ตามรอยพระตถาคต

ปฏิจจสมุปบาท คือความจริงของสังสารวัฏ คือความจริงของธรรมชาติในสังสารวัฏ ที่ธรรมทั้งปวงในสังสารวัฏ หรือธรรมทั้งปวงในฝั่งนี้ ล้วนเป็นสังขตธรรม เป็นปฏิจจสมุปปันนธรรม

สัทธาสัมปทา สีลสัมปทา จาคสัมปทา ปัญญาสัมปทา สี่ประการนี้ คือคุณธรรมของอริยสาวก ในพระธรรมวินัย ไม่ทั่วไปในปุถุชน

พระศาสดา ทรงจำแนกธรรมสั่งสอนสัตว์ บรรพชิตสอนอย่างหนึ่ง คฤหัสถ์สอนอีกอย่างหนึ่ง ตามสมควรแก่อินทรีย์และฐานะ

การได้คบพระอริยะ การได้ฟังสัทธรรมจากพระอริยะ การโยนิโสมนสิการ จะเป็นเหตุปัจจัยให้ จิตหลุดพ้น เข้าถึงสมยวิมุตติได้

การได้คบพระอริยะ การได้ฟังสัทธรรมจากพระอริยะ การโยนิโสมนสิการ จะเป็นเหตุปัจจัยให้ จิตหลุดพ้น เข้าถึงสมยวิมุตติได้

การได้คบพระอริยะ การได้ฟังสัทธรรมจากพระอริยะ การโยนิโสมนสิการ จะเป็นเหตุปัจจัยให้ จิตหลุดพ้น เข้าถึงสมยวิมุตติได้

พระศาสดาตรัสสอนให้เรารู้ความจริงของสังสารวัฏ เพราะไม่รู้ความจริง จึงต้องเวียนอยู่ในฝั่งนี้ เมื่อรู้ความจริงแล้ว ก็อยู่อย่างเป็นสุขเพราะเข้าใจว่าตัวเราคืออะไร  ครั้นตายไปก็รู้ชัดทางที่จะไป เพราะสิ้นสงสัยในธรรมทั้งปวง จึงไม่สะดุ้งแม้ยามจะตาย

พระศาสดาตรัสสอนให้เรารู้ความจริงของสังสารวัฏ เพราะไม่รู้ความจริง จึงต้องเวียนอยู่ในฝั่งนี้ เมื่อรู้ความจริงแล้ว ก็อยู่อย่างเป็นสุขเพราะเข้าใจว่าตัวเราคืออะไร ครั้นตายไปก็รู้ชัดทางที่จะไป เพราะสิ้นสงสัยในธรรมทั้งปวง จึงไม่สะดุ้งแม้บามจะตาย

ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุประกอบด้วยธรรม ๑๑ ประการ ก็ฉันนั้นเหมือนกัน เป็นผู้สามารถถึงความเจริญงอกงามไพบูลย์ในธรรมวินัยนี้ได้ ธรรม ๑๑ ประการ อะไรบ้าง คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. รู้รูปโค ๒. ฉลาดในลักษณะ ๓. กำจัดไข่ขาง ๔. ปกปิดแผล ๕. สุมไฟ ๖. รู้ท่าน้ำ ๗. รู้ว่ธรรมที่ดื่มแล้ว ๘. รู้ทาง ๙. ฉลาดในโคจร ๑๐. รีดนมให้เหลือ ๑๑. บูชาภิกษุทั้งหลายผู้เป็นเถระ เป็นรัตตัญญู เป็นผู้บวชนาน เป็น สังฆบิดร เป็นสังฆปริณายก...

สติปัฏฐานสี่ โพชฌงค์ ๗ จะบริบูรณ์ เมื่อเจริญอานาปานสติถูกต้องตรงตามคำสอนของพระศาสดา

การเจริญสติปัฏฐาน เป็นอย่างไร คือ ภิกษุในธรรมวินัยนี้ ๑. พิจารณาเห็นธรรมเป็นเหตุเกิดในกายอยู่ พิจารณาเห็นธรรม เป็นเหตุดับในกายอยู่ พิจารณาเห็นทั้งธรรมเป็นเหตุเกิดทั้งธรรม เป็นเหตุดับในกายอยู่ มีความเพียร มีสัมปชัญญะ มีสติ พึงกำจัดอภิชฌาและโทมนัสในโลกได้ ๒. พิจารณาเห็นธรรมเป็นเหตุเกิดในเวทนาทั้งหลายอยู่ พิจารณา เห็นธรรมเป็นเหตุดับในเวทนาทั้งหลายอยู่ พิจารณาเห็นทั้ง ธรรมเป็นเหตุเกิดทั้งธรรมเป็นเหตุด...

เมื่อไม่รู้ความจริงของกาย จะเจริญกายคตาสติ ได้อย่างไร?

“ทีฆาวุ เพราะเหตุนั้น ท่านพึงตั้งอยู่ในองค์เครื่องบรรลุโสดา ๔ ประการนี้แล้ว เจริญธรรมอันเป็นส่วนแห่งวิชชา ๖ ประการให้ยิ่งขึ้นไปว่า ‘ทีฆาวุ ในเรื่องนี้ ท่านจงพิจารณา เห็นในสังขารทั้งปวงว่าไม่เที่ยง มีความหมายรู้ในสิ่งที่ไม่เที่ยงว่าเป็นทุกข์ มีความหมายรู้ในสิ่งที่เป็นทุกข์ว่าเป็นอนัตตา มีความหมายรู้ในการละ มีความหมายรู้ในการคลายออกได้ มีความหมายรู้ในความดับ’ ทีฆาวุ ท่านพึงสำเหนียกอย่างนี้แล”

ในสังสารวัฏนี้มีหกธาตุ (ดิน/น้ำ/ไฟ/ลม/อากาส/วิญญาณ) หกธาตุแปรผันเป็นอายตนะหก และทำให้เกิดขันธ์ห้า ทั้งหมดในฝั่งนี้เป็นเพียงสังขตธรรม อันไม่เที่ยง เป็นทุกข์ ไม่มีสัตว์ บุคคล ตัวตน เรา เขาที่แท้จริง

กามภพ รูปภพ อรูปภพ โอกกันตสังยุต

จิต เกิดจาก ปรุงแต่ง(สังขาร)ขึ้นจาก เวทนา และ สัญญา จิตตสังขาร คือ การปรุงแต่งให้เกิดจิต มโน คือ อายตนะภายใน ที่เป็นนามธรรม หรือ นามกาย วิญญาณ มีสองนัยยะ ๑.ถ้าเป็นวิญญาณาหาร (อาหาร) อาหารนี้เกิดจากตัณหา ทำหน้าที่เป็นปัจจัยให้มีการเกิดในภพใหม่ต่อไป ๒.ถ้าเป็นวิญญาณขันธ์ (ขันธ์) ขันธ์นี้เกิดจากนามรูป หรือ อายตนะภายในภายนอกกระทบกัน ทำหน้าที่รู้แจ้งทางตา/หู/จมูก/ลิ้น/กาย/ใจ

ต้อนรับคณะหนองคาย (๔)

ต้อนรับหนองคาย (๒) ด้วยการสนทนา อริยสัจสี่

พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๑๗ หน้าที่ ๓๒๐

“ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๖ ประการนี้ อินทรีย์ ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. จักขุนทรีย์  ๒. โสตินทรีย์ ๓. ฆานินทรีย์  ๔. ชิวหินทรีย์ ๕. กายินทรีย์  ๖. มนินทรีย์ ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด อริยสาวกรู้ชัดความเกิด ความดับ คุณ โทษ และเครื่องสลัดออกจากอินทรีย์ ๖ ประการนี้ตามความเป็นจริง เมื่อนั้น อริยสาวกนี้เรากล่าวว่า ‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”

“ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๖ ประการนี้ อินทรีย์ ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. จักขุนทรีย์  ๒. โสตินทรีย์ ๓. ฆานินทรีย์  ๔. ชิวหินทรีย์ ๕. กายินทรีย์  ๖. มนินทรีย์ ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด อริยสาวกรู้ชัดความเกิด ความดับ คุณ โทษ และเครื่องสลัดออกจากอินทรีย์ ๖ ประการนี้ตามความเป็นจริง เมื่อนั้น อริยสาวกนี้เรากล่าวว่า ‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”

“ภิกษุทั้งหลาย อินทรีย์ ๖ ประการนี้ อินทรีย์ ๖ ประการ อะไรบ้าง คือ ๑. จักขุนทรีย์ ๒. โสตินทรีย์ ๓. ฆานินทรีย์ ๔. ชิวหินทรีย์ ๕. กายินทรีย์ ๖. มนินทรีย์ ภิกษุทั้งหลาย เมื่อใด อริยสาวกรู้ชัดความเกิด ความดับ คุณ โทษ และเครื่องสลัดออกจากอินทรีย์ ๖ ประการนี้ตามความเป็นจริง เมื่อนั้น อริยสาวกนี้เรากล่าวว่า ‘เป็นโสดาบัน ไม่มีทางตกต่ำ มีความแน่นอนที่จะสำเร็จสัมโพธิในวันข้างหน้า”

พระไตรปิฎก ไทย (ฉบับมหาจุฬาฯ) เล่มที่ ๑๒ หน้าที่ ๑๑๒ ธัมมานุปัสสนาสติปัฏฐาน

“ภิกษุทั้งหลาย เมื่อดวงอาทิตย์กำลังจะอุทัย ย่อมมีแสงอรุณขึ้นมา ก่อนเป็นบุพนิมิต ฉันใด สัมมาทิฏฐิก็ฉันนั้นเหมือน เป็นตัวนำ เป็นบุพนิมิต เพื่อความตรัสรู้อริยสัจ ๔ ประการ ภิกษุผู้มีสัมมาทิฏฐิพึงหวังได้ว่าจักรู้ชัดตาม ความเป็นจริงว่า ‘นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา’

“ภิกษุทั้งหลาย เป็นไปไม่ได้เลยที่บุคคลจะพึงกล่าวอย่างนี้ว่า ‘เรา ยังไม่รู้แจ้งทุกขอริยสัจ ทุกขสมุทยอริยสัจ ทุกขนิโรธอริยสัจ ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจตามความเป็นจริง แล้วจักทำที่สุด แห่งทุกข์โดยชอบได้’