หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

ลูกศิษย์มีครู ถึงลับหลังครูก็เหมือนครูอยู่กับเรา ใจคิดถึงพระพุทธเจ้า พระธรรม พระสงฆ์ คิดถึงครูบาอาจารย์ ไม่กล้าขี้เกียจ ไม่กล้าทำชั่ว จะละอายแก่ใจตัวเอง เราได้ครูบาอาจารย์ที่บริสุทธิ์หมดจด แต่เราสกปรกเหลือเกิน เมื่อไรเราจะสะอาดอย่างท่านบ้าง ใจจะมีความดิ้นรนขวนขวาย อยู่บ้านก็เหมือนอยู่วัด คือวัดใจของตัวเองตลอดเวลา ตั้งแต่ตื่นนอนก็วัดใจตัวเองไปเลย ใจเราวันนี้มีกิเลสอะไรบ้าง อย่างตื่นเช้ามา วันนี้วัน...

การที่เรามาดูจิตดูใจ เพื่อจะมารู้เท่าทันความพลิกแพลงของมัน เดี๋ยวมันก็สุข เดี๋ยวมันก็ทุกข์ เดี๋ยวมันก็ดี เดี๋ยวมันก็ร้าย เดี๋ยวโลภ เดี๋ยวโกรธ เดี๋ยวหลง เดี๋ยวฟุ้งซ่าน เดี๋ยวหดหู่ ใจเราเป็นคนดู แล้วเราก็เห็นเลย สุข ทุกข์ ดี ชั่ว โลภ โกรธ หลง ฟุ้งซ่าน หดหู่ ไม่ใช่จิตหรอก เป็นสิ่งที่จิตไปรู้ไปเห็นเข้า ทุกสิ่งทุกอย่างเกิดแล้วดับทั้งสิ้น อย่างนี้ภาวนาถึงจะได้หลัก -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติ...

เราพยายามฝึกรู้สึกตัวขึ้นมา เห็นร่างกายนั่ง ร่างกายหายใจ ร่างกายยืน เดิน นั่ง นอน ร่างกายเคลื่อนไหว หยุดนิ่ง เราเห็นร่างกาย ใจเป็นคนดู ร่างกายเป็นของถูกดู ใจเป็นคนดู บางทีมีเวทนาแทรกเข้ามา จะเห็นเวทนาไม่ใช่กาย เวทนาก็ไม่ใช่จิต เวทนาก็เป็นอีกสิ่งหนึ่ง อีกส่วนหนึ่ง คำว่าส่วน ก็คือคำว่าขันธ์นั่นเอง เป็นอีกขันธ์หนึ่งแล้ว ดูลงไป ร่างกายนี้ไม่เห็นจะเป็นเราตรงไหนเลย มีแต่ของเป็นทุกข์ มีแต่ของไม่เที่ยง มี...

บุญที่ยิ่งใหญ่ที่สุด เป็นบุญที่ประกอบด้วยปัญญา มันยกระดับจากบุญขึ้นมาเป็นกุศล เป็นเครื่องชำระล้างกิเลสได้ บุญมันก็ดีเหมือนกัน แต่เป็นกุศลดีกว่า กุศลแปลว่าฉลาด คือมันประกอบด้วยปัญญา ทำบุญที่ประกอบด้วยปัญญา คือ เราทำบุญเพื่อลดละกิเลสตัวเอง มันเป็นบุญใหญ่ ถ้าทำบุญโดยหวังผลตอบแทน ก็เป็นบุญที่น้อยหน่อย งานหลักสำคัญของเราชาวพุทธเราจริงๆ ไม่ใช่งานทำบุญหรอก แต่เป็นงานลดละกิเลส นี่คืองานหลักของเรา ... บุญห...

เราทำกรรมฐานสักอย่างหนึ่ง พอจิตหลงคิดรู้ทัน ที่จริงไม่เฉพาะหลงคิดหรอก จิตหลงไปทำอย่างอื่นแล้วรู้ทัน ก็ใช้ได้เหมือนกัน แต่ส่วนใหญ่หลงคิด เลยมุ่งมาที่หลงคิด อย่างจิตโกรธ รู้ว่าโกรธ ทันทีที่รู้ว่าโกรธ จิตผู้รู้ก็เกิดแล้ว หลงไปคิด รู้ว่าหลงไปคิด จิตหลงคิดดับ จิตผู้รู้ก็เกิดขึ้นมา ตรงที่มันมีจิตเป็นผู้รู้แล้ว ฝึกไปเรื่อย ๆ อย่ารักษามันนะ เพียงแต่ว่าให้มันเกิดบ่อย ๆ อย่ารักษาจิตผู้รู้ไว้ ถ้าเราจงใจรักษา...

สภาวธรรมทั้งรูปธรรม-นามธรรมทั้งหลาย แต่ละตัวๆ มีลักษณะเฉพาะ มีลักษณะพิเศษเฉพาะตัว ทำให้สามารถแยกได้ ว่าตัวนี้กับตัวนี้เป็นคนละตัวกัน โลภกับโกรธนั้นคนละตัว สุขกับทุกข์มันคนละตัวกัน ดีกับชั่วก็คนละตัว กายกับใจก็คนละตัว ดิน น้ำ ไฟ ลมก็เป็นคนละตัวกัน แต่ละตัว เราแยกได้ แต่แค่นี้ยังไม่พ้นทุกข์หรอก แค่เห็นลักษณะเฉพาะตัวของสภาวธรรมแต่ละตัว ยังไม่สามารถทำให้เราพ้นทุกข์ได้ เราจะพ้นทุกข์ได้ ถ้าเราเห็นลักษณะ...

จุดเริ่มต้นของการปฏิบัติ เราไปดูได้จากธรรมเทศนากัณฑ์แรกของพระพุทธเจ้า ท่านสอนหลักของการปฏิบัติไว้หมดเลย เริ่มต้นท่านบอกว่า "มีสิ่งอยู่สองสิ่งที่บรรพชิตไม่ควรส้องเสพ" เป็นภาษาโบราณ ทีนี้พวกเรายังไม่ใช่บรรพชิต เราเป็นฆราวาส เราเป็นนักปฏิบัติ มันก็มีสองสิ่ง อันเดียวกันที่เราไม่ควรส้องเสพ ไม่ควรทำอันหนึ่งคือกามสุขัลลิกานุโยค การปล่อยใจปล่อยกายตามกิเลสไปเรื่อย วันๆ ก็เฮฮาปาร์ตี้ไปเรื่อย เที่ยวเล่นเที่ย...

อย่างบริบทสิ่งแวดล้อมทั้งหลายมันเปลี่ยน แต่เนื้อแท้ของธรรมะไม่เปลี่ยน เราภาวนาจนเข้าถึงแก่นของธรรมะแล้ว เราจะมองเห็นความเปลี่ยนแปลงทั้งหลาย ว่ามันธรรมดา ไม่ใช่ของอัศจรรย์อะไร แต่มันเป็นของธรรมดาเป็นอย่างนี้ เพราะฉะนั้นเราไม่ต้องต่อต้านการเปลี่ยนแปลง เพราะต้านไม่ไหว ในขณะเดียวกันเราก็ไม่ตื่นตระหนกกับความเปลี่ยนแปลง เพราะเรารู้ว่ามันต้องเป็นอย่างนี้มันธรรมดา -- หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธร...

เราหวังพึ่งคนอื่นหวังยาก บางคนสมัยก่อนมีลูก หวังพึ่งลูก เดี๋ยวนี้พึ่งไม่ได้ หวังมีคู่ชีวิต เกิดเหลืออยู่คนเดียว ไม่มีคู่ชีวิตแล้ว เราซ้อมอยู่กับธรรมะ อยู่กับลมหายใจของเรา อย่าหายใจทิ้ง หายใจออก หายใจเข้า รู้สึกไปเรื่อยๆ เห็นร่างกายหายใจ ใจเป็นคนดูไปเรื่อยๆ เราจะไม่เหงาไม่ว้าเหว่ เรามีลมหายใจเป็นเพื่อน เป็นเพื่อนที่ไม่ทิ้งเราจนวันตาย ตายเมื่อไหร่ก็ทิ้งกันเมื่อนั้น ก็เลิกหายใจ ยังไม่ตาย ยังหายใจอยู่...

เราอาศัยฟังธรรมได้ยินธรรมะของพระพุทธเจ้า แล้วก็เริ่มหัดหมายรู้แยกขันธ์ออกไป แต่ละขันธ์นี่เราก็ดู ว่ามันเที่ยงหรือมันไม่เที่ยง ร่างกายนี้เที่ยงหรือไม่เที่ยง ความสุขทุกข์นี้เที่ยงหรือไม่เที่ยง ความดีความชั่วทั้งหลายที่เกิดขึ้นในใจเที่ยงหรือไม่เที่ยง จิตนี้เที่ยงหรือไม่เที่ยง ค่อยๆ ดูความจริงไป อย่างจิตนี่มันไม่เที่ยงหรอก เดี๋ยวก็เป็นผู้รู้ เดี๋ยวก็เป็นผู้คิด เดี๋ยวก็เป็นผู้รู้ เดี๋ยวก็เป็นผู้ไปดูรูป...

เรามาศึกษาธรรมะมาปฏิบัติเพื่อการพ้นทุกข์ เราต้องสาวลงไปให้เห็นเหตุของทุกข์ว่ามันคืออะไร เวลาจะละ ละที่เหตุ เหตุของความทุกข์ดับ ความทุกข์ก็ดับ เรียนลงไปที่เหตุ ละลงไปที่เหตุ ผลละไม่ได้ ตัวทุกข์เป็นตัวผล ทำเหตุแล้วก็ต้องมีผล เหตุมีหลายระดับ อย่างตื้นๆ เลยก็คือ เรามีความอยากใจก็เกิดความดิ้นรน ใจดิ้นรนใจก็ทุกข์ ลึกลงไปอีกทำไมมันอยาก มันอยากเพราะมันไม่รู้ความจริงของกายของใจ มันไม่รู้ว่ากายนี้คือตัวทุกข...