Radio Swammerdam

In deze eerste aflevering in het dossier Grensgevallen bespreekt Luuc Brans met twee wetenschappers wanneer iets wetenschap mag heten. Aan tafel zitten UvA hoogleraar in de antropologie van de wetenschap Amade M'charek, die bepleit dat het verkeer tussen maatschappij en wetenschap een nieuw object van studie zou moeten zijn. Ook schuift wetenschapsfilosoof Lukas Verburgt (tevens UvA) aan, hij onde...

Zowel in de logica als in de fysica heb je 'fundamenteel onbeslisbare problemen'. Wat zegt dit over de aard van de realiteit? En welke fundamentele rol speelt interactie hierbij? Is logische interactie een fundamenteel systeem, wat zowel een rol speelt bij zelforganiserende moleculen als bij interacterende mensen? We praten met Kees Storm, materiaalfysicus van de TU Eindhoven, en Johan van Benthem...

Een geurige uitzending deze week bij Radio Swammerdam, voor het eerste deel van het nieuwe dossier(W)Etenschap. Lieven en Maureen roken met twee academici aan de wetenschap van geur en fermentatie. Caro Verbeek, promovenda kunstgeschiedenis aan de VU vertelde over haar onderzoek naar culturele en kunstzinnige toepassingen van geur door de tijd heen. Ze had ook haar eigen geurstaaltjes meegenomen e...

In Radio Swammerdam hadden we het deze keer over verdovende middelengebruik in Amsterdam én buiten de ring. Aan tafel zat Gemma Blok (UvA), zij deed onderzoek naar de heroïne epidemie in het Amsterdam van de jaren zeventig en tachtig. Hoe werd heroïne in Amsterdam geïntroduceerd en hoe werd het zo’n groot probleem? Ook aan tafel zat Ton Nabben (Bonger Instituut) die vertelde over zijn nieuwe onder...

In deze eerste aflevering van het jaar 2016 hadden we het over een tot de verbeelding sprekend onderdeel van onze maatschappij: de gevangenis. Deze aflevering is de eerste van een reeks afleveringen die samen 'de fundamenten van de maatschappij' heten. De gevangenisstraf. Een disciplinerende maatregel voor mensen die zich niet aan de opgestelde regels houden. We zetten ze achter tralies in de hoop...

In the not so cold month of december (at least in Amsterdam) we discuss research on the Cold War. Hosts Luuc Brans and Misha Melita talk to three researchers of the University of Amsterdam. Paul van Hooft researched the Grand Strategy of Western powers by looking at how experiences of victory and defeat in WWII shaped long-term foreign policy during the Cold War and beyond. Artemy Kalinovsky did i...

In het tweede deel van de serie fundamenten van de realiteit gaan we een stap verder, of concreter, dan pure wiskunde. We praten over elementaire deeltjes, quantumdeeltjes, die zich heel anders gedragen dan de materie om ons heen. Door dit gedrag kunnen we ze gebruiken als qubits in een quantumcomputer. Maar hoe schrijf je software voor zulke onvoorspelbare deeltjes? We praten met quantuminformati...

Live! We kennen het sinds de radio, zien het nog vaak op televisie maar tegenwoordig ook op social media. Met Periscope, de app van twitter kan je eenvoudig livestreamen vanaf je smartphone. Wat zegt de mediawetenschap over liveness en hoe verhoudt dit zich tot de ontwikkeling van het internet in het algemeen en social media in het bijzonder? Te gast zijn Karin van Es (UU), zij promoveerde vorig j...

Porno, de muziekindustrie, het internet en de marketingmachines van grote merken: we kijken ze boos aan als het gaat om hun effect op jongeren. Maar is het wel zo slecht gesteld met de seksuele ontwikkeling van onze tieners en jongvolwassenen? We praten er over met pedagoog en socioloog Daphne van de Bongardt (UvA) en communicatiewetenschapper Annemarie van Oosten (UvA).

In Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Elmer Rikhof met filosoof Michiel Leezenberg over de Islamitische filosofie. Kan daarin een legitimatie gezocht worden voor het geweld van IS? En, welke academische traditie kent de Islam? Is het niet zo dat de Islam in de Middeleeuwen misschien wel toleranter was dan de Christelijke traditie uit die tijd? Een gesprek over Said Qutb, Ibn Tamiyya en and...

Terwijl veel kinderen zenuwachtig de Sint aan het opwachten zijn in Amsterdam, praten we in Radio Swammerdam over het baren van kinderen. Nieuwe technologieen maken het mogelijk voor vrouwen om hun eicellen te laten invriezen en daarmee hun zwangerschap bewust uit te stellen. Welke culturele normen spelen een rol bij deze beslissing, en hoe kan het maatschappelijke beeld omtrent ouderdom hierdoor...

Voor sommige mensen klinkt het als iets onwerkelijks, een feministische moslima. Toch zijn er vandaag de dag in veel moslimlanden vrouwenorganisaties actief bezig met een feministische agenda. Dit doen zij niet op een westerse basis zoals je misschien zou verwachten, maar als een integraal onderdeel van de islam. Vanmorgen praatten we met dr. Karen Vintges (UvA docent politieke en sociale filosofi...

De wereld laat zich bijzonder goed beschrijven door wiskunde. Hoe kan dat eigenlijk? Wat 'is' wiskunde? Bestaat het wel buiten ons om? En wat moeten we denken van de wiskundige 'theorie van alles': de snaartheorie? In deze eerste aflevering van fundamenten van de realiteit praten we met snaartheoreticus Marcel Vonk van de UvA en wiskundig filosoof Stefan Buijsman van de Universiteit van Stockholm.

Deze week hebben we het bij Radio Swammerdam gehad over hoe men vorm geeft aan religie. Eerst spraken we met Manuela Kalsky over hoe mensen hun leven vormgeven die in meerdere religies geloven. Kalsky is bijzonder hoogleraar religiewetenschappen aan de Vrij Universiteit schreef een boek en verschillende artikelen over 'meervoudige religieuze binding'. Vervolgens spraken we met religieus-antropoloo...

Wat maakt jou gelukkig? Succes? Gezondheid? Rijkdom? Of zijn het gewoon je genen en/of het land waarin je geboren bent die bepalen hoeveel sprongetjes van plezier je maakt? We vragen het in deze uitzending aan geneticus Bart Baselmans en socioloog Jan Ott. Presentatie: Misha Melita & Maureen Voestermans

In de tweede uitzending van het nieuwe seizoen gaan we lachen - ten minste, als u een beetje gevoel heeft voor satirische humor. We spreken in de uitzending met communicatiewetenschapper Mark Boukes en historisch-neerlandicus Ivo Nieuwenhuis. Zij promoveerden beiden op satire. Een speciale gastcolumn zal worden voorgedragen door Thomas Hogeling, hij schrijft onder andere voor de satirische nieuwss...

In de eerste uitzending van het nieuwe seizoen van Radio Swammerdam spraken Tim Wagemakers en Misha Melita met Herman van de Werfhorst over de kloof tussen arm en rijk als gevolg van opleidingsniveau. Van de Werfhorst is hoofdauteur van de bundel Een kloof van alle tijden: verschillen tussen lager en hoger opgeleiden in werk, cultuur en politiek die onlangs verscheen bij Amsterdam University Press...

De laatste aflevering van dit seizoen van Radio Swammerdam was een razend interessante! Eten, eten en dan nog eens eten: obesitas vormt een groot probleem. Het risico op obesitas blijkt toe te nemen wanneer je als kind in de baarmoeder blootgesteld geweest bent aan hormoonverstorende stoffen. Juliette Legler, hoogleraar toxicologie aan het instituut voor milieuvraagstukken (VU) doet hier onderzoek...

Radio Swammerdam spreekt met veelbelovende scriptieschrijvers van de Universiteit van Amsterdam. Deze week vertelt Monique Verhoeven over de onderwijsaspiraties van pubers ten opzichte van hun ouders en de rest van de klas. Want hoe ver is Nederland als het gaat om een meritocratie (=je kan het net zo ver schoppen als je verdient, ondanks je afkomst)? Volgens Monique zijn we ver, maar we zijn er n...

Deze aflevering spreken we met Marieke Zoodsma over haar masterscriptie. Zij deed veldwerk in Bosnie en onderzocht hoe lokale NGO’s kunnen bijdragen aan de verzoening tussen drie sterk geporaliseerde bevolkingsgroepen. Minke Hajer is op dit moment nog bezig met haar scriptie. Uit het gesprek volgde een beeld van het leven in Nederland als uitgeprocedeerde ongedocumenteerde Asielzoeker. De column i...

Google en Wikipedia dicteren steeds meer onze kennis. Maar hoe bepaal je wat belangrijke informatie is, en is kennis echt macht? In Radio Swammerdam sprak hoogleraar Computerwetenschappen Maarten de Rijke (UvA) met presentatoren Luuk Ex en Lieven Heeremans. De Rijke zit achter de knoppen van steeds slimmer zoekende algoritmes en is bezig met het ontwikkelen van "Slow Search". Maar wat is een algor...

Vanochtend heel vroeg (10:00 uur in plaats van 11:00 uur) sprak Radio Swammerdam al over het onderwerp "slaap" en dan met name de verstoring daarvan. Bij het VUmc onderzoekt Sonja Rutten momenteel de effectiviteit van lichttherapie op slaap en stemming bij patiënten met de ziekte van Parkinson. Vervolgens gaf dr. Ysbrand van der Werf - Hoofd van het onderzoeksteam Neuropsychiatrie bij het VU medis...

Deze week in Swammerdam: silent witness. Frank van de Goot is één van de weinige forensische pathologen in Nederland. Hij verrichtte meer dan 3500 secties en luidde onlangs in RTL Late Night de noodklok, nadat hij na onderzoek constateerde dat artsen in ons land in 50 procent van de sterfgevallen ernaast zitten bij het vaststellen van de doodsoorzaak. Vorige maand promoveerde hij aan het VU Medisc...

Deze uitzending keken Swammerdampresentatoren Lieven Heeremans en Eveline van Rijswijk naar nieuwe initiatieven binnen de wetenschap. Van het – sinds de Maagdenhuisbezetting – zo bekende 'De Nieuwe Universiteit' naar De Bildung Academie en het platform Hervorming Nederlandse Universiteiten. Een rondetafelgesprek met Hans Radder (platform Hervorming Nederlandse Universiteiten), Tanisha Blom (De Nie...

Op zondagochtend 3 mei 2015 werd het eerste jubileum van Radio Swammerdam, het wekelijkse wetenschapsprogramma van AmsterdamFM, gevierd met een maar liefst twee uur durende uitzending! We spraken met drie wetenschappers over thematieken die een rol speelden in het leven van Jan Swammerdam, de zeventiende eeuwsewetenschapper, naar wie het programma vernoemd is: Emanuel Rutten, wiskundige en filosoo...