หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

อย่าเชื่อง่าย อย่าพึ่งคนอื่น ธรรมะของพระพุทธเจ้าเป็นธรรมะที่ต้องพึ่งตนเอง ใช้สติใช้ปัญญา ใช้เหตุใช้ผล ไม่ใช่ใช้ความเชื่อ ใครมาบอกเราว่าทำอย่างนั้นดี ทำอย่างนี้ดี ต้องวัดด้วยตัวเอง ว่ามันดีจริงหรือไม่ดี ไม่ใช่หลับหูหลับตาเชื่อไปเรื่อยๆ ... เราชาวพุทธต้องมีเหตุมีผล ไม่ใช่เชื่องมงาย ความงมงายเป็นศัตรู พระโสดาบันละความงมงายได้ ถ้าเราอยากเป็นพระโสดาบัน ก็อย่างมงาย ค่อยๆ ลด ค่อยๆ ละไป อะไรที่ไม่สมเหตุสม...

แทนที่เราจะไปดูของข้างนอก ย้อนกลับเข้ามา ดูใจตัวเอง เหมือนดูละคร เราก็จะเห็นเลยว่า ความรู้สึกทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาในใจเรา เป็นของชั่วคราว ความรู้สึกทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาในใจเรา เป็นของที่ควบคุมไม่ได้ บังคับไม่ได้ เฝ้ารู้ เฝ้าดูไปเรื่อยๆ ต่อไปปัญญามันจะเกิด มันจะรู้ว่าทุกอย่างชั่วคราว สุขก็ชั่วคราว ทุกข์ก็ชั่วคราว ดีหรือชั่วก็ชั่วคราว พอมันเห็นความจริงอย่างนี้ ใจมันจะเป็นกลาง มันจะไม่กระเพื่อมขึ้น...

ขันธ์ 5 คือรูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ย่อลงมาก็คือ รูปธรรมกับนามธรรม ที่รวมกันขึ้นมาเป็นตัวเรา ตัวนี้คือตัวทุกข์ แต่พวกเราไม่เคยเห็นว่าตัวนี้เป็นตัวทุกข์ เราเห็นว่าร่างกายนี้ทุกข์บ้าง สุขบ้าง เราไม่ได้เห็นว่าร่างกายคือทุกข์ ทุกข์มาก กับทุกข์น้อย เราไม่เห็น แต่เห็นว่าร่างกายนี้เป็นทุกข์บ้าง เป็นสุขบ้าง เราไม่เห็นว่าจิตใจคือตัวทุกข์ แต่เราเห็นว่าจิตใจนี้ทุกข์บ้าง สุขบ้าง มันถึงเวียนว่ายตายเกิดไม่...

ความจริงแสดงตัวอยู่ตลอดเวลา สิ่งที่เรียกว่าของจริง คือปรมัตถธรรม ปรมัตถธรรมฟังแล้วน่ากลัว จริงๆ ก็คือรูปธรรมนามธรรม คือกาย คือใจนี้เองที่เป็นของจริง ความจริงก็มีอยู่ ถ้าเราเห็นของจริงได้ ความจริงก็อยู่กับของจริง อย่างร่างกายไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มันเป็นแค่วัตถุธาตุที่เรายืมโลกมาใช้ ถึงจุดหนึ่งก็ต้องคืนโลกไป ตรงที่เห็นว่ามันไม่เที่ยง มันเป็นทุกข์ มันไม่ใช่ตัวเราที่แท้จริง อันนี้เรียกว่าความจริง -- พร...

กิเลสมันซ้อนอยู่หลายชั้น ไม่ต้องดิ้นรนค้นคว้า ถึงเวลาแล้วรู้เอง มีหน้าที่เจริญสติปัฏฐานไป เวลาดูจิตได้ ดูจิต ดูจิตไม่ได้ ดูกาย ดูจิตไม่ได้ ดูกายไม่ได้ ทำสมถะ ทำอย่างนี้ไปเรื่อยๆ แล้วกำลังของเราจะแก่กล้าขึ้น สติเราละเอียดว่องไวขึ้น เราจะเห็นสภาวะที่ละเอียดขึ้น สมาธิ ความตั้งมั่นเราดีขึ้น เราจะไม่เข้าไปแทรกแซงสภาวะทั้งหลาย ปัญญา ความรู้ถูก ความเข้าใจถูก ก็จะเกิดขึ้น มันจะพัฒนาขึ้นมาเอง -- พระธรรมเทศ...

อาศัยศรัทธาในเบื้องต้น ไม่ได้มีอหังการ กางเขี้ยวกางเล็บเข้าไปหาครูบาอาจารย์ ท่านสอนให้ปฏิบัติ ก็ลงมือปฏิบัติ เคารพท่าน รักท่าน ท่านอยากให้เราปฏิบัติ เราขยันปฏิบัติ มีศรัทธา วิริยะก็เกิด ขยันปฏิบัติไป สติ สมาธิ ปัญญาก็ค่อยแก่กล้าขึ้น เพราะการปฏิบัตินั้นทิ้งสติไม่ได้ เมื่อไรขาดสติ เมื่อนั้นขาดความเพียร เมื่อไรมีสติ เมื่อนั้นมีความเพียร -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 6 กรกฎาค...

ส่วนของสมาธิมีสองอัน ส่วนของปัญญามีอันเดียว มีสติ รู้กาย รู้ใจ ตามความเป็นจริง ด้วยจิตที่ตั้งมั่นและเป็นกลาง ถ้าจิตไม่ตั้งมั่น จะเห็นความจริงไม่ได้ สิ่งที่เรียกว่าความจริง คือไตรลักษณ์ มีสติ รู้กาย รู้ใจ สติเป็นตัวรู้ ว่ามีอะไรเกิดขึ้นในกาย ในใจ และสิ่งที่ดู ไม่ใช่ดูตัวกายตัวใจ เราจะดูไตรลักษณ์ที่ซ่อนอยู่ในกายในใจ เพราะฉะนั้นต้องดูให้ถึงไตรลักษณ์ ดูความจริงของมันให้ได้ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมท...

ความรู้ความเห็นที่เกิดขึ้นจากการภาวนา ถ้าไม่เป็นไปเพื่อลดละกิเลส เพื่อเจริญกุศล อย่าไปเชื่อมัน ถ้าเชื่อแล้วหายนะ กิเลสที่ไม่เคยมี ก็จะมี กูเก่งเหนือมนุษย์ธรรมดาขึ้นมาแล้ว ใครพูดอะไรกูไม่เชื่อแล้ว เพราะกูเชื่อญาณทัศนะของกูเอง กิเลสมันแรงกว่าเก่า อย่าไปเชื่อมัน -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 30 มิถุนายน 2562 ไฟล์ 620630A ซีดีแผ่นที่ 82

พระพุทธเจ้าสอนธรรมะเราครอบคลุม บอกให้ละบาป อกุศลทั้งปวง อย่าทำ ทำกุศลให้ถึงพร้อม คือศีล สมาธิ ปัญญา มีศีลอย่างเดียว ไม่พอ มีสมาธิอย่างเดียว ไม่พอ มีปัญญาอย่างเดียว ก็ไม่พอ ถ้ามีปัญญาแล้วไม่มีศีลกำกับ มันจะเป็นปัญญามหาโจร ไม่มีสมาธิกำกับ ตอนไปเดินปัญญามันจะฟุ้งซ่าน ศีล สมาธิ ปัญญา เหมือนเส้าสามก้อน ก้อนหินสามก้อน ที่คนโบราณเขาไว้หุงข้าว วางสามอัน เอาออกอันเดียว ก็ล้มหมดแล้ว หม้อข้าวแตก ฉะนั้น ต้องม...

เราค่อยๆ ภาวนาตามที่หลวงพ่อสอนพวกเรา เราจะรู้สึกว่า จิตห่างโลกมาเรื่อยๆ แต่ไม่ใช่ถอดจิตออกมาโลก อันนั้นไม่ใช่คำสอนของพระพุทธเจ้า เราห่างโลกออกมา เพราะจิตมีปัญญา เห็นความจริงของโลก ว่าหาสาระแก่นสารไม่ได้ จิตมันก็ถอนตัวออกมา มันถอนของมันเอง ภาวนาไป แล้วเราจะเห็น คำสอนของพระพุทธเจ้าอัศจรรย์ เคยทุกข์มาก ก็เหลือทุกข์น้อย เคยทุกข์นาน ก็เหลือทุกสั้น ถึงจุดที่ใจหลุดออกจากโลก ก็ไม่ทุกข์กับโลกอีกต่อไป ค่อยๆ...

ดูจิตได้ ให้ดูจิต ดูจิตไม่ได้ ถึงจะดูกาย ดูจิตก็ไม่ได้ ดูกายก็ไม่ได้ ให้ทำสมถะ หลักที่ครูบาอาจารย์สอนมา ไม่มี ที่บอกว่า ไม่ต้องทำ นั่งๆ นอนๆ แล้วก็บรรลุ เพ้อฝัน นั่งๆ นอนๆ บรรลุอะไร บรรลุโมหะ จะไปอบาย เพราะอย่างนั้น เรียนหลัก เครื่องมือในการปฏิบัติมี 2 ตัว สติ กับ สัมมาสมาธิ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 22 มิถุนายน 2562 ไฟล์ 620622B ซีดีแผ่นที่ 82

สมัยโบราณ ก่อนพระพุทธเจ้าเราอีก พวกที่เก่งสมาธิ เขาได้อภิญญา 5 เขาได้วิชชา 2 ขาดอภิญญาอันที่ 6 คือการล้างกิเลส ขาดวิชชาอันที่ 3 คือการล้างกิเลส สมาธิระลึกชาติได้ รู้ว่าใครตายแล้วไปเกิดที่ไหน มันมีมาก่อนพระพุทธเจ้า หรือแสดงฤทธิ์ได้ ฤๅษี ชีไพร แสดงฤทธิ์ได้ มีอิทธิวิธี พวกนี้มีมาก่อนพระพุทธเจ้าอีก หูทิพย์ ตาทิพย์ มีมาก่อนพระพุทธเจ้า ฤทธิ์ที่สำคัญ คือ ฤทธิ์ที่ล้างกิเลสได้ ส่วนสมาธิจิตสงบ แล้วก็แสดงอภิ...

การปฏิบัติ มีส่วนที่ยากกับส่วนที่ง่าย ส่วนที่ยากก็คือ จะทำยังไงให้จิตตั้งมั่น เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน ยากตรงฝึกสมาธิ เพราะสมาธิมีการดัดแปลง ดัดแปลงจิตให้ถูก ไม่ใช่ดัดแปลงให้ผิด อย่างจิตไม่ดี ทำให้ดี จิตไม่สุข ทำให้สุข จิตไม่สงบ ทำให้สงบ มีการกระทำ กระทำได้หลายอย่าง บางทีก็ต้องปลุกเร้า บางทีก็ต้องข่มมัน บางทีก็ให้การเรียนรู้กับมัน ทำได้หลายอย่าง เป็นศิลปะของการปฏิบัติ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปร...

อ่านจิตตนเองไปเรื่อยๆ เบื้องต้นจะได้จิตตวิสุทธิ ได้ตัวผู้รู้ อ่านจิตต่อไป จะได้ปัญญา จะเห็นว่าทุกอย่างที่เกิดขึ้นกับจิต และกระทั่งตัวจิตเอง ก็เกิดดับ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 16 มิถุนายน 2562 ไฟล์ 620616A ซีดีแผ่นที่ 82

การปฏิบัติไม่ยากอะไรหรอก ขั้นแรก หัดรู้สภาวะให้ได้ ร่างกายหายใจออก ร่างกายหายใจเข้า ร่างกายยืน เดิน นั่ง นอน ร่างกายเคลื่อนไหว ร่างกายหยุดนิ่ง มีสติตามระลึกรู้ไป รู้ไปเรื่อยๆ มีความสุข มีความทุกข์เกิดขึ้นในร่างกาย มีสติรู้ มีความสุข มีความทุกข์ มีความเฉยๆ ไม่สุขไม่ทุกข์ เกิดขึ้นในจิตใจ ก็มีสติรู้ มีกุศล อกุศลเกิดขึ้นในใจ ก็มีสติรู้ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 15 มิถุนาย...

จิตนี้ไม่ได้มีอิสรภาพอย่างแท้จริง มันถูกขังอยู่ในกองกิเลสนี้เอง พอเราเห็นความจริงว่าจิตมันถูกขังอยู่ มันทนไม่ได้ เรื่องอะไรเราจะต้องติดคุกตลอดไป นับภพนับชาติไม่ถ้วน ถูกมันขังอยู่อย่างนี้หรือ เราเป็นลูกพระพุทธเจ้า เราก็ต้องหาทางต่อสู้ตามเส้นทางที่ท่านสอนให้ คือศีล สมาธิ ปัญญา สะสมเข้าไปเรื่อยๆ จนสุดท้ายปัญญาแก่กล้าจริงๆ จิตทำลายอาสวกิเลส เพราะว่ามันไม่ยึดมั่นถือมั่นในรูปธรรม นามธรรมทั้งหลาย -- พระธ...

เรื่องสมาธิเป็นเรื่องใหญ่มากที่เราจะต้องเรียนรู้ วันนี้จะเน้นเรื่องสมาธิ ถ้าพวกเราทำตัวนี้ได้ จิตเป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบานขึ้นมาแล้ว เรามีสติรู้กาย มีสติรู้ใจ ด้วยจิตที่ตั้งมั่น มีสมาธิถูกต้อง ตัวปัญญา สัมมาทิฏฐิจะเกิดขึ้น ถ้าปัญญาเราแก่รอบแล้ว อริยมรรคจะเกิดขึ้น ไม่อย่างนั้นอริยมรรคไม่เกิด -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 9 มิถุนายน 2562 ไฟล์ 620609A ซีดีแผ่นที่ 82

ก่อนจะถึงขั้นการเจริญปัญญาอย่างแท้จริง มีบทเรียนที่พระพุทธเจ้าสอนไว้ 3 บทเรียน บทเรียนที่หนึ่ง ชื่ออธิศีลสิกขา เรียนว่าทำยังไงจะเกิดศีล บทเรียนที่สอง ชื่ออธิจิตตสิกขา เรียนจิตตัวเอง สิ่งที่ได้มาคือสมาธิที่ถูกต้อง เพราะฉะนั้น เราต้องเข้ามาที่จิตนี้ให้ได้ก่อน เป็นอธิจิตตสิกขา พอเข้ามาถึงจิตถึงใจได้แล้ว มันถึงบทเรียนที่สาม คืออธิปัญญาสิกขา เรียนให้เกิดปัญญา คือเรียนให้จิตเกิดความรู้ถูก ความเข้าใจถูก...

การเรียนรู้ความจริงของรูปนามกายใจ เรียกว่าการทำวิปัสสนากรรมฐาน ถ้าพวกเรารู้จักศาสนาพุทธแค่ประเพณี ไหว้พระสวดมนต์ ทำบุญทำทาน เรายังได้ประโยชน์จากการตรัสรู้ของพระพุทธเจ้าไม่เต็มที่ คล้ายๆ ท่านให้มรดกมาเป็นหมื่นๆ ล้าน เราได้ไม่กี่บาทไม่กี่กีบ ฉะนั้นเราต้องพยายามมาเรียน สิ่งที่ท่านสอนให้ได้มากที่สุด -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 8 มิถุนายน 2562 ไฟล์ 620608A ซีดีแผ่นที่ 82

พวกเรายังไม่หลุดพ้น พวกเรายังติด ยังยึดถือกาย ยึดถือใจอยู่ อย่างพวกเราจะรู้สึกว่า ร่างกายนี้คือตัวเรา ร่างกายนี้เป็นของเรา จิตใจ ความรู้สึกนึกคิดทั้งหลาย ก็เป็นตัวเรา เป็นของเรา เราจะต้องมาเรียนรู้ความจริงของร่างกาย เรียนรู้ความจริงของจิตใจให้ได้ การเรียนรู้ความจริงของร่างกายของจิตใจตนเองนั้น เรียกว่าการเจริญวิปัสสนากรรมฐาน -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 7 มิถุนายน 2562 ไฟ...

ทำชั่วมามาก ก็ปฏิบัติลำบาก เพราะต้องสู้กับกิเลสอย่างแรง ทำดีมาเยอะ กิเลสเบาบาง ก็ไม่ต้องเหน็ดเหนื่อยในการต่อสู้กิเลสมากนัก ก็สบาย ถ้าเราอยากสบาย เราก็อย่าตามใจกิเลส เรียนรู้จิตใจตัวเองไป ขยันภาวนา ความชั่วต้องละ ความดีต้องทำ ฝึกจิตใจของเราให้ผ่องแผ้วมากขึ้นๆ พัฒนาศีล สมาธิ ปัญญาให้เจริญขึ้นไป เป็นการสะสมอินทรีย์ของเราให้แก่กล้า -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 3 มิถุนายน 256...

วิปัสสนา ต้องดูสภาวะ อย่างความเศร้าใจเกิดขึ้น เราดูที่ตัวความเศร้าใจ ใจไม่ถลำลงไปดู ใจเป็นคนดูอยู่ห่างๆ ดูแบบคนวงนอก มันจะเห็นว่า ความเศร้าใจเกิดแล้วดับ อย่างนี้เป็นวิปัสสนา แต่ถ้ามันเศร้า เราไปคิดว่าจะแก้ไขอย่างไร อันนี้ไม่ใช่วิปัสสนา เป็นสมถะ จิตไม่ดี ทำให้ดี จิตไม่สุข ทำให้สุข จิตไม่สงบ ทำให้สงบ คือการทำสมถกรรมฐาน ได้แต่ความสงบ ไม่ได้ปัญญา วิปัสสนาไม่ได้ดูเพื่อเอาสุข เอาสงบ เอาดี ดูเพื่อให้เห็น...

คนที่กลัวตาย เพราะไม่มีความมั่นใจในตัวเอง ไม่แน่ใจ ว่าตายแล้วจะไปที่ไหน จะเลวลงกว่าปัจจุบันหรือเปล่า เราเป็นนักภาวนา เรามีศีล เรามีสมาธิ เราเจริญปัญญา เราก็จะเกิดความมั่นใจขึ้นมาว่า อนาคตถึงเราตายไป อนาคตก็ไม่ตกต่ำ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 27 พฤษภาคม 2562 ไฟล์ 620527 ซีดีแผ่นที่ 82

มันเป็นการลงทุนให้กับชีวิตตัวเอง จิตใจที่มันสนใจธรรมะ เคล้าเคลียอยู่กับธรรมะ สิ่งที่ได้มา ก็คือธรรมะ ถ้าใจเราสนใจกับอธรรม สิ่งที่ได้มา ก็คืออธรรม -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 26 พฤษภาคม 2562 ไฟล์ 620526 ซีดีแผ่นที่ 82

สิ่งที่จิตควรจะเรียนรู้ก็คือ ทุกสิ่งทุกอย่าง ที่ผ่านเข้ามาสู่ความรับรู้ เกิดแล้วดับทั้งสิ้น ตัวนี้เป็นของสำคัญ ที่จิตควรจะเรียนรู้ ถ้าจิตได้เรียนรู้ว่า สิ่งใดเกิด สิ่งนั้นก็ดับ ถึงจุดหนึ่ง จิตจะได้ธรรมะ จะได้ดวงตาเห็นธรรม ส่วนการบังคับจิตให้นิ่ง จิตจะไม่เห็นธรรมะ -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม 25 พฤษภาคม 2562 ไฟล์ 620525B ซีดีแผ่นที่ 82