Poza kontekstem

Czy rolnictwo to najgorszy wynalazek człowieka? Nauka o początkach  uprawy roślin i hodowli zwierząt. Rozmowa z drem hab. Markiem Nowakiem  (prof. UJ, Instytut archeologii UJ) na temat najnowszych ustaleń  dotyczących pierwszych rolników. Kiedy i dlaczego człowiek zaczął interesować się uprawą roślin i hodowlą  zwierząt? Jak funkcjonowały grupy ludzkie przed wynalezieniem &nbsp...

Rozmowa z Prof. dr hab. Wojciechem Blajerem (Instytut Archeologii  Uniwersytetu Jagiellońskiego) na temat tajemniczych znalezisk skarbów z  Epoki Brązu i wczesnej Epoki Żelaza na terenie Europy.    Co to jest skarb – jak archeolodzy definiują znalezisko zwane „skarbem”?  Czy skarby odkrywane są zawsze przypadkowo, czy także w trakcie  regularnych prac archeologicznych...

Rozmowa z dr. Dawidem Kobiałką (związanym z Instytutem archeologii i  Etnologii PAN) na temat archeologii współczesnych konfliktów zbrojnych.  Poruszamy w rozmowie problematykę wojen i konfliktów w XX wieku, i ich  miejsca w pamięci i badaniach naukowych w Polsce.    Czy i jak archeolodzy zajmują się badaniem XX-wiecznych konfliktów?  Jakie problemy wiążą się z badani...

Rozmowa z dr. Andrzejem Przychodnim (archeologiem, dyrektorem Muzeum  Historyczno-Archeologicznego w Ostrowcu Świętokrzyskim) na temat  niezwykłego, a czasami niedocenianego dziedzictwa archeologicznego  regionu świętokrzyskiego.    Jak wygląda dziedzictwo archeologiczne regionu świętokrzyskiego i jaka  jest jego rola w naszej wiedzy o pradziejowej obecności człowieka...

Rozmowa z dr Marysią Woźniak (socjolożka, edukatorka seksualna,  doradczyni HIV/AIDS, aktywistka) na temat postrzegania płci w kulturze. W  rozmowie poruszane są kwestie badań i studiów genderowych w Polsce,  edukacji seksualnej w polskich szkołach i innych zjawisk związanych z  prawami kobiet i osób nieheteronormatywnych.   Czym jest płeć społeczno-kulturowa? Dlaczeg...

Rozmowa z dr. Michałem Wasilewski (Instytut Archeologii UJ) na temat  antropologii i psychologii kolekcjonerstwa. Rozmowa jest próbą  odpowiedzi na pytania o to kim są kolekcjonerzy i jakie kierują nimi  motywacje.  Czy pierwsze kolekcje człowiek tworzył już w epoce kamienia? Kiedy  człowiek rozpoczął kolekcjonowanie przedmiotów? Czym różni się zbieracz  od kolekcjone...

Rozmowa z dr. Jackiem Kołtanem (Europejskie Centrum Solidarności) na temat dziedzictwa wielkiego ruchu Solidarność, który obudził nadzieję i energię Polski i świata w 1980 roku. Czym była Solidarność z roku 1980 i czym jest „dziedzictwo Solidarności”? Czy można mówić o jednym „dziedzictwie Solidarności” czy raczej o wielu pamięciach o tamtych wydarzeniach? Jaka wizja Polski wyłania się z ruchu i d...

Rozmowa z drem Marcinem Czarnowiczem (Instytut Archeologii UJ) na temat frontu wschodniego I Wojny Światowej, który przebiegał przez tereny obecnej Polski. Walczyło i ginęło na nim wielu Polaków, żołnierzy armii zaborczych. Część z nich stała się kadrą Wojska Polskiego, odrodzonego po 1918 roku. Dziś miejsca walk i cmentarze wojenne z tamtego czasu pozostają w większości zapomniane. Dlaczego I Woj...

Rozmowa z dr. Wojciechem Ejsmondem (Instytut Kultur Śródziemnomorskich i  Orientalnych PAN, kierownik misji badawczej w Gebelein) na temat  miejsca współczesnej egiptologii w nauce i pracy archeologów w Egipcie.   Jaka jest różnica pomiędzy archeologiem a egiptologiem? Czym zajmują się  dzisiaj badacze dziejów starożytnego Egiptu? Czy w Egipcie jest jeszcze  coś do odkryci...

Rozmowa z dr Rozalią Sasor (kierowniczka Pracowni Studiów Katalońskich, Instytutu Filologii Romańskiej UJ) na temat historii i teraźniejszości Katalonii. Próba odpowiedzi na pytania o genezę i przyszłość katalońskiej walki o niepodległość. Co mówi nam historia Katalonii o katalońskiej tożsamości? Co to znaczy być Katalończykiem i jakie są elementy katalońskiej tożsamości. Dlaczego Katalończycy to...

Rozmowa z dr Aleksandrą Powierską (Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie)  na temat kondycji współczesnych mediów i ich roli w społeczeństwie. W  rozmowie pojawiają się takie tematy jak wszechobecne fake newsy,  brutalny i przerysowany przekaz czy manipulacje i pseudonaukowe teorie. Czy w świecie postprawdy jest miejsce na rzetelny przekaz medialny? Czy  historia mediów to dzieje...

Rozmowa z dr Pauliną Komar (Instytut Archeologii UKSW) na temat  początków winiarstwa i kultury winiarskiej w starożytnym Rzymie. Badania  nad pochodzeniem wina i handlem tym trunkiem stanowią dzisiaj jeden z  najważniejszych i najciekawszych tematów naukowych, odpowiadających na  pytania o antyczną ekonomię. Kto pierwszy rozpoczął produkcję wina? Czy wino w starożytnym Rzymie...

Rozmowa z dr Michałem Jackiem Baranowskim (Instytut Historyczny UW) na  temat wydarzeń, które wstrząsnęły Imperium Romanum w III wieku n.e.  Według niektórych naukowców zmiany klimatyczne, które miały mieć wówczas  miejsce oraz epidemie i kryzys gospodarczy drastycznie zachwiały  państwem starożytnych rzymian.    Czy antyczny Rzym omal nie upadł w III wieku n.e.? Co m...

Rozmowa z dr Kamilem Kopijem (Instytut Archeologii UJ) na temat polityki w starożytnym Rzymie, w okresie republikańskim. Pojawiają się tutaj wyborcze oszustwa i przekupstwa, korupcja polityczna, manipulacje i prawne kruczki, a nawet zabójstwa polityczne.  Czy rzymscy politycy różnili się od polityków obecnie? Jakie stosowano metody by zdobyć i utrzymać władzę? Czy kuszenie urzędami i przywile...

Rozmowa z prof. dr hab. Andrzejem Bednarczykiem (ASP Kraków) na temat  sztuki i artystów w czasach kryzysu i niepokoju. Próba zastanowienia się  gdzie znajduje się obecnie sztuka i jaka jest rola artysty w czasach zachwiania i przewartościowania pojęć.    Czy w czasach epidemii sztuka cierpi czy się rozwija? Czy jest tak, że  kiedy społeczeństwo doświadcza kryzysu, to z re...

Rozmowa z dr hab. Marcinem Przybyłą (Instytut Archeologii UJ) na temat ruchów migracyjnych w odległej przeszłości człowieka, dawnych i obecnych teorii na temat migracji, ich przyczyn i skutków.    Czy migracje stanowiły zawsze element ważnych zmian kulturowych? Czy miały przyczyny naturalne czy raczej były spowodowane konfliktami miedzy ludźmi?  Czy ruchy migracyjne niosą ze sobą zj...

Rozmowa z dr Agnieszką Fulińską (Instytut Historii UJ, autorka bloga Napoleon inaczej) na temat ciekawego epizodu w karierze Napoleona Bonaparte. W 1799 roku odwiedził on w Jaffie chorych na dżumę żołnierzy swojej armii, co zostało przedstawione na słynnym obrazie Antoine’a-Jeana Grosa. Czy ta historia wydarzyła się naprawdę? Czy ta historia to element marketingu politycznego genialnego stratega?...

Rozmowa z dr Kamilem Kopijem (Instytut Archeologii UJ) na temat wielkich epidemii, które miały miejsce w starożytności, za czasów cesarstwa rzymskiego. Były to bez wątpienia wydarzenia traumatyczne dla ówczesnych mieszkańców rozległego państwa, a także dla jego gospodarki i polityki. Kiedy i dlaczego wybuchły wielkie epidemie, które wyniszczały państwo rzymskich cesarzy? Jakie ślady tych wydarzeń...

Dr Łukasz Oleszczak (Instytut Archeologii UJ) opowiada o  legendarnym i tajemniczym ludzie Scytów, którzy panowali na  euroazjatyckich stepach od VIII wieku p.n.e., a także o swoich badaniach  nad kultura ludów scytyjskich. Starożytni historycy opisywali Scytów  jako wojowników, wśród których na największe poważanie mógł liczyć ten,  który zabił największą ilość wrogów. Mi...

Rozmowa z dr Agnieszką Fulińską (Instytut Historii UJ) na temat epidemii  dżumy w XVII i XVIII wieku, w Europie i na ziemiach polskich.  Tragiczne i mało znane epizody naszej historii, związane z zarazami  dziesiątkującymi europejskie miasta i wpływającymi na postrzeganie  świata przez naszych przodków. Czy dżuma pojawiała się często? Kogo  posądzano o jej roznoszenie? Jak...

Rozmowa z drem Łukaszem Lamżą (Centrum Kopernika Badań  Interdyscyplinarnych UJ, Tygodnik Powszechny) na temat roli naukowców w  czasach pandemii i zmian, które mogą zajść w naszym świecie w jej  wyniku.  Czy naukowcy stali się nagle ważni i doceniani? Czy świat  zrozumie rolę nauki i naukowców? Czy teraz nastąpi zwrot zainteresowania  ludzkości w kierunku nauki? Czy...

Rozmowa z drem hab. Jarosławem Źrałką (Instytut Archeologii UJ) na temat  upadku mezoamerykańskiej kultury Majów. Co mówi nauka o wydarzeniach,  które doprowadziły do upadku największych królestw Majów? Czy kultura  Majów tak naprawdę upadła? Gdzie dzisiaj można spotkać indiań z plemion  Majów? Czy przetrwały tradycje i rytuały z czasów wielkich władców  Majów?

Rozmowa z drem Przemysławem Nocuniem (Instytut Archeologii UJ) o  średniowiecznych epidemiach i ich archeologicznych śladach. Skąd się  wzięła zaraza zwana Czarną śmiercią? Dlaczego nie dotarła do niektórych  części Europy? Jak zmieniła ówczesny świat i jakie jej ślady odnajdujemy  dzisiaj?

Rozmowa z drem Rafałem Toczką (Katedra Filologii Klasycznej, Instytut  Literaturoznawstwa UMK w Toruniu) na temat antycznych tekstów, w których  znajdujemy opisy wielkich epidemii i ich skutków. Czy w starożytności  zdarzały się wielkie i tragiczne epidemie? Czy ludzie w czasach zarazy  zawsze chowali się pod skrzydłami religii? Czy takim wydarzeniom zawsze  towarzyszą nie...

Rozmowa z drem Michałem Wasilewskim (Instytut Archeologii UJ) na temat wielkich, naturalnych katastrof, które wpływały na losy całych społeczności. Czy wybuch Wezuwiusza zachwiał potężnym, starożytnym  Rzymem? Czy fala tsunami została wykorzystana do walki z zakonem Jezuitów? Jak trzęsienia ziemi wprowadziły nas w epokę żelaza?