Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka

🆕 Odcinek 2️⃣ już jest! ChatGPT w błyskawicznym tempie podbił świat, zdobywając 100 milionów użytkowników w zaledwie dwa miesiące. Ale skąd właściwie wziął się ten przełom? Jakie idee stały za jego powstaniem? Kto korzysta z tego narzędzia, a kto nie? 🔵 W najnowszym odcinku cofamy się do korzeni generatywnej AI i przechodzimy drogę aż do powstania ChatGPT — rozmawiając z jego współtwórcą, który...

Przed zaplanowanym na jutro spotkaniem z Xi Jinpingiem Donald Trump wylądował w Korei Południowej. Po Malezji i Japonii jest to ostatni etap jego kilkudniowej podróży, której stawką jest nie tylko przyszłość ceł, ale przede wszystkim dostęp do metali ziem rzadkich, których około 70 proc. kontrolują obecnie Chiny. Z kolei Pekin chce od Amerykanów cofnięcia zakazu eksportu nowoczesnych półprzewodnik...

W tym odcinku „Raportu o książkach” zapraszam na drugą odsłonę dyptyku amerykańskiego – opowieść o Wielkim Gatsbym, a właściwie powinnam powiedzieć „Tym Wielkim Gatsbym”, bo taki właśnie tytuł nosi nowy przekład najsłynniejszego dzieła Francisa Scotta Fitzgeralda. Wielki Gatsby to jedna z najbardziej obecnych w popkulturze postaci literackich. Ale czy ta ogromna popularność bohatera Fitzgeralda pr...

Chińska Partia Komunistyczna przyjęła nowy plan pięcioletni. Podstawą rozwoju Chin ma być samowystarczalność w dziedzinie nauki i nowych technologii. Komitet Centralny chce też pobudzenia konsumpcji i wzrostu dobrobytu przeciętnych Chińczyków. Chińska armia ma wzbudzać szacunek na świecie. Ten plan to biurokratyczny zapis globalnych aspiracji Chin. Jak będą one realizowane i czy w najbliższych lat...

Miliony ludzi wzięły udział w protestach w Stanach Zjednoczonych pod hasłem „No Kings”. Uczestnicy ponad 2 tysięcy marszów i innych wydarzeń protestowali przeciwko polityce Donalda Trumpa, zwłaszcza deportacjom migrantów, rozmieszczaniu Gwardii Narodowej w miastach i zamknięciu niektórych agencji rządowych w związku z nieuchwaleniem budżetu federalnego na następny rok. Prawie milion ludzi zatrudni...

Opowieść o dwóch Amerykach – tej ze snu i tej z koszmaru. Dwóch pisarzy, na wskroś amerykańskich i na wskroś różnych: Francis Scott Fitzgerald i Denis Johnson. Ameryka Fitzgeralda pulsuje w rytmie jazzu, z kieliszkiem szampana w dłoni, spogląda na pnące się do nieba drapacze chmur i wierzy, że marzenia o sukcesie i dobrobycie się spełniają. Ameryka Johnsona nadchodzi dekady później – jest biedna,...

Na dzień przed planowanym spotkaniem z prezydentem Zełenskim prezydent Trump odbył ponad dwugodzinną rozmowę z Władimirem Putinem. Według Trumpa w jej wyniku nastąpił „wielki przełom”. Uzgodniono, że obaj prezydenci spotkają się w najbliższym czasie w Budapeszcie. Na kilka godzin przed rozmową Trumpa z Putinem Rosja przypuściła jeden z największych ataków na Ukrainę w tej wojnie – wykorzystano 28...

Od wieków marzyliśmy o stworzeniu myślącej maszyny. Od Golema po Frankensteina – zawsze chcieliśmy tchnąć w materię iskrę rozumu. Dziś ta fantazja stała się rzeczywistością. Sztuczna inteligencja jest wszędzie – w naszych telefonach, domach, rozmowach, decyzjach. Jednych zachwyca, innych przeraża. Ale czy naprawdę wiemy, czym ona jest? W pierwszym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” wracamy...

Hamas wypuścił wszystkich żywych zakładników przetrzymywanych od ataku na Izrael 7 października 2023 roku i zwrócił ciała ośmiu osób, które nie przeżyły niewoli. Izrael twierdzi, że jedno ze zwróconych ciał nie należy do zakładnika. W poniedziałek Izrael zwolnił z więzień prawie 2000 palestyńskich więźniów, w tym 250 skazanych na długoletnie więzienie za morderstwa i terroryzm. Te działania są rea...

W tym odcinku Raportu o książkach zapraszam na spotkanie z Yael van der Wouden, holendersko-izraelską pisarką, której debiutancka powieść „W dobrych rękach” trafiła prosto na krótką listę Nagrody Bookera, a także została uhonorowana tegoroczną Women’s Prize for Fiction. „W dobrych rękach” to historia kobiety o imieniu Isabel, która ma obsesję na punkcie domu. Jej dni wypełnione są polerowaniem sre...

W Strefie Gazy rozpoczęło się wdrażanie porozumienia w sprawie zawieszenia broni między Izraelem a Hamasem. Zgodnie z umową, zaakceptowaną w czwartek wieczorem przez rząd Benjamina Netanjahu, w ciągu doby miało wejść w życie zawieszenie broni, a następnie, najpóźniej w poniedziałek, Hamas miał wypuścić izraelskich zakładników. Armia Izraela rozpoczęła wycofywanie się na ustalone pozycje, co da jej...

W Szarm el-Szejk od poniedziałku toczą się negocjacje w sprawie zakończenia wojny w Strefie Gazy. Na razie więcej niż o ich przebiegu wiadomo o rozbieżnościach między Izraelem a Hamasem. Niejasne jest, czy rozbrojenie tej organizacji oznacza przekazanie całej broni, którą dysponują jej członkowie. Nie wiadomo, jaki mandat miałyby otrzymać międzynarodowe siły stabilizacyjne, ani kiedy do domów wróc...

Siergiej Lebiediew to jeden z najważniejszych głosów współczesnej rosyjskiej literatury – pisarz i historyk, który w swoich powieściach szuka genezy zła, jakie zainfekowało najpierw Związek Radziecki, a dziś współczesną, putinowską Rosję. W swojej najnowszej książce „Biała Pani” stara się zrozumieć, jakie procesy historyczne i polityczne doprowadziły do tego, że Czerwona Bestia zmieniła się w Best...

W piątek wieczorem Hamas ogłosił, że zrzeknie się władzy w Strefie Gazy oraz uwolni wszystkich żyjących izraelskich zakładników, których przetrzymuje od ataku 7 października dwa lata temu. Organizacja chce jednak negocjować inne punkty planu Donalda Trumpa zakończenia wojny. W odpowiedzi na to oświadczenie amerykański prezydent zażądał od Izraela natychmiastowego wstrzymania bombardowania Strefy G...

Prezydent Trump przedstawił 20-punktowy plan zakończenia wojny w Gazie. Zakłada on natychmiastowe przerwanie ognia, wymianę wszystkich zakładników przetrzymywanych przez Hamas na palestyńskich więźniów przetrzymywanych przez Izrael, rozbrojenie Hamasu, stopniowe wycofanie wojsk izraelskich ze Strefy i ustanowienie międzynarodowego zarządu nad Gazą, który pokierowałby jej odbudową i przywracaniem d...

Co były milicjant drogówki, który ogłosił się Drugim Chrystusem i pociągnął rzesze wyznawców na daleką Syberię, obiecując im świat bez przemocy i wojen, ma wspólnego z Władimirem Putinem? Jak bajka zmienia się w koszmar, a utopia w dystopię? To pytania, które zadaje Jędrzej Morawiecki w swojej najnowszej książce „Szykuj sanie latem. Syberyjski mesjasz i podróż do kresu rosyjskiego snu o zbawieniu”...

Donald Trump zaprezentował przywódcom państw arabskich swój plan pokojowy dla Strefy Gazy. Zakłada on zawieszenie broni, zwolnienie przez Hamas zakładników, rozmieszczenie w Gazie sił stabilizacyjnych oraz wycofanie stamtąd Izraela. Jednocześnie prezydent USA skrytykował Wielką Brytanię, Francję i kilka innych państw Zachodu, które uznały państwowość Palestyny. W poniedziałek w Waszyngtonie będzie...

To najpoważniejszy jak dotąd atak na infrastrukturę krytyczną Danii — mówi premier Mette Frederiksen po tym, jak trzy duże drony wymusiły zamknięcie na kilka godzin lotniska w Kopenhadze. Do podobnego zdarzenia doszło w Oslo. Wcześniej atak hackerski na system odprawy pasażerów zakłócił pracę innych lotnisk w zachodniej Europie. Jak dotąd nie przedstawiono dowodów na to, że za incydentami stoi Ros...

Rzeczpospolita Obojga Narodów fascynuje i oburza. Sienkiewiczowi ten wyjątkowy moment w naszej historii posłużył do kanwy opowieści niosącej pokrzepienie serc rodaków żyjących pod zaborami. W trwającej obecnie dyskusji stanowi punkt odniesienia do rozliczenia systemu opartego na wyzysku, a nawet źródło współczesnych polskich grzechów i słabości. W tym odcinku Raportu o książkach zapraszam na rozmo...

TikTok po raz kolejny uniknął zakazu działania w USA. Prezydent Trump najpierw odsunął decyzję w czasie, a następnie poinformował, że władze dogadały się z firmą w sprawie sprzedaży jej amerykańskich operacji. Nie jest jasne, czy Amerykanie przejmą kontrolę nad algorytmem serwisu. Trump zapowiada też szybkie porozumienie handlowe z Chinami, a równocześnie zachęca kraje NATO do nakładania wysokich...

Dyrektor FBI Kash Patel potwierdził, że DNA zebrane z ręcznika owiniętego na karabinie, którym zastrzelono Charliego Kirka odpowiada DNA 22-letniego Tylera Robinsona, podejrzanego o zabójstwo. Robinson został oficjalnie oskarżony o popełnienie morderstwa, prokuratorzy domagają się dla niego kary śmierci. Kirk, prawicowy polityk i influencer, jedna z najważniejszych postaci ruchu MAGA został zabity...

Gościem tego odcinka jest palestyński pisarz, prawnik i aktywista Raja Shehadeh, autor takich książek jak: „Palestyńskie wędrówki. Zapiski o znikającym krajobrazie”, „Obcy w domu”, „Dziennik  czasu okupacji” i tej najnowszej „Dlaczego Izrael boi się Palestyny?” „Chciałem zachować w słowach to, co zostało utracone w rzeczywistości, bo miałem świadomość, że ten krajobraz bardzo szybko znika i użyłem...

Rozpoczęły się manewry ZAPAD-25, czyli rosyjsko-białoruskie ćwiczenia wojskowe, w tym roku prowadzone głównie na północno-wschodnich poligonach Białorusi. Jaki jest ich cel i dlaczego w tym roku mają bardziej ograniczony charakter w porównaniu z poprzednimi edycjami tych ćwiczeń? W czwartek władze Białorusi wypuściły 52 więźniów politycznych – to wynik mediacji amerykańskich. Amerykanie znieśli te...

Dziś w nocy rosyjskie drony naruszyły przestrzeń powietrzną Polski. Według premiera Tuska doszło co najmniej do 19 przypadków wtargnięć dronów na terytorium Polski. Do ingerencji doszło w trakcie ataku Rosji na Ukrainę, choć – jak potwierdził premier – spora część dronów nadleciała znad Białorusi. Jak poinformowały władze, bezzałogowce zostały zestrzelone, a ich szczątki spadły na tereny wschodnie...

Skandalista, prorok, a może ikonograf współczesnej Francji? Kim jest Michel Houellebecq – bohater najnowszej odsłony raportowego cyklu FICTION / NON-FICTION? Mój znakomity gość, na którego życzenie omówimy powieść „Serotonina”, nazywa Houellebecqa twórcą oraz jedynym przedstawicielem „realizmu kostycznego”. Powieści tego francuskiego pisarza wytrącają ze strefy komfortu, czasem bolą, czasem są wrę...