Radio Swammerdam

Van ‘He ik wil je kutje likken’ tot ‘waar ga je naar toe met die plankjes mevrouwtje’, de meeste vrouwen krijgen op straat wel eens te maken met seksuele intimidatie of onwenselijk, opdringerig gedrag. In deze uitzending praat onze nieuwste redacteur Bobby Uilen met Una Jongenelis over haar ervaringen van het ‘vrouw-zijn op straat’ en de comic die ze er over schreef getiteld ‘Kijk niet zo boos, he...

Column Mischa Dekker: Onderwijs tegen straatintimidatie by Radio Swammerdam

Social media en mobiele apps worden steeds belangrijker in het ontvangen en vormen van ons nieuwsbeeld. Maar ondoorgrondelijke algoritmes binnen deze ontwikkelingen zorgen ervoor dat wij vast komen te zitten in persoonlijke filterbubbels. Mathijs ter Kuile en Lianne Hooijmans praten hierover met Felicia Löcherbach, die vertelt wat filterbubbels zijn en data gebruikt wordt om ze te vormen. Sarah Es...

Wetenschap kan al heel complex zijn, maar in deze uitzending maken we het nog iets complexer. Want wat is complexiteit eigenlijk? En hoe zetten wetenschappers dit in om systemen of (sociale) netwerken juist te simplificeren? Daar spreken Bauke Kok en Aafke Kok over in deze uitzending. Te gast zijn Rick Quax, computationeel wetenschapper en verbonden aan het Computational Science Lab en het Institu...

Column Soesja van Wijgerden: Sekswerk bij dieren by Radio Swammerdam

Van Chinese massagesalons tot studenten-sekswerkers, Lianne Hooijmans en Josta Bosma vroegen er alles over aan onderzoeker en docent Marie-Louise Janssen van de UvA, die ons beeld over sekswerk waar nodig bijstelt. Met een column van Soesja van Wijgerden over sekswerk bij dieren (althans, kun je dat wel sekswerk noemen?)

Column Tessa Sparreboom: De seniorenreisjes van Henk Krol by Radio Swammerdam

De uitzending van vandaag gaat over de bewegingen die wij maken en hoe wij die bewegingen aansturen. Josta Bosma en Bauke Kok gaan in gesprek met Annike Bekius en Nick Kluf, promovendi en voormalig kamergenoten op de VU. Annike doet onderzoek bij kinderen die de hersenaandoening cerebrale parese hebben en Nick is recentelijk gepromoveerd op het valrisico van ouderen. We hebben het over spiersynerg...

Computers en algoritmes hebben meer en meer invloed op ons leven, soms ongemerkt. Dat roept vragen op, en ongemak: zijn democratie en rechtvaardigheid wel gebaat bij deze automatisering? Henok en Lianne spreken daarover met neuroinformaticus Sennay Ghebreab en jurist Marlies van Eck. Zij benoemen verschillende manieren waarop AI discriminatie en ongelijkheid in de hand kan werken, maar zijn beiden...

Column Soesja van Wijgerden: ode aan de microben by Radio Swammerdam

Hoe is de Volgermeerpolder het grootste vervuilde gebied van Nederland geworden, en hoe kan je de natuur gebruiken om dit gebied weer leefbaar te maken? En hoe zit het met landgebruik door verstedelijking? Gaat er voor elke vierkante kilometer stad ook een vierkante kilometer natuur verloren, of zit daar nog een adder onder het gras? In deze uitzending spreekt Aafke Kok met Ciska Overbeek en Jaspe...

De afgelopen vijftig jaar zijn de arbeidsomstandigheden veranderd. Waar is bijvoorbeeld het vaste contract gebleven? Waarom hebben werknemers dit laten gebeuren? En welke rol speelde de werkgevers hierin? Deze vragen en meer worden beantwoord in deze uitzending van Radio Swammerdam. Te gast is politicoloog Saskia Boumans. Ze promoveert op het onderwerp ‘strategieën van werkgevers in collectieve ar...

Nederland heeft een rijke geschiedenis als het op water aankomt, en staat wereldwijd bekend als het land dat de strijd tegen het water heeft gewonnen. Maar hoe komen wij aan dit imago en op welke manieren hebben wij de oceaan getemd? Wat speelt zich verder allemaal af onder het wateroppervlak, in dit onderwaterbos, en wat weten we hier eigenlijk over? In deze uitzending van Radio Swammerdam spreke...

Dit is een herhaling van een column van vier jaar geleden.

Hebben mensen getallen verzonnen of zijn we ze aan het ontdekken? Waarom begrijpen kleine kinderen niet dat vier min één drie is? En waarom begrijpt een computer het verschil tussen appels, fruit en Granny Smith niet? Laat je niet afschrikken door de wiskunde- en informatica-achtergrond van gasten Stefan Buijsman en Laura Hollink, nullen en enen zijn best begrijpelijk als je er wat langer over nad...

Archeoloogje spelen in je eigen achtertuin spreekt bij veel mensen erg tot de verbeelding. Dit kan echter niet zomaar: er zijn strikte regels over waar je archeologisch onderzoek mag uitvoeren in Nederland. Aafke Kok en Mathijs ter Kuile gaan in gesprek met Heleen van Londen, landschapsarcheoloog en universitair docent aan UvA, en Laura Scheider, docent psychologie aan de UvA en masterstudente Arc...

Te gast bij Nash en Josta zijn historicus Tymen Peverelli en classicus Sean Keller. Tymen bespreekt zijn onderzoek naar stadsgeschiedenis en het ontstaan van een culturele stadsidentiteit als tegenwicht tegen de 19e eeuwse natiestaat. Sean heeft het over de Orpheus-mythe bij verschillende Latijnse auteurs. Ook is er ruimte, in een zoektocht naar bruggetjes tussen beide onderwerpen, voor enige refl...

In deze uitzending bespreken we het begrijpen zelf. Hoe moet het wetenschappelijk begrijpen begrepen worden? Die vraag bespreken Bauke Kok en Henok Tesfai onder andere aan de hand van een vakgebied dat niet alleen de leek, maar ook de ingewijde confronteert met de grenzen van ons begripsvermogen: de quantummechanica. Gelukkig hoeven ze dat niet alleen te doen: te gast zijn Fred Muller, hoogleraar...

Het antropoceen als geologisch tijdvak, de verwildering van landschappen, moedertje Shell en de verbeelding als wapen tegen klimaatontkenning 'lite’. In deze bomvolle uitzending over klimaatverandering spreken Mathijs ter Kuile en Nash Keller met Sjoerd Kluiving, Aardwetenschapper aan de Vrije Universiteit, en Ruben Jacobs die onderzoek doet naar de sociologische aspecten van klimaatverandering. N...

Het is eigenlijk de basis van elk radioprogramma: het luisteren. Maar wat als er ‘ruis op de lijn’ is? Volgens Melle Kromhout is dat geen probleem. Nash en Bauke spreken in deze uitzending met hem over het belang van ruis in geluidsopname, waar het proefschrift van Melle over ging. Ook zijn post-doctoraal onderzoek aan de University of Crambridge komt ter sprake: de manier hoe 19e eeuwse akoestiek...

Column Jenny Hasenack: Nano-auto's en nano-Max Verstappen by Radio Swammerdam

De orde van nanometers is wel zo’n beetje de kleinste schaal waarop wetenschappers ook technologie ontwikkelen; nanotechnologie dus. Wat zijn de toepassingen van deze technologie in onze moderne wereld? En hoe kan jij daar een stem in hebben? In deze aflevering van Radio Swammerdam op Radio Salto spreken Aafke Kok en Josta Bosma met Mark Aarts over zijn promotieonderzoek bij AMOLF en vertelt Janti...

Column Aafke Kok, exacte versus sociale wetenschappen, welk vakgebied is concreter? by Radio Swammerdam

In deze aflevering over ‘Gekte’ spreekt Lianne Hooijmans met Martje aan de Kerk over krankzinnigheid in de vroegmoderne tijd, en met Tara donker over het gebruik van Virtual Reality in de behandeling van psychische stoornissen. Klopt het beeld dat dorpsgekken vroeger op water en droog brood werden weggestopt in de isolatiecel van het dolhuis? En kun je met behulp van een virtual reality bril van j...

Plastic is vies, vervuilend en het symbool van de hedendaagse wegwerpmaatschappij. Toch? Soesja van Wijgerden zet enkele kritische kanttekeningen bij dit populaire beeld van plastic. Misschien zullen we toch met het materiaal moeten leren leven.