Radio Farda رادیو فردا

🔸احتمالا شما هم بارها عبارت «هدایت نقدینگی» را شنیده‌اید؟ یکی از مصادیق این عبارت «تسهیلات تکلیفی» و «وام‌های زورکی» است که هر سال در بودجه تعیین می‌شود. اما معنی این عبارت چیست؟ «هدایت نقدینگی» چه هزینه‌ای برای اقتصاد ایران و بودجه به همراه دارد؟ در قسمت بیست و دوم هزارداستان بودجه درباره «هدایت نقدینگی» و «تسهیلات تکلیفی» و اصطلاحاتی مانند اینها صحبت کرده‌ایم.

در اپیزود ۳۹ پادکست «لایه هفتم»، به یکی از بحث‌برانگیزترین رخدادهای فضای مجازی فارسی می‌پردازیم؛ پرونده پژمان جمشیدی و آنچه فراتر از یک ماجرای قضایی بود؛ نمادی از حکمرانی گزینشی در فضای دیجیتال ایران. در این برنامه، از سه زاویه به ماجرا نگاه می‌کنیم: سانسور زیرساختی رسانه‌ها، نقض حریم خصوصی و داکسینگ، و نقش پلتفرم‌ها در شکل‌دهی افکار عمومی. با حضور مریم پالیزبان، بازیگر و دکترای فلسفه و علوم انسان...

اپیزود ۳۸ پادکست «لایه هفتم» به بررسی جهت‌گیری واقعی توسعه هوش مصنوعی در ایران می‌پردازد، جایی که نوآوری در سایه‌ امنیت و کنترل بازتعریف شده است. در این برنامه، با حضور سحر تحویلی، پژوهشگر و متخصص هوش مصنوعی، روندی تحلیل می‌شود که در آن داده‌های شهروندان بدون چارچوب قانونی مشخص، به سوخت الگوریتم‌های حکومتی تبدیل می‌شوند. از پروژه‌های ظاهراً خدماتی تا سامانه‌های قضایی هوشمند، نشان می‌دهیم چگونه فقد...

بودجه نظامی ایران واقعا چقدر است؟ از کجا تامین می‌شود؟ در مقایسه با سایر کشورها وضعیت ایران چگونه است؟ در بیستمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» تلاش کرده‌ایم به این سوال‌ها و سوال‌های دیگری درباره بودجه نظامی سال‌های اخیر پاسخ دهیم. هزاداستان بودجه، کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا برای خواندن مطالب بیشتر و لینک موضوع‌ها به قسمت بیشتر بخوانید در پایین مراجعه کنید.

پیزود ۳۷ پادکست «لایه هفتم» با عنوان خاموشی پنهان بر پایه‌ی گزارشی چندوجهی از قطع اینترنت در ایران در ژوئن ۲۰۲۵ تهیه شده است. این گزارش حاصل همکاری میان گروه‌های فعال در حوزه حقوق دیجیتال، رصد اینترنت و توسعه ابزارهای عبور از فیلترینگ است. در این برنامه، با حضور آماندا منگ، پژوهشگر و دکتری امور بین‌االملل در حوزه‌ی علم و فناوری ، پدیده‌ی «خاموشی پنهان» یا Stealth Blackout بررسی می‌شود؛ روشی تازه د...

آرش سبحانی، خواننده و آهنگساز و همچنین بنیان‌گذار گروه کیوسک، به‌تازگی پروژه شخصی خود را با آلبوم «دود» معرفی کرده است؛ آلبومی با حال‌و‌هوایی متفاوت از آنچه پیش‌تر از کیوسک شنیده‌ایم. فرید امین در یک گفت‌وگوی ویژه و صمیمی، با آرش سبحانی درباره شکل‌گیری این آلبوم، تجربه‌های شخصی او، و همچنین نقش هوش مصنوعی در دنیای موسیقی امروز صحبت می‌کند. @arashsobhani

🔸جامعه‌المصطفی‌العالمیه، موضوع نوزدهمین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه» است؛ نهادی مذهبی که با هدف «تربیت مجتهدان و عالمان و نشر و ترویج اسلام ناب محمدی» در کشورهای خارجی تأسیس شده و در قانون بودجه سال ۱۴۰۴، حدود ۲ هزار میلیارد تومان بودجه دارد. در این قسمت، با تمرکز بر نمایندگی جامعه‌المصطفی در ژاپن، سراغ این پرسش رفته‌ایم که بودجه این نهاد برای چه کاری هزینه می‌شود؟

اپیزود ۳۶ پادکست «لایه هفتم» به نقش حیاتی VPN در شرایط بحران و تشدید فیلترینگ در ایران می‌پردازد. در این برنامه، ویژگی‌های فنی یک VPN مقاوم در برابر فیلترینگ و تفاوت میان سرویس‌های عمومی، شخصی و بهینه‌شده برای محیط‌های محدود مرور می‌شوند. همچنین با حضور یکی از کارشناسان تیم «پس‌کوچه»، به چالش‌های امنیتی VPNهای رایگان، راه‌های انتخاب امن‌تر، و نقش جامعه دیاسپورا در حمایت از اتصال کاربران داخل ایران...

بعد از چند ماه وقفه، دوباره هزارداستان بودجه؛ کار مشترک فکت‌نامه و رادیو فردا. موضوع هجدهمین قسمت این پادکست هزینه‌های اربعین در بودجه سالانه کشور است. موضوعی که امسال با اظهارت یکی از مسئولان برگزاری این مراسم درباره توزیع ۱۰۰ میلیارد تومان کباب کوبیده خبرساز شده است. لینک موضوع‌های اشاره شده در این قسمت را در زیر باید کلیک روی «بیشتر بخوانید» ببینید: https://factnameh.com/fa/fact-checks/2025-09-...

اپیزود ۳۵ پادکست «لایه هفتم» به این پرسش می‌پردازد که در زمان قطع یا اختلال اینترنت در ایران، چگونه می‌توان ارتباط را حفظ کرد. در این برنامه، از پیام‌رسان‌های امن و سرویس‌های مبتنی بر ایمیل گرفته تا روش‌های همتا‌به‌همتا و راه‌های جایگزین اتصال در زمان قطعی اینترنت معرفی می‌شوند. تمرکز اپیزود بر این است که با تقویت آمادگی جمعی، تهدید قطع ارتباط را به فرصتی برای تقویت تاب‌آوری دیجیتال تبدیل کند. این...

اپیزود ۳۴ پادکست «لایه هفتم»، یک راهنمای عملی برای آمادگی در برابر قطع اینترنت در ایران است. در این قسمت «جعبه ابزار دیجیتال» معرفی می‌شود که شامل VPNهای امن، شبکه تور، مرورگر Ceno و ابزارهای اتصال امن به استارلینک مانند نس نت کانکت است. همچنین راهکارهای مشخصی برای افرادی که در خارج از کشور هستند ارائه می‌شود تا بتوانند به‌طور مؤثر به نزدیکان خود در ایران برای حفظ ارتباط و دسترسی به اینترنت آزاد ک...

آیا گوشی هوشمند شما می‌تواند بدون حتی یک کلیک، به ابزار جاسوسی تبدیل شود؟ در این اپیزود، سراغ یک تهدید جدید و بی‌سابقه در حوزه سرکوب دیجیتال در ایران می‌رویم: «جاسوس‌افزارهای مزدور». هشدارهای اخیر شرکت اپل به کاربران ایرانی نشان می‌دهد که فعالان مدنی، روزنامه‌نگاران و مخالفان سیاسی ایرانی، در سکوت و بی‌صدا، هدف حملات بسیار پیشرفته‌ی جاسوس‌افزاری با پشتوانه دولتی قرار گرفته‌اند. با امیر رشیدی، متخص...

در این قسمت از پادکست «لایه هفتم»، نگاهی انتقادی می‌اندازیم به آیین‌نامه‌ جدید شورای عالی فضای مجازی و اجرای رسمی سیاست اینترنت طبقاتی در ایران. روند ۱۳ ساله‌ی این طرح تبعیض‌آمیز را مرور می‌کنیم، موضع‌گیری‌های متناقض مقامات را به چالش می‌کشیم، پیامدهای حقوقی و اقتصادی‌اش را بررسی می‌کنیم، و نسبت آن را با پروژه‌ی بزرگ‌تر «شبکه ملی اطلاعات» نشان می‌دهیم. در پایان هم از مقاومت‌های مدنی و راه‌های مقاب...

فضای مجازی برای جامعه‌ی کوئیر ایران یک تیغ دولبه است؛ پناهگاهی برای یافتن «خود» و «دیگران» و در عین حال، میدانی پرخطر از شناسایی، نفرت‌پراکنی و خشونت. چگونه می‌توان در این فضا دوام آورد و آن را به مکانی امن‌تر تبدیل کرد؟

در این ویژه‌برنامه از پادکست «لایه هفتم»، به یکی از سوال‌های پرتکرار این روزها پاسخ می‌دهیم: آیا استفاده از پیام‌رسان‌های داخلی در شرایط بحرانی و قطع اینترنت، خطرناک است؟ اگر بله، چه‌کارهایی می‌توانیم بکنیم که آسیب کمتری ببینیم؟ در کمتر از هشت دقیقه، با زبانی ساده، از واقعیت‌های امنیتی این اپلیکیشن‌ها می‌گوییم و راهکارهایی برای استفاده محتاطانه از آن‌ها ارائه می‌کنیم—از رمزنگاری پیام‌ها تا جدا کرد...

در این اپیزود ویژه از پادکست «لایه هفتم»، چند ساعت پس از حمله نظامی اسرائیل به ایران، به بررسی دو موضوع حیاتی می‌پردازیم:نخست، پروتکل قطع اینترنت و اقداماتی که باید قبل، حین و بعد از قطعی انجام داد—از ابزارهای امن ارتباطی گرفته تا حفاظت از اطلاعات و شبکه‌های محلی. سپس، با الهه وفایی، روان‌شناس ساکن پاریس، درباره چگونگی مدیریت اخبار جنگ و بحران در خانه و محافظت از سلامت روان کودکان گفت‌وگو می‌کنیم....

در این اپیزود از «لایه هفتم»، به بحران گرانی اینترنت در ایران از زاویه دسترسی عمومی و عدالت دیجیتال می‌پردازیم.

در این قسمت از پادکست «لایه هفتم»، به سراغ حملات سایبری جدیدی می‌رویم که در آن مهاجمان با جعل هویت خبرنگاران، فعالان اجتماعی و حتی سازمان‌های معتبر بین‌المللی، فعالان زن و اعضای جامعه هنری را هدف قرار داده‌اند. در این اپیزود چند سناریوی واقعی از این حملات را با جزئیات و به زبان خود قربانیان مرور می‌کنیم تا نشان دهیم چگونه اعتماد و ارتباطات روزمره می‌توانند به ابزاری برای نفوذ و سوءاستفاده تبدیل شو...

🔸در این اپیزود، با تمرکز ویژه بر جامعه بهایی ایران، بررسی می‌کنیم که چگونه آگاهی امنیتی که به‌طور ذاتی در زندگی اقلیت‌ها در ایران وجود دارد، به دنیای دیجیتال راه پیدا کرده. می‌بینیم که برای بهایی‌ها، امنیت دیجیتال تنها یک موضوع فنی نیست، بلکه بخشی از زندگی روزمره است: از حفظ ساده‌ترین ارتباطات گرفته تا راه‌اندازی یک دانشگاه آنلاین که امکان تحصیل را برای جوانان بهایی داخل ایران فراهم می‌کند. این ا...

هوش‌مصنوعی حکومتی: گنجشک تبعیض، در لباس قناری هوشمند by Radio Farda رادیو فردا

در این قسمت از لایه هفتم، به بررسی سامانه نظارتی «سپتام» می‌پردازیم—سیستمی مجهز به هوش مصنوعی و احتمالاً تشخیص چهره که برای جمع آوری داده‌های دوربین‌های اصناف طراحی شده. از اجرای آزمایشی طرح حجاب و عفاف اصفهان تا ابهام‌های قانونی و فنی، این اپیزود نگاهی انتقادی دارد به تکنولوژی‌هایی که زیر نام امنیت، به ابزار کنترل اجتماعی تبدیل شده‌اند.

در اپیزود هفتاد و هشتم به سراغ خسرو پرویز، پادشاه بزرگ ساسانی و زنان مهم زندگی او می‌رویم.

سینمای ایران سال ۱۴۰۳ را با شرایط مشابه یکی دو سال اخیرش در پرفروش شدن آثار کمدی در اکران رسمی و موفقیت جهانی فیلم‌های جریان غیررسمی و زیرزمینی سپری کرد. در این سال بنا بر آمار رسمی شمار تماشاگران سینماها از ۳۰ میلیون نفر فراتر رفت و از آن سو فیلم «دانه انجیر معابد» ساخته محمد رسول‌اف به نامزدی جوایز اسکار رسید. این فیلم در اکران جهانی همراه اثر دیگری از جریان غیررسمی، فیلم «کیک محبوب من» تبدیل به...

در اپیزود هفتاد و هفتم به شهر تاریخی پمپئی می‌رویم و داستان عجیب ناپدید شدن این شهر را مرور می‌کنیم. تهیه واجرا: جلال سعیدی

در این اپیزود از لایه هفتم، با حضور نس-نت و مارک پشم‌فروش، بررسی می‌کنیم چطور استارلینک در ایران به یک گزینه‌ی واقعی برای دسترسی آزاد به اینترنت تبدیل شده، با وجودی که همچنان پرهزینه و محدود به قشر خاصی است. درباره نحوه تهیه، خطرات امنیتی و راهکارهای استفاده‌ی امن از استارلینک صحبت می‌کنیم و نگاهی داریم به تلاش‌های دولت برای کنترل این فناوری و آخرین وضعیت پرونده ایران و استارلینک در سازمان جهانی م...