Podcast Demagoga

Odpowiedzialność za ocieplenie klimatu (które jest faktem) dezinformacja zrzuca na: wulkany, promieniowanie kosmiczne czy inne przyczyny naturalne. Co mówią na ten temat naukowcy? Ci są zgodni - to my, ludzie. Skąd to wiemy? I dlaczego nie wulkany? Na te pytania odpowiedziała nam Aleksandra Kardaś, fizyczka atmosfery i redaktorka portalu Naukaoklimacie.pl. Przyjrzała się najpopularniejszym mitom n...

Energetyka jądrowa to temat, który zawsze budzi trzy skojarzenia - Czarnobyl, Fukuszima i bomba atomowa. Mało kto zdaje sobie jednak sprawę z tego, jak naprawdę pozyskuje się energię elektryczną z uranu, jak bardzo jest to bezpieczne i dlaczego elektrownia jądrowa nie może “wybuchnąć” tak, jak głowica nuklearna. Dodatkowo nasz gość wyjaśnia dlaczego zbitka słów “promieniowanie radioaktywne” jest n...

Działo się. Zaczęło się od szturmu na Kapitol, później – wraz z kolejnymi falami COVID-19 – następowały fale fałszywych informacji w mediach społecznościowych. W międzyczasie Mark Zuckerberg tłumaczył się z facebookowych algorytmów, a wiele wypowiedzi polityków okazało się fałszywych lub zmanipulowanych. Z drugiej strony: rozwija się fact-checking, a organizacja  IFCN dostała nominację do pok...

Bez przerwy wraca do nas temat, o którym wszyscy chcielibyśmy już dawno zapomnieć. Pomimo ogólnoświatowych starań kolejne fale pandemii dają nam się we znaki i doprowadzają do wielu osobistych tragedii. Rozmawiamy z profesorem Andrzejem Falem, specjalistą w tej dziedzinie, o perspektywie lekarza na środowiskowy opór przed szczepieniami - konsensus naukowy utrzymuje ich skuteczność w opanowywaniu w...

18 października ruszyła zorganizowana przez Stowarzyszenie Demagog kampania edukacyjna “Nie bądź botem, włącz myślenie!”. Jej celem jest zwrócenie uwagi na problem dezinformacji w sieci. Pomagają nam w tym jej ambasadorzy, wśród których znaleźli się Aleksandra i Piotr Stanisławscy, dziennikarze naukowi, autorzy bloga Crazy Nauka oraz goście tego odcinka podcastu. Porozmawialiśmy z nimi o dezinform...

Hollywood, choć jego głównym zadaniem jest dostarczanie nam rozrywki, ma swój udział w tworzeniu naszych wyobrażeń na temat tego, co jest faktem w zakresie nauk ścisłych. Gdzie w filmach kończy się nauka, a zaczyna fikcja? Czy możemy nie obawiać się kolizji z planetoidami (a przynajmniej do póki mamy Bruce’a Willisa)? Czy da się posadzić ziemniaki na Marsie? Gdzie szukać wiarygodnych odpowiedzi na...

Michał R. Wiśniewski - pisarz, publicysta, autor m.in. książek “Wszyscy jesteśmy cyborgami. Jak internet zmienił Polskę” oraz “Zabójcze aplikacje. Jak smartfony zmieniły nasz świat”. Opisując internet zdarza nam się podkreślać jego gorsze strony: szerzącą się dezinformację, bezrefleksyjność czy sztuczność. Żyjemy w poczuciu radykalizacji dyskusji oraz polaryzacji. Czy internet kiedyś był inny? Bar...

Jacek Staniszewski – historyk, dyrektor Akademii Dobrej Edukacji w Warszawie i tutor w Szkole Edukacji. Współtwórca popularnego podcastu EduGadki, w ramach którego wraz z Marcinem Zarodem przeprowadził blisko 100 rozmów na tematy związane z edukacją. W debacie o edukacji krytyczne myślenie wymieniane jest jako jedna z kompetencji XXI wieku. Ale co tak naprawdę oznacza? W rozmowie podejmujemy próbę...

Z danych Eurostatu wynika, że w 2020 roku w ciągu 3 miesięcy poprzedzających badanie z Internetu skorzystało 43 proc. respondentów w wieku 65+. W stosunku do roku 2019 to wzrost aż o 6 punktów procentowych. Kim są seniorzy decydujący się na aktywne korzystanie z sieci? Co sprawia, że część polskich seniorek i seniorów wciąż pozostaje wykluczona cyfrowo? I z myślą o kim powstała inicjatywa “Seniorz...

Naukowcy już dawno zgodzili się nie tylko z faktem, że klimat się ociepla, ale również z tym, że główną tego przyczyną jest działalność człowieka. Mimo to, w sieci nadal pojawia się wiele fałszywych informacji na ten temat. Którym doniesieniom mamy wierzyć? Czy wulkany faktycznie emitują więcej CO2 niż człowiek? Czy dużym korporacjom opłaca się twierdzić, że są “eko”? I przede wszystkim - czy sami...

Disinformation has been with us for a long time and as social media emerged it has been using new tools to spread even faster. Some of those tools are well known: pictures out of context, deep fake, false information under the cloak of science. Analysts and scientists study their impact on our lives. What have they discovered so far? What role do memes play in spreading disinformation? Why did som...

Dezinformacja towarzyszy nam nie od wczoraj - od czasu wzmożonego rozwoju Internetu i powstania mediów społecznościowych wykorzystuje nowe narzędzia, aby rozprzestrzeniać się jeszcze szybciej. Część z nich jest nam dobre znana: wycąganie zdjęć z kontekstu, deep fake, fałszywe informacje przekazywane pod brzmiącym naukowo płaszczykiem. Badaniem ich wpływu na naszą rzeczywistość zajmują się analityc...

Do czego służą fakty w reportażu historycznym? Czy w ogóle da się do nich dotrzeć, skoro ludzka pamięć jest zawodna? W jakiej formie do czasów współczesnych zachowały się krzywdzące stereotypy o Żydach? W naszym podcaście gościmy Rafała Hetmana, reportera, który w swojej książce “Izbica, Izbica” opowiedział o wsi, w której przed II wojną światową znaczną większość mieszkańców stanowili Żydzi. Publ...

Eliot Higgins is the founder of Bellingcat, a team of investigative journalists who base their work on information from open sources. Their achievements include the discovery of truth behind the downing of MH17 over Donbas and PS752 airplane over Tehran, identifying the agents responsible for poisoning Sergei Skripal and Alexei Navalny, the use of chemical weapons in Syrian Civil War and the use o...

Eliot Higgins to założyciel Bellingcat, grupy dziennikarzy śledczych, którzy opierają swoją pracę na ogólnodostępnych źródłach. Do ich osiągnięć zaliczają się odkrycia odpowiedzialnych za zestrzelenie MH17 nad Ukrainą oraz Ukraińskiego PS752 pod Teheranem, sprawców otrucia Sergieja Skripala i Alexeia Navalnego, winnych użycia broni chemicznej w Syrii oraz używania amerykańskiej broni do atakowania...

Czas spojrzeć prawdzie w oczy: wszyscy potrzebujemy dobrej opowieści. Jedni lubują się w teoriach spiskowych, inni - w historiach o tym, że jesteśmy kowalami własnego losu, którzy ratują świat zamawiając napoje bez słomki. Jak działają te opowieści? Kogo obsadzamy w rolach głównych? Kto jest w nich czarnym charakterem i dlaczego akurat Bill Gates (aka “demon w różowym sweterku”)? Z kim właściwie,...

Zanim zapomnimy o wycieku maili pracowników z KPRM, postanowiliśmy porozmawiać z Piotrem Koniecznym, założycielem Niebezpiecznika, o tym, czy na konto polityka w mediach społecznościowych (albo na skrzynkę mailową) jest się trudniej włamać, niż na konto przeciętnego zjadacza chleba. Dodatkowo mówimy o tym, jak wyglądają takie włamania, o metodach zabezpieczania i dobrych praktykach. Jeżeli chcecie...

W Polsce mówimy, że jesteśmy specjalistami od propagandy rosyjskiej i ich pochodnych (np. białoruskiej) oraz że rozumiemy ją znacznie lepiej niż Zachód. Już dawno ich rozgryźliśmy, nie nabieramy się, do tego rozpoznajemy działania rosyjskiej agentury na każdym kroku. Czy na pewno tak jest? Witold Jurasz pomaga nam wyjaśnić problemy, które sami sobie stwarzamy i przybliża naturę przekazu dezinforma...

Idziemy o zakład, że każda osoba słuchająca tego podcastu (i czytająca te słowa) regularnie, może nawet kilkadziesiąt razy dziennie, używa komunikatorów internetowych. Prawdopodobnie są to Messenger lub WhatsApp od Facebooka, Telegram, albo Signal. Gosia Fraser wyjaśnia nam, jak wygląda prywatność tych aplikacji, czy nasze dane są w nich bezpieczne i czy warto jest dbać o higienę prywatności w sie...

Publikując drugi odcinek poświęcony Izraelowi i Palestynie postanowiliśmy skupić się na kwestiach oddających codzienność życia w dzisiejszym Izraelu. Tego, czym żyje społeczeństwo żydowskie, a czym palestyńskie oraz najnowszymi doniesieniami o ogromnej zmianie politycznej, która po 12 latach ma odsunąć Benjamina Netanyahu od władzy. Paweł Smoleński jest polskim dziennikarzem, redaktorem i autorem....

Jako doświadczony dziennikarz Dariusz Rosiak z uwagą obserwuje transformację i “demokratyzację” mediów od strony pracy redakcyjnej i struktury organizacyjnej. Z weteranem radiowej anteny rozmawiamy o wpływie Internetu i zalewie niskiej jakości treści udającej dziennikarstwo, o odpowiednim podejściu do materiału (i fact-checkowaniu informacji), jak również o pozytywach transformacji informacyjnej,...

Bliski Wschód jest w stanie nieustającej wojny od przynajmniej kilkudziesięciu lat. Jednym z najszerzej opisywanych konfliktów jest ten między Izraelczykami i Palestyńczykami. Informacje o coraz to nowych starciach regularnie trafiają do naszych mediów, jednak są to zazwyczaj zdawkowe wiadomości o tym ilu ludzi zginęło, jakie rakiety wystrzelono i gdzie spadły. Tło konfliktu jest bardzo, bardzo sk...

W drugim odcinku naszej miniserii rozmawiamy o dwóch sprawach. Pierwszą z nich jest jeden z ważniejszych fake newsów historii współczesnej, czyli pretekst do inwazji na Irak w 2003: budowanie i gromadzenie broni masowego rażenia przez reżim Saddama Husajna. Druga kwestia, przedstawiona również na przykładzie wojny w Iraku, to zachowania stadne w mediach. Dlaczego w niektórych sytuacjach całe rzesz...

Istnieje przeświadczenie, według którego jeżeli coś “nowego” pojawi się w Stanach Zjednoczonych, to dopiero po kilku latach trafi do reszty świata, i na pewno w niejednym przypadku tak właśnie było. W najnowszym odcinku zajmujemy się przykładem z tych mniej przyjemnych, czyli fake news w jego współczesnej, internetowej formie. Rozpoczynamy miniserię poświęconą Stanom Zjednoczonym, w której Mariusz...

Większość stron internetowych, które odwiedzamy w jakiś sposób śledzi naszą aktywność. Kliknięcia, wyświetlenia, czas spędzony na danej podstronie. Dane te są następnie agregowane i wykorzystywane do sporządzenia profilu użytkownika. A ten, do podsunięcia nam reklamy z tym, czego w ukryciu pragniemy. Acha, i jeszcze do przewidzenia naszych zachowań, poglądów, zdrowia i zaszufladkowania nas razem z...