رادیونیست | RadioNist

کافه لقانطه که بیشتر از موجودیت آن، نامش در خاطرات جمعی ما نقش بسته‌ است، در کش‌و‌قوس‌های پس از امضای فرمان مشروطه به‌عنوان یک نمود از این تحول اجتماعی تأسیس شد. این شماره از رادیونیست روایتگر داستان کافه رستوران لقانطه است که در دوران گذار از قهوه‌خانه به کافه نقش اساسی را بر عهده داشته و همگام با تغییر چهره‌ی فرهنگی ایران از دوران قاجار تا پهلوی به فعالیت پرداخته ‌است. مالک و صاحب امتیاز پادکست:...

موزه‌ی هنرهای تزئینی اولین موزه‌ی تأسیس شده توسط اداره کل موزه‌ها و فرهنگ عامه هنرهای زیبای کشور در سال ۱۳۳۸ در شهر تهران بوده که به دست فراموشی سپرده شده است. هدف اصلی از ساخت چنین موزه‌ای چیزی جز جمع‌آوری، نگهداشت، بازسازی، مرمت، نمایش و آموزش نبود. چون به‌طور یقین می‌توان گفت که اشیای یک موزه مطمئن‌ترین اسناد و تاریخ اجتماعی و هنری یک قوم یا یک کشور محسوب می‌شوند و ما از این طریق می‌توانیم درک...

هنرکده‌ی تزئینی جایی برای تربیت نسل طلایی هنر معاصر ایران بود. جایی در مرکز تهران و در آستانه‌ی دهه‌ی تاریخ‌ساز چهل که به یک مکان مهم و جریان‌ساز تبدیل شد. دانشجویان این هنرکده، دانش‌آموزان هنرستان هنرهای زیبا بودند و در تقابل با دانشکده‌ی هنرهای زیبا و جریان کمال‌الملکی، یک شیوه‌ی متفاوت را رقم زدند که حاصل آن پدیدار شدن جنبش سقاخانه و نگاه جدی‌تری به هنرهای تزئینی ایران شد؛ دانشکده‌ای که چند نسل...

تا تقریباً یک دهه پیش، در میان هیاهوی خرید کیف و کفش در خیابان سپهسالار، حوالی ظهر، عطر غذای ایرانی در خیابان می‌پیچید. رستوران دایی که توسط اصغر رضوان قمی، ملقب به دایی اداره می‌شد، مدل اقتصادی منحصربه‌فردی در میان رستوران‌های دیگر پدید آورده بود که مشتری‌های این رستوران را هنوز به خود وفادار نگه داشته. اصغر رضوان قمی به‌خاطر مهارت زیاد در آشپزی ایرانی و تسلط بر جزئیات آن در مسیر نوشته شدن بخش‌ها...

شاید کمتر کسی گراند هتل قزوین را به اندازه‌ی هم‌نامش در تهران بشناسد. هتلی که در اواخر قاجاریه به همت ارباب برزو شاهپور مهرشاهی در قزوین ساخته شد و به واسطه‌ی موقعیت قرارگیری شهر قزوین و خوش‌نامی هتل، خیلی سریع رونق ویژه‌ای گرفت. شاید همین‌ها هم باعث شد که هتل شاهد دیداری باشد که زمینه‌ساز تغییراتی تاریخی برای کشور بود! هتل بزرگ و مجللی که سالیان سال خستگی میان راه از تن مسافران به در می‌کرد، سینم...

شهربازی مینی‌سیتی که به تفریح‌گاه مینی‌سیتی هم معروف بود از دهه‌ی ۵۰ کارش را در شمال شرق تهران شروع کرد. جایی که باغات متعددی وجود داشت و رفته رفته تبدیل به شهرک‌های مسکونی شد و در عام، نام شهربازی نیز بر این منطقه یعنی مینی‌سیتی گذاشته شد. مینی‌سیتی که پیشتر به این اسم خوانده نمی‌شد، شامل چندین باغ بوده که با پیشرفت تهران و مرگ صاحبین باغات این ناحیه، شهرک‌ها و خدمات تفریحی و رفاهی در این مکان تا...

تابستان‌های گرم و شیشه‌های تگری نوشابه در بقالی محله، تصویری ثبت شده در خاطرات بسیاری از ماست! این شماره از رادیونیست راوی داستان محصولی‌ است که از کانادا به‌واسطه‌ی خانواده‌ی «ساهاکیان» راه خودش را به ایرانِ اواخر دهه‌ی سی باز کرد و به پای همیشگی سفره‌ها و مهمانی‌ها بدل شد. نوشابه زرد، نارنجی یا همان «کانادا درای»! مالک و صاحب امتیاز پادکست: کانون تبلیغاتی اوژن ( رضا میکاییل‌زاده ) تهیه‌کننده: را...

پارک اتابک، باغ و عمارتی که ارگ سلطنتی هم به پایش نمی‌رسید، به دستور میرزا علی اصغرخان امین السلطان، صدراعظم سه پادشاه دوران قاجار در حدود سال‌های ۱۳۰۵ قمری در شمال تهران دارالخلافه ناصری ساخته شد. باغی که امروز سفارت روسیه در آن مستقر است، داستان‌های زیادی از امید و ناکامی‌های تاریخ هنر، سیاست و روابط خارجی ایران و جهان را در خود جای داده‌است. مالک و صاحب امتیاز پادکست: کانون تبلیغاتی اوژن ( رضا...

در این قسمت تاریخچه مختصری از جمعیت شیر و خورشید سرخ ایران که زیر نظر جمعیت صلیب سرخ جهانی آغاز به کار کرده است را تعریف کرده و از فارور می‌گوییم. یک کشتی بیمارستانی که از دهه‌ی چهل زیر نظر جمعیت شیر و خورشید در دریای جنوب شناور بوده است و طی سفری شش ماهه از آبادان تا چابهار و بالعکس به تمامی جزایر و شهرهای حاشیه خلیج فارس و دریای عمان جهت مداوای ساکنین سرکشی می‌کرده. جمعیت شیر و خورشید بعد از انق...

در سال ۱۳۰۰ شمسی، زورخانه‌ی پولاد توسط حسین آقا شریف رضی‌زاده در تهران تأسیس شد. سپس با تمرکز بر ورزش زورخانه‌ای و کشتی، ورزش‌های دیگری نیز مانند وزنه‌برداری و کشتی‌کچ به باشگاه پولاد اضافه شد. این باشگاه نقش مهمی در رشد بزرگان کشتی ایران مانند سید محمد خادم، غلام رضا تختی‌ و… داشت. اواخر دهه‌ی۷۰ با فوت آقای حسین رضی‌زاده باشگاه پولاد نیز به فعالیت خود به شکل زورخانه و محلی برای کشتی پایان داد و ب...

گویی دو لاله‌زار وجود دارد؛ لاله‌زاری که در خیالِ ما زیست می‌کند و آن دیگری، لاله‌زاری خاموش که در میانه‌ی تنِ تهران سوسو می‌زند! درست مانند گراندهتل. گراندهتلِ قصه‌هایی که شنیده‌ایم مجلل، پر زرق و برق و آراسته در اواسط خیابان لاله‌زار. اما گراندهتل واقعی چیزی بیش از بدنه‌ی رنجور یک بنای مبدل شده به انبار و بقایای یک سالن پرشکوه تئاتر نیست. ساختمانی که از آن یک تابلوی کوچک با نام «پاساژ گراندهتل»...

صمغ درختان به‌عنوان اولین تنقلات جویدنی تمدن‌های بشری توسط توماس آدامز به یک صنعت تجاری بزرگ تبدیل شد و در ایران با تأسیس کارخانه‌ی خروس نشان به‌عنوان یک خوراکی مدرن در میان نسل‌های جوان فراگیر شد. این کارخانه که با تولید آدامس‌های متنوع، تبلیغات و جایزه‌هایش، خاطرات چندین نسل را شیرین و مزه‌دار کرد، با شروع دهه‌ی ۸۰ ساختمان این کارخانه توسط موسسه‌ی سوره خریداری و تبدیل به دانشکده‌ی هنر می‌شود. ما...

جنگ‌های ایران و روس، اقدامات نایب‌السلطنه عباس میرزا، قتل گریبادوف روسی و در آخر میرزاتقی‌خان امیرکبیر و شاه شهید؛ همگی دست به دست هم دادند تا در ۱۲۳۰ هجری خورشیدی، روزگار تازه‌ای در این مملکت آغاز شود؛ صدای زنگ دارالفنون یا صدای آغاز مدرنیته‌ی ایرانی! مجموعه‌ای پربار از «اولین»ها که در همان ساختمان همسایه‌ی ارگ سلطنتی رقم خورد؛ دانش‌آموزانی که هرکدام قصه‌ای پررنگ بر تاریخ این سرزمین رقم زدند. دار...

تهرانی که در شروع قرن ۱۴ شمسی، قطار پیشرفتش را به حرکت در آورده، نیاز به یک پاتوق به سبک و سیاق غربی‌ها دارد. پاتوقی که در مرکز تهران، قلب تپنده روشنفکری و تجمع اشخاص مشهور می‌شود. پاتوقی که بوی صادق هدایت و احمد شاملو می‌دهد. حال این پاتوق می‌تواند یک هتل را در کنار خود داشته باشد و در کنار عرضه اولین‌هایش، در عمارت قدیمی‌اش، مسافران را جای دهد. جایی در میان خیابان نادری، هتل و کافه رستوران نادری...

حالا که راه آسمان جهان به واسطه‌ی جنگ جهانی اول بر روی هواپیماها باز شده است، ایران پس از تلاطم جنگ جهانی اول که با روی کار آمدن دولت سردار سپه، دستش را بر روی زانوانش زده تا بلند شود، این بار با جای خالی یک فرودگاه در پایتخت مواجه می‌شود. حال نیاز است که آسمان تهران نیز پرواز را تجربه کند. در این شماره داستان ساخت فرودگاه قلعه‌مرغی و روزگارش را می‌شنویم. مالک و صاحب امتیاز پادکست: کانون تبلیغاتی...

اوایل دهه‌ی ۴۰ شمسی با وقوع انقلاب سفید و سیاست‌های گسترش صنایع در ایران، کارخانه‌ی ایران کاوه با مدیریت اصغر قندچی و همراهی حسین میردامادی به‌عنوان اولین کارخانه‌ی کامیون‌سازی ایران شروع به کار کرد. این کارخانه با بیش از ۲۰۰۰ کارگر به ساخت و بهینه‌سازی قطعات کامیون‌های ماک آمریکایی مناسب با شرایط آب و هوا و جاده‌های ایران مشغول بود. پس از وقوع انقلاب و با تصویب ملی شدن صنایع، کارخانه‌ی ایران کاوه...

باغی میانه‌ی دربند در شمال شرقی تجریش، در کوهپایه‌های البرز با دو رودخانه‌ی دربند و گلاب‌دره، آب و هوایی خوب و باغ‌های مصفا که روزگاری جایگاه خلوت و آرامش علی خان ظهیرالدوله وزیر تشریفات ناصرالدین شاه قاجار، جانشین صفی علیشاه و شاعر و عارف خوش قریحه بود و چندی بعد، جایگاه آرمیدن ابدی وی! قبرستان ظهیرالدوله آرامگاه رمزآلود شهر، با درهایی بسته. سنگ قبرها و مقبره‌هایی متفاوت، نام‌هایی بر سنگ که هر یک...

فروشگاه زنجیره‌ای کوروش از اواخر دهه‌ی‌ چهل آغاز به کار کرد و تا فروردین ۱۳۵۷ به تعداد ۹ شعبه رسید. فروشگاه‌های کوروش از انبارهایی مشترک تغذیه می‌شدند و تنوع اجناس زیادی داشتند از نوشت‌افزار تا مبل و وسایل آشپزخانه. اما شعبه‌ی محمودیه‌ی کوروش که در ضلع شمال‌شرقی پارک‌وی بود ظاهر متفاوتی داشت که به کوروش چادری معروف بود. سازه‌ای که با پارچه‌ای سفید رنگ پوشیده شده بود و برای اهالی آن منطقه در دهه‌ی...

روز شنبه هجدهم شهریور ۱۳۵۷ است و اعضای گروه‌های عارف و شیدا، هریک آشفته‌تر از دیگری به مرکز رادیو تهران می‌رسند! آن ۱۷ شهریور را «جمعه‌ی سیاه» نامیدند، جمعه‌ای که در آن بسیاری در تظاهرات جان خود را از دست دادند. نامه‌ی استعفای جمعی به خط محمدرضا شجریان مرقوم و تحویل هوشنگ ابتهاج شد و شاید در همان لحظاتِ خشم و غم گروه چاووش متولد شد! از فردای آن روز زمانه و روزگارِ تازه‌ای برای موسیقی سنتی ایران رق...

فانفار در سال ۱۳۴۳ در میدان ونک و در زمینی به مساحت ۵۰۰۰ متر مربع توسط محمد اخلاقی افتتاح شد و میزبان بچه‌ها و خانواده‌ها با دستگاه‌های بازی محدود اما جدید و جذاب بود. اولین چرخ‌وفلک مدرن تهران نیز در این مکان قرار داشت، چرخو‌فلک بزرگ و رنگی فانفار که تا سال‌ها چون نماد میدان ونک خودنمایی می‌کرد و مردم را برای ورود به محوطه‌ی شهربازی دعوت می‌کرد. مثلث باغ وحش تهران، دریاچه‌ی پارک ملت یا پارک شاهنش...

تکیه‌دولت یکی از نماد‌های تهران عصر ناصری، درحدود سال ۱۲۵۹ خورشیدی، در همسایگی کاخ گلستان تأسیس شد. این بنای بسیار عظیم از ۸ فرسخی تهران قابل رویت بود و گنجایش ۲۰هزار نفر را داشت. تکیه همایونی مکانی برای برگذاری و تماشای تعزیه، سرگرمی پادشاهان قاجاری و مهمان‌های خارجی‌شان و حتی چشم و هم چشمی رجال دولتی و درباریان بود. این بنای عظیم بزرگ‌ترین و اولین آمفی‌تئاتر ایران شناخته شده که تأثیر وجودش بر رو...

«ارج» نامی که می شناسید و به آن اطمینان دارید! کارخانه‌ی ارج توسط مهندس خلیل ارجمند تأسیس شد و در طی کمتر از چهل سال توسط برادرانش سیاوش و اسکندر ارجمند تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین و مشهورترین برندهای ایرانی و صادر شونده به چندین کشور با بیش از پنج هزار نیروی انسانی شد! کارمندانی که بعد از گذشت چهل سال خود را «ارجمندان» می‌نامند. کارخانه پس از انقلاب مصادره شد اما تعطیل نشد و هرطور که بود تا دهه‌ی ن...

میدان توپخانه، که عمرش از دوره ناصری در پی گسترش تهران شروع شده یکی از مهم‌ترین میادین این شهر است و در طول عمر خود اتفاقات مختلفی رو به چشم دیده؛ از مسیر گذر شاهان برای روز تاج‌گذاری و اعدام‌ محکومین تا محل عبور جنازه همان شاه‌ها و بمب گذاری‌های متعدد.  میدان توپخانه، سپه و یا امام خمینی امروزی در حدود صد و پنجاه سال عمر خود، تغییرات معماری زیادی رو هم به خود دیده که در این شماره از پادکست رادیون...

کارگاه نمایش یکی از مهم‌ترین مراکز فرهنگی ایران بود و صحنه‌ی تئاتر مدرن ایران را از اسفندماه سال ۱۳۴۸ دگرگون کرد. همراهی با تئاتر دنیا و رویکردهای مدرنیستی، کمک به نویسندگان، بازیگران، کارگردانان، و طراحان برای خودآزمایی‌ها و تجربه‌هایی به دور از محدودیت‌های متداول حرفه‌ی نمایش. گروهی از جوانان تحصیل‌کرده و بازگشته از غرب بانی یکی از مهم‌ترین جریان‌های تئاتر ایران شدند. در این شماره از پادکست رادی...

براساس نقشه‌ی قدیمی تهران در دوره‌ی ناصرالدین شاه، در جنوب شرقی تهران و داخل حصار شهر با فاصله‌ی کمی از دروازه‌ی شاه‌عبدالعظیم، درون محله‌ی چال‌میدان، آب انبار سید اسماعیل قرار داشته‌ است. آب‌انبار که محل جمع‌آوری آب قبل از لوله‌کشی بوده است، بعد از شروع دوره‌ی پهلوی و لوله‌کشی تهران کاربری‌اش تغییر پیدا می‌کند. حاج حسن گلابگیر با جمع‌آوری تابلوهای نقاشی و عتیقه‌جات، آن مکان را تبدیل به یک موزه و...