radiozamaneh

آرش کمانگر، تحلیلگر سیاسی، در گفت‌وگو با «زمانه» با اشاره به تصویب کلیات طرح مقابله با نفوذ بیگانگان در مجلس، تأکید کرد که حکومت برای سرکوب و خفقان «نیازی به قانون ندارد» و این طرح بیش از آنکه کارکرد حقوقی داشته باشد، «سیگنالی» به جامعه، طبقه کارگر، زنان، روشنفکران و فعالان مدنی است تا از افزایش اعتراضات در پی بحران اقتصادی و فشارهای خارجی جلوگیری کند. او با یادآوری احکام اخیر مانند محکومیت هیوا س...

سفرهای پیاپی مقامات ارشد ایران از جمله محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، و اسماعیل قاآنی، فرمانده سپاه قدس، به عراق در حالی انجام شده که بغداد با اولتیماتوم خلع سلاح گروه‌های هم‌پیمان ایران و فشار آمریکا بر پرداخت بدهی‌های نفتی مواجه است. مهرداد فرهمند، تحلیلگر مسائل خاورمیانه، در گفت‌وگو با زمانه تأکید می‌کند که شیعیان عراق پس از قرن‌ها به قدرت رسیده‌اند و هرگز حاضر نیستند این فرصت تاریخی را از دست ده...

سهیلا انزلی، پژوهشگر و فعال مدنی عدالت انتقالی را نه فقط ابزاری برای رسیدگی به جنایت‌های گذشته، بلکه راهکاری پیشگیرانه برای توقف اعدام‌های کنونی در ایران می‌داند. او با اشاره به لغو مجازات اعدام در لبنان تأکید می‌کند که این تجربه منطقه‌ای می‌تواند به صدایی مؤثر علیه اعدام‌ها در جمهوری اسلامی تبدیل شود. انزلی پنج محور را پیشنهاد می‌کند: نظارت مستمر، مستندسازی برای بازدارندگی، دیپلماسی هدفمند، اصلاح...

تخریب زندان رجایی‌شهر (گوهردشت سابق) در کرج، که شاهد اعدام‌های دسته‌جمعی زندانیان سیاسی در دههٔ ۱۳۶۰ بود، نگرانی‌هایی را دربارهٔ نابودی شواهد تاریخی و حقوقی برانگیخته است. سهیلا انزلی، پژوهشگر و فعال مدنی، با اشاره به لزوم حفظ این مکان به‌عنوان «صحنهٔ جرم» و «فضای حقیقت»، بر چهار اقدام کلیدی تأکید دارد: تغییر جایگاه حقوقی، مستندسازی حرفه‌ای (از جمله بازسازی سه‌بعدی و تصاویر ماهواره‌ای)، نظارت بین‌...

علی افشاری در تحلیلی از وضعیت کنونی جنگ ایران و آمریکا تأکید می‌کند که کاخ سفید در یک بن‌بست استراتژیک خودساخته گرفتار شده و هیچ‌یک از سه رویکرد موجود یعنی افزایش فشار نظامی، کاهش تنش با امتیازدهی، یا تداوم محاصره اقتصادی، راهبردی واقع‌بینانه و به نفع مردم ایران ارائه نمی‌دهد. به گفتهٔ او، محاصرهٔ دریایی و فشار اقتصادی نه انسجام داخلی را تقویت می‌کند و نه ساختار قدرت را به شکل واقعی تضعیف می‌کند،...

مسعود دلبری، کارشناس انرژی و مسائل بین‌الملل، معتقد است بازار نفت یک سیستم خودتنظیم‌گر است که با کاهش خرید چین، استفاده از ذخایر استراتژیک، مسیرهای جایگزین و ظرفیت مازاد اوپک‌پلاس فشار را کنترل کرده. او در گفت‌وگو با ما سه سناریو برای آینده قیمت ترسیم می‌کند و هشدار می‌دهد که این تعادل در بلندمدت شکننده است. دلبری همچنین پیامدهای تورمی جهانی و آسیب به پروژه‌های تنوع‌بخشی اقتصادی کشورهای منطقه را ب...

آلودگی نفتی اخیر در سواحل جنوبی قشم که به جنگل‌های حرای نقاشه رسیده، فراتر از یک حادثهٔ سطحی، تهدیدی جدی برای یکی از حساس‌ترین اکوسیستم‌های دریایی ایران محسوب می‌شود. روزبه اسکندری، کارشناس محیط‌زیست، هشدار می‌دهد که نفت سنگین با پوشاندن ریشه‌های تنفسی درختان حرا، تبادل اکسیژن را مختل کرده و با نفوذ به رسوبات کف، زنجیره غذایی آبزیان را برای سال‌ها تحت تأثیر قرار می‌دهد. او تأکید می‌کند که پاکسازی...

شورای انقلابی زنان که از آوریل ۲۰۲۶ با ابتکار پنج بنیان‌گذار و سپس پیوستن کنشگرانی از طیف‌های مختلف شکل گرفته، می‌کوشد تا نیروی عظیم جنبش «زن، زندگی، آزادی» را از خیابان‌ها به قدرت سیاسی سازمان‌یافته و پایدار تبدیل کند. دکتر پروانه حسینی، عضو این شورا، در گفت‌وگو با زمانه تأکید می‌کند که هدف، فراتر از افزایش نمادین شمار زنان در نهادهاست، بلکه بر تغییر بنیادین مناسبات قدرت، دموکراسی مشارکتی و تکثر...

در مرداد ۱۴۰۵، کارگران مناطق عملیاتی صنعت نفت با ازسرگیری دوشنبه‌های اعتراضی، خواست‌های دیرینه خود از جمله حذف سقف حقوق، اصلاح کف دستمزد و عدم ادغام صندوق بازنشستگی را دوباره به میدان آوردند. علیرضا نوایی، فعال کارگری، در گفت‌وگو با ما توضیح می‌دهد که کارگران پیمانکاری نیز در دو دسته ارکان ثالث و پروژه‌ای همچنان برای تبدیل وضعیت، افزایش دستمزد و دریافت به‌موقع حقوق و بیمه مبارزه می‌کنند. او تأکید...

داریوش محمدپور، تحلیلگر سیاسی و فرهنگی، در گفت‌وگو با «زمانه» بر این نکته تأکید دارد که مسلمان‌ستیزی نه تنها راه‌حلی برای چالش‌های جهان امروز نیست، بلکه مسئولیت جنایات و استبداد را از افراد و نهادهای مشخص به موجودیتی انتزاعی به نام «اسلام» منتقل می‌کند. او با نقد ذات‌گرایی در نگاه به مسلمانان، بازگرداندن عاملیت و مسئولیت به انسان‌ها را جایگزین نفرت جمعی می‌داند و معتقد است نقد دین و حکومت‌های اسلا...

در سال‌های اخیر، کافه‌نشینی در ایران از یک عادت ساده برای نوشیدن قهوه یا گذراندن اوقات فراغت فراتر رفته و به بخشی از سبک زندگی شهری، به‌ویژه در میان نسل جوان، تبدیل شده است. اگر روزگاری قهوه‌خانه‌ها محل دیدار، گفت‌وگو و نقل روایت‌های جمعی بودند، امروز کافه‌های مدرن نقشی متفاوت اما تا حدی مشابه بر عهده گرفته‌اند؛ فضاهایی که در آن‌ها روابط اجتماعی شکل می‌گیرد، قرارهای کاری و دوستانه برگزار می‌شود و...

پرونده قتل حمیدرضا رجب‌زاده، مداح جوان تهرانی، در نگاه نخست یک جنایت معمولی به نظر می‌رسد، اما ابعاد پیچیده آن، از ربایش و ارسال فیلم جنایت برای خانواده تا اعترافات متهمان درباره انگیزه‌های مالی و تحریک خارجی، همگی در بستری از قطبی‌سازی سیاسی و سابقه خشونت دولتی رخ داده‌اند. این پرونده پرسش‌های بنیادینی درباره ماهیت خشونت، بازتولید آن در شرایط سرکوب ساختاری و مرزهای باریک میان انتقام و رهایی برمی‌...

محمد مقیمی، وکیل دادگستری و کارشناس حقوق بشر، در گفت‌وگو با زمانه وضعیت زنان زندانی در ایران را بازتابی از نگاه ایدئولوژیک حکومت، ضعف عدالت اجتماعی و نبود سازوکارهای نظارتی مستقل می‌داند. او تأکید می‌کند که محرومیت از درمان مناسب، خشونت و رفتارهای تحقیرآمیز، و دشواری اثبات این موارد، نه صرفاً ناشی از کمبود قانون، بلکه نتیجهٔ نگرش غالب به کرامت انسانی و فقدان دادگستری مستقل است. مقیمی با تفکیک میان...

  تغییر رابطه دولت با جان انسان و تضمین عدم تکرار خشونت در ایران بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد. با ثبت دست‌کم ۱۶۰۰ اعدام در سال ۲۰۲۵ و تداوم این روند در سال جاری، نقش لغو مجازات مرگ در معماری عدالت انتقالی ایران به مسئله‌ای حیاتی بدل شده است. در گفت‌وگو با دکتر سهیلا انزلی، پژوهشگر و فعال مدنی، این موضوع را بررسی کرده‌ایم که چرا حذف اعدام، فراتر از یک مطالبه حقوق بشری، به‌عنوان زیربنای تحقق دموک...

امضای پیمان دفاعی مشترک مکه میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ۷ اوت ۲۰۲۶، معماری امنیتی خاورمیانه را دستخوش تحولی اساسی کرده است. این توافق سه‌جانبه که بر اساس اصل «حمله به یکی، حمله به همه» شکل گرفته، سه قدرت مکمل جهان اسلام را با ترکیبی از سرمایه‌های مالی، توان نظامی و بازدارندگی هسته‌ای گرد هم آورده است. بهروز فراهانی، تحلیلگر سیاسی، این پیمان را موید تغییر نگاه کشورهای عربی به نقش آمریکا...

گفت‌وگو با مهرداد وهابی درباره حقوق مالکیت، خصوصی‌سازی و پایه اقتصادی سکولاریسم by radiozamaneh

عبور جمعیت ایران از مرز ۸۷ میلیون نفر، در حالی که نرخ تولد و مرگ‌ومیر تفاوت‌های فصلی آشکاری را نشان می‌دهد، پرسش‌هایی اساسی دربارهٔ کیفیت زندگی، نابرابری‌های طبقاتی و پیامدهای اجتماعی این پویایی جمعیتی برانگیخته است. پروفسور مسعود کمالی، استاد جامعه‌شناسی، در گفت‌وگویی جامع هشدار می‌دهد که مهاجرت روستایی، رشد حاشیه‌نشینی و الگوی دوگانهٔ فرزندآوری میان طبقات فقیر و متوسط شهری، ریشه در سیاست‌های نئو...

اعلام توافق حماس برای خلع سلاح در پایان ژوئیه ۲۰۲۶، اگرچه از سوی آمریکا به‌عنوان نقطه‌عطفی تاریخی در مسیر صلح غزه معرفی شده، اما در عمل با بن‌بستی دوسویه روبه‌روست؛ اسرائیل بدون خلع سلاح کامل و خروج همه‌جانبهٔ تسلیحات از نوار، دست به عقب‌نشینی نمی‌زند و حماس نیز اجرای این فرآیند را مشروط به توقف حملات و خروج نیروهای اشغالگر کرده است. بهروز عارفی، تحلیلگر سیاسی، در گفت‌وگو با زمانه این طرح را عمدتا...

کنوانسیون کاسپین اگرچه از نگاه بسیاری سندی صرفاً حقوقی برای تقسیم منابع آبی و بستر دریا به شمار می‌رود، اما مهم‌ترین دستاورد آن برای ایران در عرصه امنیت ملی رقم خورده است. «مسعود دلبری»، کارشناس انرژی، در گفت‌وگو با زمانه تأکید می‌کند که ماده ممنوعیت حضور نیروهای نظامی کشورهای غیرساحلی در این کنوانسیون، عملاً سپری امنیتی در برابر رقابت قدرت‌های فرامنطقه‌ای ایجاد کرده و مرزهای شمالی ایران را از مدا...

در ماه‌هایی که از حمله آمریکا و اسرائیل به ایران می‌گذرد، هنوز عده‌ای از حمله نظامی و جنگ دفاع می‌کنند و همچنان بر همان موضعی ایستاده‌اند که از روز نخست داشتند. اما حتی در میان گروه‌هایی که خود را مخالف جنگ می‌دانند نیز هنوز کسانی هستند که با صراحت از ضرورت توقف جنگ سخن نمی‌گویند و حتی از آنکه بدون لکنت، نام کشورهایی را که این جنگ را آغاز کردند بر زبان بیاورند، پرهیز می‌کنند. این هراس و این نوع نگ...

افزایش چشمگیر تراز آب دریاچه ارومیه در سال جاری اگرچه امیدوارکننده به نظر می‌رسد، اما کارشناسان آن را تنها یک «تنفس موقت» می‌دانند که با شروع فصل تبخیر رو به کاهش خواهد گذاشت. منصور سهرابی، کارشناس محیط زیست هشدار می‌دهد که بدون اصلاح بنیادین الگوی کشت و کاهش برداشت آب از حوضه آبریز، دریاچه ارومیه در چرخه بعدی خشکسالی دوباره به کف بحرانی بازخواهد گشت.او تأکید دارد که به‌جای هزینه‌های هنگفت برای پر...

گفت‌وگو با نسیم مقرب صحرا، فعال حقوق زنان by radiozamaneh

گفت‌وگو با علی کلایی، فعال حقوق بشر by radiozamaneh

در شرایطی که ماده ۹۵ قانون کار ایران، مسئولیت کیفری و حقوقی کارفرمایان را در قبال حوادث ناشی از کار به صراحت تعیین کرده، اما «حق امتناع از کار ناایمن» به عنوان یک حق پیشگیرانه در این قانون به رسمیت شناخته نشده است، علیرضا نوایی، فعال کارگری، در گفت‌وگو با رادیو زمانه تأکید می‌کند که با وجود پذیرش مقاوله‌نامه ۱۵۵ سازمان بین‌المللی کار توسط ایران، این حق در عمل فاقد ضمانت اجراست و جان کارگران در اول...

در شرایطی که ناترازی شدید تولید و مصرف بنزین، کسری روزانه تا بیست میلیون لیتر و محدودیت‌های واردات ناشی از تنش‌های منطقه‌ای، ایران را به سوی تصمیم‌گیری دشواری در مورد قیمت سوخت سوق داده، دولت با کاهش سهمیه و حفظ قیمت سه‌نرخی، مسیری تدریجی را در پیش گرفته است که با هدف مدیریت واکنش اجتماعی طراحی شده. با این حال، آیدین اخوان، پژوهشگر اقتصاد سیاسی، در گفت‌وگو با زمانه با اشاره به سرکوب شدید اعتراضات...