หลวงปู่ปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม

"ตัณหานี้เอง ทำให้จิตดิ้นรน ปรุงแต่ง สร้างภพสร้างชาติต่อไปอีก ตัณหาทำให้จิตกระทำกรรม จิตดิ้นรน สังเกตไหม เวลาเรามีความอยากเกิดขึ้น จิตจะดิ้น ทีนี้ พอเราเรียนรู้มากเข้าๆ จิตจะเป็นกลางด้วยปัญญา จิตไม่มีตัณหา จิตหมดความอยาก ไม่ใช่อยากได้สุข ไม่ใช่อยากจะหนีทุกข์ จิตมันเป็นกลาง จิตก็ไม่ดิ้นรนต่อ จิตก็ไม่ปรุงต่อ จิตสักว่ารู้ว่าเห็นอย่างแท้จริง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที...

"วันหนึ่งพวกเราทุกคนจะต้องเข้าสงครามใหญ่ สงครามใหญ่ของเรามี ๒ ครั้ง ครั้งหนึ่งสงครามทางกาย คือตอนที่จะตาย ตอนนั้นจะทุกข์ทรมานมาก ช่วยตัวเองไม่ได้ บางคนก็ดิ้นเร่าๆ เนี่ย เราฝึกให้เห็นร่างกายมันเจ็บป่วย เห็นความเจ็บปวดอยู่อีกส่วนหนึ่ง ร่างกายอยู่อีกส่วนหนึ่ง จิตอยู่ส่วนหนึ่ง พอตายก็เห็นธาตุขันธ์มันแตกมันดับไป มันไม่ใช่เราตาย สงครามใหญ่อีกครั้งหนึ่ง คือเวลาจะข้ามภพข้ามชาติ ตอนจะจบเป็นพระอรหันต์ สงครา...

"เป็นฆราวาสจะถือศีลให้บริสุทธิ์หมดจด เหมือนหอยสังข์ที่ขัดดีแล้วยาก แต่ต้องพยายาม ตัวที่จะช่วยเราอยู่ที่การวางใจให้ถูก พยายามวางใจให้เป็นกุศล ไม่ใช่วางใจให้เป็นอกุศล" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๘ วันที่ ๑ มกราคม ๒๕๖๐ (600101)

"ภาวนาเข้าไปนะ ปฏิบัติเข้าไป ความดีทั้งหลายทำเข้าไป ความชั่วละเว้นไป ค่อยๆ ฝึกตัวเอง ทุกวันๆ ไปวันละก้าว สองก้าวนะ ไม่ต้องรีบวิ่ง รีบวิ่งเดี๋ยวหกล้มแล้วก็ไม่ยอมเดินต่อ ค่อยๆ ปฏิบัติไป พัฒนาจิตใจของเราไปเรื่อยๆ ให้มันดีขึ้นเรื่อยๆ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๘ วันที่ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๕๙ (591231)

จิตโดยตัวของมันเองไม่มีรูปร่าง ไม่มีร่องรอยอะไรเลย มันเป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ ฉะนั้น เราไปดูจิตตรงๆ จะไม่เห็นอะไรเลย หลวงปู่ดูลย์บอก "ใช้จิตแสวงหาจิต อีกกัปหนึ่งก็ไม่เจอ" ท่านสอนอย่างนี้ ฉะนั้น เวลาเราดูจิต เราดูผ่านสภาวธรรมที่เกิดร่วมกับจิต เรียกว่า "เจตสิก" อย่างตัวความสุขความทุกข์ที่เกิดขึ้นกับใจเรา พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๘ วันที่ ๒๕ ธันวาคม ๒๕๕๙ (591225)

"หลวงพ่อไม่ได้บอกให้พวกเรารักษาจิตนะ หลวงพ่อบอกให้พวกเรามีสติ สติทำหน้าที่รักษาจิตเอง เรารักษาจิตไม่ได้หรอก เราสั่งจิตไม่ได้ จิตเป็นอนัตตา แต่ถ้าเรามีสติแล้ว สติทำหน้าที่อารักขา คุ้มครองไม่ให้จิตถูกกิเลสครอบงำ พอจิตไม่ถูกกิเลสครอบงำ ศีลก็มีขึ้นเอง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๘ วันที่ ๒๔ ธันวาคม ๒๕๕๙ (591224)

"คนรุ่นเรา เจ้าความคิดเจ้าความเห็น บางทีคิดส่งเดชไปเรื่อย แล้วแสดงออก บางทีก็เผยแพร่มิจฉาทิฏฐิออกไป ไม่รู้ว่าทำบาป พวกเล่นเฟสบุคเล่นอะไรอย่างนี้ ชอบออกความเห็น ต้องระวังนะ ออกความเห็นแล้ว ถ้ามันผิดศีลผิดธรรมขึ้นมา ไม่ดี" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๘ วันที่ ๑๘ ธันวาคม ๒๕๕๙ (591218)

"ทำบุญแล้วจิตมันต้องเป็นกุศลใน ๓ กาละ ก่อนทำมีความสุข แช่มชื่นใจ มีศรัทธา ระหว่างทำมีเหตุมีผลไม่ได้ทำด้วยความโลภ ทำแล้วปลื้มใจ ไม่ใช่ทำแล้วกลุ้มใจทีหลัง"

"ทำไมชวนบริจาคโลหิต มันเป็นทานที่ใหญ่ ใหญ่กว่าบริจาคเงิน ทำยากกว่า ต้องใจแข็ง ถ้าเรารักตัวเองมากๆ ทำไม่ได้ ไม่กล้าพอ"

รู้ลงปัจจุบันไป แล้วไม่ผิดหรอก รู้รูปรู้นามลงปัจจุบัน ถ้าทิ้งหลักตรงนี้ก็ผิดแล้วล่ะ อย่ามัวแต่เชื่อคนอื่น ให้สังเกตด้วยตัวของเราเอง ปลอดภัยหน่อย -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๑๓ พฤศจิกายน ๒๕๕๙ (591113)

กว่าจะเอาตัวรอดได้คนหนึ่งๆ ไม่ใช่ง่าย ต้องอดทนจริงๆ เลย ความเก่งไม่สำคัญหรอก บางคนเก่งนะ จีเนียส (genius) แต่ไม่อดทน ภาวนาไม่ไหว ทั้งที่การปฏิบัติไม่ใช่ยากลำเค็ญแสนสาหัสอะไรนักหนาหรอก มันยากพอดีๆ สำหรับแต่ละคน แต่ละคนไม่เหมือนกัน -- พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๑๒ พฤศจิกายน ๒๕๕๙ (591112)

ต้องซื่อตรงในการเรียนรู้ตัวเอง มีกิเลสก็มีซิ ไม่ใช่ต้องมารยาว่าไม่มีกิเลส ฉะนั้น ครูบาอาจารย์ท่านใช้คำไว้คำหนึ่งนะ ค่อนข้างไม่สุภาพ แต่เป็นภาษาของคนโบราณ ท่านพูดว่า "นั่งทับขี้อยู่ ทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้" คือทำเป็นไม่เปื้อนอะไร ไม่เลอะอะไร ทำหน้าตาเฉยๆ แต่เหมือนนั่งทับกิเลสอยู่ จมกิเลสอยู่ ถ้าทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้อย่างนั้น เมื่อไหร่มันจะพ้น เมื่อไหร่มันจะสะอาด ฉะนั้น สกปรกอยู่ ให้รู้ว่าสกปรกไปเลย จะได้หา...

"ความแก่เป็นทุกข์นะ ความเจ็บเป็นทุกข์ ความตายก็ทุกข์อีก ทำไมความตายต้องทุกข์ด้วย เพราะยังเกิดอีก... ธรรมะบางตอนนี่ ลึกซึ้งนะ ค่อยๆ รู้ไป ภาวนาไป คิดเอาไม่ได้ อ่านก็ได้แต่จำ ความจำเป็นศัตรูของการภาวนา ฉะนั้น แม้เราเรียนมากแค่ไหน ถึงเวลาภาวนาจริงๆ ลืมมันไปซะ มารู้รูปรู้นามลงปัจจุบันไป" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๕ พฤศจิกายน ๒๕๕๙ (591105)

"จิตใจเป็นของเปลี่ยนอย่างรวดเร็ว รอให้คนอื่นบอก ไม่ได้กินหรอก มันเปลี่ยนตลอดเวลา ให้ใช้ความสังเกตของเราไป จิตใจสงบ ก็รู้ จิตใจฟุ้งซ่าน ก็รู้... ใช้ความสังเกตเอา อะไรๆ สู้สังเกตเอาไม่ได้ ต้องพึ่งตัวเอง หลวงพ่อสู้มาก็ด้วยการพึ่งตัวเองเป็นหลัก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๓๐ ตุลาคม ๒๕๕๙ (591030)

"ต้องฝึกนะ ของฟรีไม่มี อยู่ที่ความตั้งใจไว้ก่อน ตั้งใจจะฝึกจิตให้มันพร้อมที่จะเจริญปัญญา ต้องตั้งใจ อยู่ๆ ไม่มีความตั้งใจ มันก็ไม่เกิดการกระทำ เจตนาเป็นตัวการกระทำ ฉะนั้น ถ้าเราไม่ตั้งใจว่า เราจะฝึกจิตให้ตั้งมั่น เป็นผู้รู้ ผู้ตื่น ผู้เบิกบาน มันก็ไม่ได้ฝึก ถ้าเรามีศรัทธา เรารู้ว่าการฝึกจิตให้ตั้งมั่นเนี่ย จำเป็น มีประโยชน์ พระพุทธเจ้าสอน ครูบาอาจารย์สอน เราก็เกิดเจตนาว่า เราจะต้องฝึก ไม่ใช่มีชีวิ...

"ไม่เห็นจะต้องถามอะไรเลย ก็มีแต่ว่ารู้สึกตัวให้เป็น ไม่เผลอไป ไม่เพ่งเอาไว้ ถัดจากนั้น ก็ดูรูป ดูนาม มันทำงาน ก็มีอยู่เท่านั้นเอง ไม่ได้มีว่าจะต้องทำอะไรที่พิเศษพิสดาร ห้ามชั่วไหม ไม่ได้ห้าม ต้องดีไหม ไม่ได้ต้อง มันดีหรือมันชั่วรู้อย่างที่มันเป็น มันไม่มีอะไรยุ่งยาก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๒๓ ตุลาคม ๒๕๕๙ (591023)

"เจอลูกศิษย์ขี้เกียจ เห็นแล้วสลดสังเวช มันเหมือนไฟไหม้บ้าน แต่ขอนอนบิดขี้เกียจอีกซักครึ่งชั่วโมงเถอะ อะไรอย่างนี้ เดี๋ยวจะตายฟรี... ขยันภาวนานะ แล้วก็สู้เอา สังเกตเอา หลักของการปฏิบัติ สอนให้ แจกแจงให้ ละเอียดยิบนะ... มีหลัก ทำไปเพื่ออะไร ทำอย่างไร ทำแล้วมีผลอย่างไร... ต้องฝึก ของฟรีไม่มี หลวงพ่อก็ไม่ได้มาฟรี หลวงพ่อก็ฝึกเอา" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๒...

"หลวงพ่อเคยเตือนพวกเราเรื่อยๆ วันหนึ่งเรามีคู่ วันหนึ่งเราก็ต้องอยู่คนเดียว เคยอยู่ ๒ คน เหลือคนเดียว มีลูก ลูกก็ไปอยู่ที่อื่น สังคมมันเป็นอย่างนี้แหละ เราต้องอยู่กับตัวเองให้ได้ มีความสุขให้ได้ อยู่กับธรรมะ มีความสุข พึ่งคนอื่น ความสุขเราอิงอาศัยคนอื่น อิงอาศัยสิ่งอื่น มี(แต่)ของไม่แน่นอน ความตายมาถึงเมื่อไหร่ก็ได้ ความพลัดพรากมาถึงเมื่อไหร่ก็ได้" พระธรรมเทศนา หลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติ...

"ไม่ต้องไปมองว่าอดีตท่านเป็นใคร เป็นโพธิสัตว์องค์ไหนมา อนาคตจะเป็นอะไร ดูปัจจุบันซิ ในโลกนี้มีคนสักกี่คน ที่คนรักเท่านี้ ฉะนั้น ชาวพุทธเรามองอะไรก็เป็นปัจจุบันหน่อยนะ อย่าหลอกตัวเอง เพ้อๆ ไปเรื่อยๆ ถึงวาระท่านก็ต้องสิ้น นั่นคือความจริง เรามั่นใจไหมว่าท่านดี เรามั่นใจ ไม่ต้องห่วงท่าน เราก็ต้องทำตัวไม่ให้ท่านห่วงด้วย พัฒนาตัวเองไป อย่าเห็นแก่ตัว" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม...

"มักน้อย สันโดษ วิเวก ไม่คลุกคลี ปรารภความเพียร วันๆ ต้องคิดถึง(ว่า) งานของเรายังไม่เสร็จ ภาระหลักในชีวิตของเรายังไม่เสร็จ เส้นทางเดิน จากปุถุชนไปสู่พระอริยะ มีเงื่อนไขพื้นฐาน ต้องมีการปฏิบัติ ไม่ใช่เลื่อนลอยไปวันหนึ่งวันหนึ่ง หมดเวลาไปวันหนึ่งวันหนึ่ง น่าเสียดายที่สุดเลย" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๙ ตุลาคม ๒๕๕๙ (591009)

"ไม่มีแล้วนะ คำว่าเรียนเมื่อไหร่ก็ได้... ได้เตือนหลายรอบ ไม่ให้ประมาท เหมือนเราเป็นลูกมีพ่อมีแม่ เราซ่า พ่อแม่ยังดูแลเราอยู่ ถ้าวันที่ไม่มีพ่อแม่ เราจะดูแลตัวเองได้ไหม หรือจะไปเป็นเด็กจรจัด เด็กจรจัดเป็นไงรู้ไหม สำหรับพวกเข้าวัด ก็จรไปวัดโน้น จรไปวัดนี้ หาสาระแก่นสารไม่ได้ เรียนที่โน้นที่นี่ไปเรื่อย ไม่ได้หลัก" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๗ วันที่ ๘ ตุลาคม ๒๕๕๙ (5...

"รู้สึกตัวไปสบายๆ ถือศีลห้าไว้ ทุกวัน ไหว้พระ สวดมนต์ นั่งสมาธิ เดินจงกรมอย่างน้อย ๑๕ นาที ทำเพื่ออะไร เพื่อไม่ให้ขี้เกียจ ต้องมีวินัยในการปฏิบัติก็ซ้อมปฏิบัติไป วันไหนฟุ้งซ่าน ใน ๑๕ นาที ก็ทำความสงบ วันไหนสงบแล้วก็เดินปัญญา แยกธาตุแยกขันธ์ ดูธาตุดูขันธ์มันทำงานไป ฝึกให้เป็นนิสัยนะ" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๖ วันที่ ๐๙ เมษายน ๒๕๕๙ (590409B)

"ทำไมสมาธิไม่ดี ทำไมการปฏิบัติไม่ต่อเนื่อง เพราะว่ากาม...เราพอใจเอร็ดอร่อยในการรู้รูป ในการฟังเสียง ในการดมกลิ่น ในการลิ้มรส ในการหาอะไรมาสัมผัสร่างกาย หรือคิดถึงรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ เรียก "กามธรรม" กามทางใจ วันๆ เราสนใจ เราห่วงแต่เรื่องพวกนี้" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๖ วันที่ ๐๙ เมษายน ๒๕๕๙ (590409A)

"ภาวนาถ้าเห็นกิเลสก็ใช้ได้แล้วล่ะ ภาวนาเพื่อจะถอดถอนตัวเองออกจากกองทุกข์ กองกิเลส ภาวนาแล้วรู้ทันกิเลสก็ใช้ได้ ค่อยๆ เรียนไป" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๖ วันที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๕๙ (590410B)

"พวกนิมิตเกิดจากการนั่งสมาธิ ไม่ใช่สาระ ไม่ได้มีประโยชน์อะไรเพื่อความพ้นทุกข์เลย อาจจะทำให้กลัวบาป อยากทำความดี... ของสำคัญคือรู้สึกตัวนะ มีสมาธิมีใจตั้งมั่นอยู่กับเนื้อกับตัว ร่างกายนี่แหละของจริง นิมิตไม่ใช่ของจริง ความรู้สึกที่เป็นนามธรรมทั้งหลายเป็นของจริง นิมิตไม่ใช่ของจริง" พระธรรมเทศนาหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช วัดสวนสันติธรรม แผ่นที่ ๖๖ วันที่ ๑๐ เมษายน ๒๕๕๙ (590410A)