego jest odmawianie przez Niemcy wpuszczania do siebie migrantów. Czy statystyki potwierdzają jakieś znaczące zmiany w ruchu migrantów na granicach Polski? Skąd bierze się zaostrzenie retoryki wobec migrantów w Niemczech — czy towarzyszy jej zmiana polityki? Jak kontrole graniczne wpływają na stabilność str...

Sezon nieogórkowy zaczynamy od spotkania z wybitnym reżyserem, którego ostatni film na pozór opowiada o XX wieku poprzez historię pociągów. Ale to nie jest film o technologii, o pokonywaniu przestrzeni, ani o fascynujących podróżach i widokach za szybą. To film o człowieku w XX wieku — wielka metafora losu ludzkiego, opowiedziana w formie filmowej symfonii, skomponowanej z materiałów archiwalnych,...

„Jeśli proces terapii jest próbą odkrycia czegoś o sobie samym, to pisanie bez wątpienia jest terapią” – mówi gość tego odcinka Raportu o książkach, Graeme Macrae Burnet. Jego powieść „Studium przypadku” to historia pewnej pacjentki i pewnego psychiatry. Tyle że pacjentka nie jest wcale osobą, za którą się podaje, i nie przychodzi na terapię po to, by rozwiązać swoje życiowe problemy, lecz by odkr...

Na szczycie NATO w Hadze państwa członkowskie zobowiązały się do zwiększenia wydatków na obronność do 5 procent PKB – cel ten ma zostać osiągnięty do 2035 roku. Deklaracja końcowa szczytu potwierdza przywiązanie do artykułu 5 Traktatu Waszyngtońskiego, który głosi, że atak na jednego z członków NATO jest atakiem na cały Sojusz. Co to konkretnie oznacza? Deklaracja wspomina o zagrożeniu ze strony R...

Od wtorku utrzymuje się rozejm między Izraelem a Iranem. Po niedzielnym zbombardowaniu przez Amerykanów obiektów nuklearnych Iranu i irańskim ataku na bazę amerykańską w Katarze, prezydent Trump wezwał obie strony do wstrzymania działań. Po wtorkowej wymianie ostrzałów i interwencji Trumpa, w której oskarżył on obie strony o łamanie rozejmu – zwłaszcza w otwarty sposób skrytykował Izrael – do dziś...

Elif Shafak – jedna z najważniejszych pisarek swojego pokolenia, najbardziej poczytna autorka o tureckich korzeniach – jest bohaterką tego odcinka Raportu o książkach. Od kilkunastu lat mieszka w Wielkiej Brytanii i właśnie tam, w sercu Ogrodów Kensington w Londynie, rozmawiałyśmy o jej nowej powieści zatytułowanej "Tam na niebie są rzeki". To historia splatająca losy trzech postaci, dwó...

Prezydent Trump zapowiedział, że w ciągu dwóch tygodni podejmie decyzję w sprawie ewentualnego włączenia sił amerykańskich do bezpośrednich ataków na Iran. Wcześniej minister obrony Izraela uznał, że duchowemu przywódcy Iranu, ajatollahowi Chameneiemu, „nie można już dłużej pozwolić na istnienie”. Obie strony w dalszym ciągu ostrzeliwują się nawzajem. Czy deklaracja Trumpa zapowiada realne negocja...

Trwa wymiana ognia między Izraelem a Iranem. Irańczycy ostrzeliwują izraelskie miasta pociskami, natomiast Izraelczycy przejęli praktycznie pełną kontrolę nad przestrzenią powietrzną Iranu i atakują cele oraz osoby związane z programem nuklearnym tego kraju. Według amerykańskich mediów prezydent Trump rozważa możliwość dołączenia wojsk amerykańskich do ataków na Iran — we wtorek w Białym Domu odby...

„Pisanie i czytanie to najbardziej wywrotowy akt, jaki możemy sobie wyobrazić” – twierdzi bohater dzisiejszego odcinka, Percival Everett, autor głośnej powieści "James". "James" to współczesna interpretacja znanej powieści Marka Twaina "Przygody Hucka Finna". To, co różni ją od oryginału, to postać narratora, którą u Everetta jest czarnoskóry niewolnik - bo w tej historii droga do wolności wiedzie...

Izrael zaatakował Iran w serii zmasowanych nalotów bombowych na ośrodki nuklearne, bazy wojskowe, domy naukowców zaangażowanych w program nuklearny oraz dzielnice mieszkaniowe w Teheranie i innych miastach. Izraelczycy twierdzą, że jest to atak wyprzedzający, a Iran stał na progu wyprodukowania dziewięciu bomb atomowych. W atakach zginął dowódca Korpusu Strażników Rewolucji – elitarnej jednostki w...

W Los Angeles trwają zamieszki, które rozpoczęły się od protestów przeciwko masowym aresztowaniom cudzoziemców przez służby imigracyjne. Rząd skierował do Kalifornii 4 tysiące członków Gwardii Narodowej oraz 700 żołnierzy piechoty morskiej. Donald Trump mówi o rebelii przeciwko władzy federalnej, gubernator Gavin Newsom oskarża prezydenta o atak na demokrację. Tymczasem protesty obejmują kolejne m...

Kolonializm jest nie tylko procesem politycznym, ale przede wszystkim psychologicznym i kulturowym. Aby osiągnąć pełnię wolności, nie wystarczy akt uzyskania państwowej suwerenności, lecz niezbędna jest „dekolonizacja umysłu” – twierdził bohater tego odcinka, wybitny kenijski pisarz Ngũgĩ wa Thiong’o. Tę myśl wcielił w życie i u szczytu swojej literackiej kariery porzucił język angielski i zaczął...

Europa zwiększyła import gazu z Rosji w ostatnim roku, a od początku tej fazy agresji na Ukrainę kupiła od Rosji surowce za sumę wyższą niż suma pomocy dla Ukrainy. Jednocześnie Unia Europejska zapowiada całkowite odejście od sprowadzania surowców węglowodorowych z Rosji do końca 2027 roku. Czy to wyraz hipokryzji polityków, czy naturalne etapy procesu, który prowadzi do uniezależnienia Europy od...

Ukraina zniszczyła częściowo Most Krymski – to już trzeci atak na konstrukcję łączącą Krym z Rosją w trakcie wojny. W niedzielę Ukraina przeprowadziła jeden z najbardziej zuchwałych ataków we współczesnej historii wojny, niszcząc – jak twierdzą ukraińskie źródła – ponad 40 rosyjskich samolotów w bazach rozrzuconych po różnych częściach Rosji. Operację „Pajęczyna” przeprowadzono przy pomocy ponad s...

Po czym poznać, że nadchodzi wojna? Czy jest sens się do niej przygotowywać? Jak to się dzieje, że człowiek w sytuacjach granicznych staje po czyjejś stronie? Reportaż „Wojna w moim domu” to relacja z tego najtrudniej opisywalnego i najbardziej intymnego frontu. Jego autor Paweł Pieniążek jest gościem tego odcinka Raportu o książkach. Jako reporter pierwszy raz trafił na front w wieku 25 lat. Był...

Sąd federalny do spraw handlu międzynarodowego orzekł, że część ceł nałożonych przez administrację Trumpa jest nielegalna i powinny one zostać odwołane. Dzień później sąd wyższej instancji uznał, że cła nałożone na większość krajów świata 2 kwietnia mogą tymczasowo obowiązywać do czasu rozstrzygnięcia apelacji złożonej przez administrację. To zamieszanie prawne stawia pod znakiem zapytania przyszł...

Prezydent Zełenski spotyka się dziś w Niemczech z kanclerzem Merzem i prezydentem Steinmeierem. W poniedziałek Merz ogłosił, że Niemcy znoszą restrykcje na dostawy broni, która mogłaby uderzać w cele daleko wewnątrz Rosji. Dzień później kanclerz przyznał, że nie jest to żadna przełomowa decyzja, tylko potwierdzenie sytuacji istniejącej od wielu miesięcy. Prezydent Trump powiedział, że rozważa nowe...

Finał finałów – ostatni odcinek „Opowieści arabskich”! Po dwóch latach fascynującej podróży przez świat arabski nadszedł czas na podsumowanie. Opowieści ambasadora Jana Natkańskiego pokazują, jak bardzo złożony jest świat arabski, jak ogromne są kontrasty między Maghrebem a Lewantem, między monarchiami Półwyspu Arabskiego a republikami Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. I choć Arabowie posługuj...

„Powinien istnieć specjalny znak interpunkcyjny. Graficzny odpowiednik skurczu krtani” – pisał Marcin Wicha o swojej mamie w książce Rzeczy, których nie wyrzuciłem . Nie jest to przypadek, że odcinek Raportu o książkach poświęcony pamięci Marcina Wichy przypada w Dniu Matki. Nie chciał o sobie mówić, że jest pisarzem – wolał, żeby nazywano go grafikiem. Słowo i obraz były dla niego częścią jednej...

Wielka Brytania i Unia Europejska zawierają umowę handlową, która łagodzi część skutków brexitu. Żywność brytyjska będzie spełniać normy unijne, a unijni rybacy będą łowić na brytyjskich łowiskach przez kolejne 12 lat. Wzmocniona zostanie współpraca Unii z Zjednoczonym Królestwem w dziedzinie wojskowej. Europejski sąd będzie decydował w kwestiach spornych, a brytyjscy turyści być może będą przekra...

Kolejne państwa potępiają Izrael za eskalację wojny w Gazie. Wielka Brytania wstrzymała rozmowy o umowie handlowej z Izraelem, Unia Europejska rozważa zawieszenie własnej umowy. Kanada, Francja i Wielka Brytania wspólnie potępiły Izrael za eskalację działań militarnych w Strefie oraz blokowanie dostaw pomocy. Po 11 tygodniach blokady Izrael zapowiedział wznowienie dostaw pomocy dla ludności palest...

W piątym odcinku czwartego sezonu Opowieści arabskich Jan Natkański opowie o Maroku - kraju, który w świecie arabskim uznawany jest za daleki zachód – Maghreb al-Aqsa . Pierwszymi władcami Maroka byli Berberowie. Dopiero w XI wieku fala plemion z Półwyspu Arabskiego do Afryki Północnej rozpoczęła proces nie tylko islamizacji, ale też arabizacji. Wiek XIX przyniósł europejską rywalizację o Maroko i...

Santa Muerte, czyli Święta Śmierć, piłkarz Diego Maradona, rabuś Jesús Malverde, mistrz tanga Carlos Gardel – choć Kościół katolicki nigdy ich nie beatyfikował ani nie kanonizował, w Ameryce Łacińskiej są świętymi. Sakralizacja postaci historycznych – celebrytów, przestępców, artystów, aktywistów – to jeden z elementów świata wierzeń Ameryki Łacińskiej, a także klucz do zrozumienia społecznych nap...

W Stambule spotkali się przedstawiciele Rosji i Ukrainy — po raz pierwszy od ponad trzech lat. Prezydent Rosji, Władimir Putin, nie stawił się na rozmowy z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim, odrzucając także wezwanie do 30-dniowego rozejmu w wojnie. W Turcji pojawiła się rosyjska delegacja niskiego szczebla, co Ukraińcy odebrali jako wyraz lekceważenia, jednak ostatecznie do spotkania obu delegacj...

Prezydent Donald Trump podpisuje rekordowy, strategiczny kontrakt obronny z Arabią Saudyjską i znosi sankcje na Syrię. Potwierdza również, że możliwe jest porozumienie Waszyngtonu z Iranem. Podczas swojej pierwszej wizyty międzypaństwowej w drugiej kadencji Trump omija Izrael, co odczytywane jest jako wyraźny sygnał dla premiera Netanjahu, że Waszyngton nie popiera bezkrytycznie jego polityki — zw...