Radio Swammerdam

Vanochtend maakte ons kersverse redactielid Emma van Veenen haar eerste uitzending, en wel over netwerkanalyse in de psychologie en politicologie. Samen met Marie Beth sprak zij daarvoor met Jouke Huijzer. Hij won de prestigieuze Daniel Heinsiusscriptieprijs met zijn masterscriptie over bestuurlijke elitenetwerken. Deze staan misschien wel op gespannen voet met de democratie. En hoe kunnen die net...

Vanaf een bijzondere locatie door het Pinksterweekend een nieuwe aflevering Swammerdam. En wel over hersenen. Onze nieuwe redacteur Nathalie Jansen spreekt met Annelies Kleinherenbrink, die onlangs promoveerde op haar proefschrift The Politics of Plasticity, over hersenen en het sekseverschil. Hoe beïnvloedt ons brein ons denken over gender? Zijn er verschillen tussen mannen- en vrouwenhersenen? O...

Wie opgegroeid is met Baantjer en Midsomer Murders weet dat DNA het geheime ingrediënt waarmee de moordenaar door de mand valt en uiteindelijk toch gepakt wordt. Behalve in detectives heeft forensisch DNA onderzoek zich ook in de echte wereld bewezen, denk alleen al aan de moord op Marianne Vaatstra. In deze aflevering praat Marie Beth over het oplossen van misdaden met behulp van DNA met promoven...

De column van Caro Verbeek, geurhistorica, in de aflevering van Marie Beth over DNA onderzoek. Caro oppert de mogelijkheid van forensisch onderzoek door middel van iemand zijn unieke geur.

Henk ging langs bij het Bijlmermuseum voor de aflevering 50 jaar Bijlmer

De Bijlmer bestaat dit jaar 50 jaar. Het heeft door de jaren heen niet zo'n beste reputatie gekregen. Dat terwijl de bouwmeester van dit project grote idealen nastreefden. Deze ochtend praatten wij over deze man, Siegfried Nassuth, zijn idealen en wat ervan geworden is. Onze gast Daan Dekker schreef een boek over hem, de Betonnen Droom. In de jaren negentig vond er ook een grootste vernieuwing van...

Dit jaar is het honderd jaar geleden dat de Russische revolutie plaatsvond en daarom kon een uitzending hierover in het Revolutiedossier niet ontbreken. Luuc en Henk spraken met historicus Marc Jansen (UvA) over de revolutie, hoe deze verliep en hoe deze in het huidige Rusland herdacht wordt. Daarnaast spraken we met slavist Sjeng Scheijen (Universiteit Leiden) over de revolutionaire mentaliteit i...

In het wekelijkse wetenschapsprogramma Radio Swammerdam hadden wij het vandaag over filantropie. Nederlanders geven graag aan goede doelen, maar waarom eigenlijk? Arjen de Wit, onderzoeker werkzaam aan de VU, onderscheidt acht mechanismen zijn die meespelen bij geefgedrag. Het geefgedrag heeft bijvoorbeeld niet altijd met rijkdom te maken, armere mensen geven een groter deel van hun geld weg. Is d...

In Misha's laatste uitzending voor Radio Swammerdam sprak zij met twee wetenschappers over de rechten van ongeboren kinderen, anticonceptie en engelenmoeders. Welke rechten hebben ongeboren kinderen? Zijn ongeboren kinderen een persoon voor de wet? En hoe past abortus en verplichte anticonceptie in deze juridische discussie? Hierover spraken we met Lisette ten Haaf, promovenda aan de Rechtenfacult...

De islam wordt door velen gezien als een patriarchale, agressieve en gewelddadige religie, die vrouwen en homo’s onderdrukt. Het beeld van de islam als een sensuele en seksuele losbandige religie is minder bekend bij het grote publiek. Maar krap een eeuw geleden stond de islam juist bekend als een lakse religie, met veel vrijheden en op seksueel gebied juist heel toegeeflijk. Partnerruil werd aang...

Zijn in het westen yoga, meditatie, mindfulness van hun spirituele jasje ontdaan? En hoe kan mindfullness autistische jongeren helpen? Vandaag praatten Froukje en Henk met promovenda Anna Ridderinkhof over mindfulness in de gezondheidszorg. Ze is bezig met een onderzoek naar de effecten van mindfulness bij jongeren met autismespectrumstoornissen. Daarbij vertelde ze over mindfullness-oefeningen, e...

Luuc Brans en Henk Ruigrok praten met Jacco Pekelder over de vraag: Wat is de relatie tussen geweld en politieke protestgroepen? Pekelder heeft veel onderzoek gedaan naar politiek geweld in Duitsland en richtte vorig jaar het platform 'Dare to be grey' op: tegen het zwart/wit denken en een podium voor de stem van de grijze meerderheid. De column werd verzorgd door Bas Belleman

We voelen ons steeds onveiliger in Nederland, toch lopen de criminaliteitscijfers al jaren terug. Zelfs ook in grote steden als Amsterdam waar de misdaad cijfers van oudsher hoger liggen dan het landelijk gemiddelde. Een andere missconceptie over criminaliteit is dat vrouwen van nature veel minder gewelddadig zouden zijn dan mannen. Toch blijkt uit onderzoek dat in de vroegmoderne tijd de criminal...

'Ik graag luister naar Radio Swammerdam' zouden wij nooit uit onze mond krijgen, maar 'Zondagochtend luisteren hun radio' zeggen we allemaal weleens per ongeluk. In het nieuwe dossier 'Wat de mens maakt' zullen wij het hebben over dingen die mensen maken, zoals kunst, en wat ons tot mens maakt, zoals deze zondagochtend over ons taalgevoel. Aan tafel zat taalkundige Jan Stroop, die ons vertelt dat...

Verkiezingen! Nog een paar dagen en dan mogen het vakje voor de naam van onze favoriete kandidaat op de kieslijst rood kleuren. Maar hebben we wel genoeg keuze? Lijken de kandidaten niet teveel op elkaar? Over de selectie én het kamerwerk van etnische minderheden en vrouwen spraken we met Liza Mügge, Politicoloog aan de UvA. Daarnaast praten we met de makers van De Derde Kamer over de media en pol...

Heb jij wel eens een verkeersbord gejat? Wat doet het met de groep als iemand boos wordt? Of als iemand blij is? Misha en Mirjam spraken over maatschappelijke normen en emoties in een gloed nieuw dossier: de Norm van Waarde. Promovendus Florian Wanders (UvA) en sociaal-psycholoog Marc Heerdink (UvA) schoven aan tafel om te praten over normen en de invloed op groepsdynamiek.  Florian Wanders doet o...

In deze aflevering van Radio Swammerdam doken Mirjam & Froukje in het koloniale verleden van Nederland. Paul Bijl, docent Neerlandistiek aan de UvA & postdoctorale onderzoeker bij het KITLV en Eveline Sint Nicolaas, conservator bij de afdeling Geschiedenis van het Rijksmuseum waren te gast. Zij vroegen hen waarom wij eigenlijk zo weinig weten van ons koloniaal verleden en waarom juist deze kennis...

Wie kun je nog geloven? In een wereld waarin wordt gelekt en gehackt, waarin de alternatieve feiten je om de oren vliegen en nepnieuws in de omloop is, is het soms lastig wie we nog kunnen geloven. In deze aflevering van Radio Swammerdam spreken we over complotdenken met Jan-Willem van Prooijen -gedragspsycholoog verbonden aan de VU, en journalist Maarten Reijnders. De één gelooft wat meer; de and...

Licht heeft een dubbelrol in ons leven. Wij kunnen niet zonder, maar soms kan licht ook onze vijand zijn. Deze zondag bij Radio Swammerdam sprak Elmer Rikhof samen met Henk Ruigrok van der Werven met onze columniste Gemma Venhuizen (fysisch geograaf & freelance wetenschapsjournalist) over haar nieuwe boek Licht. Zij gingen hierbij vooral in op de relatie tussen licht en voedsel. Ook was te gast Ar...

In deze uitzending van Radio Swammerdam hadden we het over de verschillende vormen van depressie en hoe genen van invloed zijn op depressieve stoornissen. Aan tafel zaten onderzoekers Eva Verbeek en Femke Lamers. Presentatie was in handen van Henk Ruigrok van de Werven en Marie Beth van Egmond.

In deze eerste aflevering uit ons nieuwe dossier 'op het slechte pad' gingen Marie Beth van Egmond en Luuc Brans in gesprek met Bennett Kleinberg, promovendus aan de UvA en Eleni Braat, historica aan de Universiteit van Utrecht over leugens, geheimen en de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorloper van de AIVD. Zij vroegen hen wat was de invloed was van de BVD op zijn werknemers en op de b...

Cynische burgers, de boze witte man, onderbuikgevoelens: allemaal verklaringen die de media graag aandragen voor recente politieke aardbevingen van Trump tot Brexit. Vandaag spraken we hierover met Bert Bakker, communicatiewetenschapper van de UvA, die in zijn Hot Politics Lab onderzoek doet naar de boze of blije emoties die mensen voelen bij politiek. Zijn experiment waarbij hij de politieke onde...

Vandaag gingen Mirjam van Zuidam en Henk Ruigrok van der Werve in gesprek met UvA-wetenschapsters Hülya Kosar-Altinyelken en Imane Oulali over racisme, segregatie en het onderscheidt tussen "witte"en "zwarte" scholen. Zij vroegen hen wat er mis is met segregatie en waarom labels als "wit" en "zwart" bijdragen aan racisme. Bas Belleman verzorgde vandaag een intrigerende column over racistische conn...

Na een korte kerstonderbreking zijn we weer terug met een uitzending Radio Swammerdam. We spraken over maatschappelijk falen in de huidige prestatiesamenleving. Toepasselijk bij het onderwerp begon de aflevering niet geheel vlekkeloos door een kleine misser bij de techniek. Aan tafel zat socioloog Judith Elshout, zij promoveerde met een onderzoek naar behoud van zelfrespect in een veeleisende same...

In deze uitzending van Radio Swammerdam zitten nobelprijswinnaar Gerard 't Hooft en Stefan Vandoren aan tafel, zij schreven het boek 'Tijd in machten van tien' en bespraken het begrip tijd vanuit een theoretisch natuurkundig perspectief. De vraag die centraal stond was: wat is tijd? En kunnen we ooit door de tijd reizen? Marie Beth en Elmer Rikhof onderwierpen de wetenschappers aan een vragenvuur....