Polityka o historii

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: Artur Domosławski i Marcin Zaremba zastanawiają się, co się tak naprawdę dzieje w Wenezueli i czy Wenezuela 2025 może być rozumiana jako „Wenezuela bez planu” politycznego i gospodarczego. Czy to, co widzimy dziś w mediach, to historia upadku Wenezueli? Domosławski i Zaremba opisują atak na Wenezuelę, związany z tym narastający konflikt Wenezu...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” rozmawiamy o tym, jak w PRL wyglądało życie osób, o których mówi się nadal za mało, czyli kobiet. Gościem, który prowadzi nas przez ten temat, jest prof. Błażej Brzostek, autor książki „Życie codzienne kobiet w PRL-u”.
Na kobiety w PRL patrzymy zwykle przez pryzmat haseł propagandowych, jak m.in. znane „kobiety na traktory”. Ale jak tak naprawd...

W pierwszym w 2026 r. odcinku wideokastu „Polityka o historii” prof. Małgorzata Kot z Wydziału Archeologii UW w rozmowie m.in. o tym, jak wyglądała historia ludzkości, życie w paleolicie i dlaczego wyginęli neandertalczycy. Homo sapiens długo żyli równolegle z innymi grupami, nazywanymi hominidami (do których należeli m.in. neandertalczycy). Dlaczego więc jako jedyni przetrwaliśmy do czasów dzisie...

W najnowszym (i świątecznym) odcinku wideokastu „Polityka o historii”: prof. Robert Wiśniewski. Czy Jezus żył naprawdę i co o tym mówi Biblia? Pierwsi chrześcijanie i wiara w narodziny Jezusa. Ile historii jest w Biblii i jakim dzieckiem był Jezus, jak wyglądał chrzest Jezusa w Jordanie. A może Jezus był postacią historyczną? Prof. Wiśniewski wyjaśnia, jak żyli chrześcijanie pierwszych wieków, jak...

W najnowszym odcinku wideokastu „Polityka o historii” gościem Marcina Zaremby jest Witold Szabłowski, dziennikarz i reportażysta, autor książki „Kucharze dyktatorów”. Rozmawiamy o tym, co jadali znani dyktatorzy i czy mieli swoje zachcianki. Witold Szabłowski rozmawiał z kucharzami największych dyktatorów, na jego liście znaleźli się m.in. Władimir Putin, Fidel Castro, Saddam Husajn, Kim Dzong Il...

W dzisiejszym odcinku wideokastu „Polityka o historii”: dr Ewa Pałasz-Rutkowska i historia Japonii. Japonistka i orientalistka w rozmowie z Agnieszką Krzemińską przybliża, jak wygląda Cesarstwo Japońskie. Od 2019 r. 126. cesarzem kraju jest Naruhito (syn cesarza Hirohito). Jak wyglądają rządy najdłuższej dynastii na świecie, czym się charakteryzują? Jakie stoją przed nią wyzwania? W rozmowie nie z...

Dzisiaj w „Polityce o historii” rozmawiamy o tym, czym są gnoza i gnostycyzm - czy to wiedza tajemna? Czym był mistycyzm chrześcijański, gnoza i kabała. Gnoza jako postawa egzystencjalna zakładała szukanie zbawienia przez duchowe poznanie, objawienia duchowe i wiedzę. Czym w tym wszystkim jest więc mistycyzm, a szczególnie mistycyzm chrześcijański, i gdzie widzimy jego ślady? Ze Sławomirem Poloczk...

Dzisiaj w odcinku „Polityka o historii”: epidemia ospy – Wrocław 1963, jak do niej doszło, pacjent „0”, szczepienia. Jak rozpętała się epidemia w Polsce? Ospa prawdziwa, czyli najgroźniejsza choroba cywilizacyjna, znana jako „czarna śmierć”, to choroba, która została eradykowana w 1980 r. Niecałe 20 lat wcześniej, latem 1963, do Wrocławia zawitało czarne lato. To była ostatnia taka bitwa Europy. J...

Dzisiaj w „Polityce o historii” Michał Baranowski, historyk i starożytnik: rozmowa o tym, jakie są mity i historia starożytnego Rzymu. Czym wyróżniali się gladiatorzy rzymscy i czy już wszystko o nich wiemy? Jakie Rzym skrywa tajemnice? Codzienność w Rzymie wydaje się coraz lepiej zbadaną naukowo kwestią, ale czy wiemy dokładnie, jak wyglądało życie w starożytnym Rzymie?
Z dr. Baranowskim obalamy...

Dzisiaj w „Polityce o historii”: jak działa rosyjski wywiad? Dezinformacja w sieci, wpływ na wybory na świecie. Jakie metody wywierania wpływu mają służby specjalne Rosji i jak działa wywiad rosyjski w Polsce, ale też w innych miejscach Europy? Powszechnie wiadomo, że rosyjskie służby specjalne wywarły znaczący wpływ na wybory w Rumunii czy Mołdawii. Czy inne kraje też będą pod rosyjskim wpływem?...

Dzisiaj w „Polityce o historii” katastrofa „Heweliusza”: jak zatonął polski prom? Wyjaśnia Roman Czejarek, autor audioreportażu o tym, jak zatonął „Jan Heweliusz”. Jaka jest jego prawdziwa historia i kto jest winny tej katastrofy: pogoda czy tzw. czynnik ludzki? „Jan Heweliusz” to dziś wrak, który leży na dnie Morza Bałtyckiego. Katastrofa polskiego promu „Jan Heweliusz” od 30 lat budzi kontrowers...

Dzisiaj w odcinku „Polityka o historii” Kamil Janicki. Wywiad: Wawel – jak mieszkali polscy królowie? Kamil Janicki z kanału „Wielka historia” o tym, jaka jest historia zamku na Wawelu i jakie są tajemnice polskich królów. Kamil Janicki o historii i Wawelu wie bardzo dużo, to m.in. autor książki „Wawel. Biografia”. W rozmowie tłumaczy, jaka jest historia Wawelu w Krakowie i czy zamek na Wawelu to...

Dzisiaj w odcinku prof. Antoni Dudek o historii: młodość Kaczyńskiego, radykalizacja i reparacje wojenne. Czy Jarosław Kaczyński uważa, że Polska uzyska reparacje wojenne od Niemiec? Antoni Dudek mówi o niechęci Kaczyńskiego do Niemiec. Jaki związek ma z tym dziadek z Wehrmachtu? Czy stosunki polsko-niemieckie są teraz w porządku? To rozmowa też o tym, dlaczego radykalizacja Kaczyńskiego postępuje...

Dzisiaj archeolog Dariusz Błaszczyk i genetyk Michał Golubiński, czyli Słowianie a genetyka i archeologia. Skąd pochodzą Słowianie, jaka jest historia Słowian i jak żyli dawni Słowianie? Nowe badania DNA wskazują na pochodzenie Słowian, dzięki czemu wiemy więcej o tym, jak żyli pierwsi Słowianie i jak wyglądały ich pierwsze państwa. DNA pozwala zrozumieć, jaka jest geneza Słowian, kim byli wcześni...

Podczas okupacji w Warszawie na ul. Szucha mieściło się Gestapo, a zaraz obok kasyno „tylko dla Polaków”.

Greccy filozofowie, którzy byli najważniejsi? Często na tej liście wymieniani są popularni: Sokrates, Arystoteles i Platon. A jaka była biografia i filozofia Sokratesa? W najnowszym odcinku podkastu „Polityka o historii” nasz gość prof. Krzysztof Łapiński, autor książki „Najmądrzejszy”, opowiada o filozofii Sokratesa, przybliża dzieło „Obrona” Sokratesa, wyjaśnia, czym była według niego demokracja...

Po wystawie oprowadza jej współautor dr Janusz Marszalec z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. I tłumaczy, jak to z Polakami w Wehrmachcie było.

W dzisiejszym odcinku podkastu „Polityka o historii”: rewolucja w Iranie. Łukasz Wójcik z tygodnika „Polityka” opowiada, jak wyglądał Iran przed rewolucją islamską, dlaczego ropa jest wszędzie i czym była sama rewolucja islamska w Iranie z 1979 r. Kim był Ruhollah Chomeini, który rządził Iranem, a kim jest jego obecny przywódca ajatollah Ali Chamenei? Rządzi krajem od kilku dekad, a teokracja w Ir...

W pierwszym odcinku po wakacyjnej przerwie: prof. Paweł Machcewicz i antysemityzm w Polsce w czasach PRL, czyli Mieczysław Moczar, Władysław Gomułka i Marzec 1968. Jak moczarowcy wpłynęli na nastroje antyżydowskie i antysyjonizm, gdy trwały czasy Gomułki? Czy protesty studentów i 1968 r. był inicjatywą oddolną, a może narzędziem politycznym w rękach frakcji we władzach PZPR, które skupione były wo...

Dr Paweł Szadkowski z Uniwersytetu w Białmystoku prowadzi nas przez dzieje Półwyspu Iberyjskiego, gdzie warstwy Iberów, Basków, Rzymian, Wizygotów i Arabów ułożyły skomplikowaną mozaikę kultur. Od uprzemysłowionego Kraju Basków i rybackiej Asturii, przez dumną Katalonię, po wielokulturową Andaluzję odkrywamy, że wspólna flaga zasłania plątaninę języków, mitów i ambicji. Rozmawiamy o rekonkwiście,...

W specjalnym odcinku „Polityki o historii” Marcin Zaremba i Wiesław Władyka wspominają redakcyjnego kolegę i historyka Mariana Turskiego, który 26 czerwca obchodziłby 99. urodziny. Marian szedł na akord. Od 1958 r. aż do swojej śmierci w 2025 nieprzerwanie redagował w tygodniku „Polityka” teksty historyczne. Trudno wskazać w Polsce drugiego takiego redaktora. Co tydzień przez 52 tygodnie w roku pr...

W najnowszym odcinku, którego specjalnym gospodarzem jest prof. Wiesław Władyka, rozmowa z prof. Andrzejem Romanowskim, nagrodzonym tegoroczną Nagrodą Historyczną im. Mariana Turskiego, redaktorem naczelnym Polskiego Słownika Biograficznego. PSB to dzieło unikatowe w skali światowej: ma już 90 lat, liczy prawie 300 tys. biogramów i wciąż powstaje. Tworzony przez tysiące autorów, jest pomnikiem pol...

Dlaczego historia Białorusinów z Podlasia była przez dekady wymazywana? Jakie uprzedzenia wobec nich panowały w II RP i po wojnie? Nauczycielka i reporterka Aneta Prymaka-Oniszk, laureatka Nagrody Historycznej im. Mariana Turskiego za książkę „Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia”, rozmawia z Marcinem Zarembą o zapomnianej, często dramatycznej historii XX w. Uczy nas też kilku...

Najnowszy odcinek kobiecej serii w „Polityce o historii” poświęcamy kobietom starożytnego Bliskiego Wschodu. Dominika Lewandowska, orientalistka z Uniwersytetu Warszawskiego, opowiada, czy kobiety mogły się uczyć pisać, kto zakrywał włosy i co o cielesności mówią źródła sprzed tysięcy lat. Dowiecie się, jak wyglądało życie codzienne kobiet w Asyrii i Anatolii oraz jakie miały prawa. Poruszamy tema...

W tym odcinku rozmawiamy z historykiem Sławomirem Poleszakiem, współautorem (wraz z Rafałem Wnukiem) książki „Niezłomni czy realiści. Polskie podziemie antykomunistyczne bez patosu”, laureatem Nagrody Historycznej „Polityki” im. Mariana Turskiego. To opowieść o dramatycznych decyzjach, jakie musieli podejmować żołnierze AK i członkowie konspiracji po drugiej wojnie światowej. Bez patosu, bez upros...