Radio Jasna Góra
Piękno zbawia świat
Audycja o wybitnych dziełach sztuki chrześcijańskiej oraz ich twórcach. Porusza zagadnienia architektury, rzeźby i malarstwa od okresu wczesnośredniowiecznego po czasy współczesne. A przewodnikami w owej podróży po pięknie zawartym w sztucę są Izabela Banaszewska - historyk sztuki oraz o. Tomasz Mordziałek paulin.
Author
Radio Jasna Góra
Category
Podcast website
Latest episode
Jun 28, 2026
Where to listen?
Podcasts in the app Replaio Radio Coming soonPodcasts are coming to the app soon. Install now and be the first to see a whole new take on podcasts
Episodes
Andrea del Verrocchio – Chrzest Chrystusa 11.01.2026 28:53
Ten obraz z wielu powodów moglibyśmy dziś nazwać „obrazem edukacyjnym”. Po pierwsze zaangażowani w jego powstanie znani nam artyści, tacy jak Sandro Botticelli czy Leonardo da Vinci ucząc się malarstwa, faktycznie dopiero stawiają w pracowni Verrocchia pierwsze kroki w swojej karierze. Po drugie edukacyjny jest także dla nas, gdy tropimy na niewielkiej przestrzeni płótna pociągnięcia pędzla każdeg...
Hieronim Bosch – Ołtarz Epifanii 04.01.2026 27:08
Otwarty tryptyk ukazuje nam scenę Pokłonu Trzech Króli, moment objawienia się Jezusa już nie tylko pastuszkom ale całemu światu stworzonemu a także władcom przybywającym z różnych stron. To jeden z niewielu obrazów tego artysty, w którym nie zobaczymy fantastycznych potworów. Co zatem zobaczymy? Przepiękny krajobraz, niezwykle szczegółowy, obrazujący realia ówczesnego świata, to właśnie dzięki nie...
Rembrandt – Ukamienowanie św. Szczepana 28.12.2025 27:43
Wczesny obraz holenderskiego artysty pochodzący najprawdopodobniej jeszcze z czasów terminowania w pracowni Pietera Lastmana ukazuje fragment Dziejów Apostolskich, w którym poznajemy historię św. Szczepana – jednego z diakonów, powołanych do pomocy dwunastu Apostołom. Na obrazie dostrzegamy moment tuż przed śmiercią męczennika, już po tym jak osunął się na kolana. W niezwykle wymowny sposób artyst...
Perugino – Zaślubiny Panny Maryi 21.12.2025 25:12
Na próżno szukać tej sceny w Biblii, o tym jakie były kulisy zaręczyn Maryi i Józefa mówią nam teksty apokryficzne, w tym Protoewangelia Jakuba. To one wyjaśniają, że kandydaci do ręki Maryi przybywają ze swoimi różdżkami i oczekują na znak. Na obrazie Perugina, różdżka także się pojawia, choć nie zakwita, a też nie wylatuje z niej gołębica. Wymalowani zostali również inni kandydaci, a jeden z nic...
Anton van Dyck – Św. Ambroży wyklucza cesarza Teodozjusza z katedry w Mediolanie 14.12.2025 23:59
Zwycięstwo prawa moralnego nad władzą świecką - to główny temat obrazu flamandzkiego mistrza baroku. Obraz namalowany został pod silnym wypływem Rubensa, który analogiczny temat, w dużo większej skali wymiarowej i w sobie właściwym stylu popełnił już w 1615 r. U van Dycka zachwyca gra spojrzeń i budowanie napięcia poprzez fizjonomię postaci. W tak wczesnym dziele widać talent do portretu, który w...
Ambrogio Lorenzetti – Skrzydła poliptyku ze scenami z życia św. Mikołaja 07.12.2025 23:15
Cztery epizody z życia świętego Mikołaja, zgodne z Żywotami świętych, poznajemy przypatrując się wymalowanym przez Ambrogio Lorenzettiego skrzydłom poliptyku. Pierwszy z nich ukazuje Świętego w znanej scenie podrzucania złotych monet na posag trzem córkom ubogiego szlachcica. Dzieło to ukazuje nam także historyczną scenę konsekracji Mikołaja na biskupa Miry, a także obrazuje cud wskrzeszenia chło...
José Ribera – Męczeństwo św. Andrzeja 30.11.2025 25:47
Umiłowanie krzyża i poczucie wybrania, zaszczyt umierania taką samą śmiercią jak Zbawiciel - te cechy św. Andrzeja, które pozostawia nam apokryf dotyczący żywota apostoła, wymalował na swoim płótnie hiszpański malarz José Ribera. W samym centrum obrazu na ziemi leży krzyż w kształcie X, na nim posadzono apostoła, całkowicie przygotowanego na to męczeństwo. Gestem rozłożonych dłoni wydaje się on...
Deesis – Hagia Sophia 23.11.2025 26:56
Mozaika pochodzi z 2 poł XIII w., znajduje się na galerii kościoła Św. Mądrości Bożej w Konstantynopolu (dzisiejszym Stambule), ukazuje nam trzy postacie. Chrystusa widzianego frontalnie - jako Pantokratora, w geście błogosławieństwa oraz Bogurodzicę i św. Jana Chrzciciela widzianych w ujęciu en trois quatre. Typ ikonograficzy deesis koncentruje się na motywie wstawiennictwa u Boga Ojca, na co w...
Andrea del Pozzo – Apoteoza św. Ignacego 16.11.2025 28:27
Na niewiele ponad 60 lat po wyniesieniu do chwały ołtarzy pierwszego generała Towarzystwa Jezusowego – św. Ignacego Loyoli, na sklepieniu jezuickiego kościoła San Ignazio w Rzymie, w brawurowym stylu, kolejny z jezuitów - Andrea del Pozzo, wymaluje triumf świętego założyciela a także triumf samego zakonu. Stworzy iluzję piętra nieistniejącej architektury, na której usadowi personifikacje czterec...
Jan Matejko - Zaprowadzenie chrześcijaństwa 09.11.2025 24:33
To pierwszy z dwunastu obrazów, otwierający cykl Dzieje cywilizacji Polski. Jego głównym bohaterem jest stojący nad brzegiem Jeziora Lednickiego książę Mieszko I, opierający się znamiennie o krzyż – sugerujący, że na wierze i moralności chrześcijańskiej oparta zostanie cała przyszła państwowość podległego mu kraju. Do księcia zmierza ubrana w jasny strój z płonącą świecą w dłoniach i wiankiem na...
Francisco Goya – Św. Franciszek Borgiasz u łoża konającego, zatwardziałego grzesznika 02.11.2025 22:42
Obraz odchodzenia z tego świata zatwardziałego grzesznika malowany jest dokładnie rok po tym, jak Goya stworzył wizję „dobrej śmierci”, przedstawiając umierającego św. Józefa w otoczeniu Maryi i Jezusa. Tym razem nastrój obrazu napawa ogromnym niepokojem a w przestrzeni płótna pojawiają się demony. Ekspresję wprowadza sam święty Franciszek Borgia, zdumiony dokonującym się cudem i rozgrywającą się...
Michael Willmann – Męczeństwo św. Judy Tadeusza 26.10.2025 24:05
Artysta urodzony w Królewcu ale działający w kręgu zakonu cystersów, głównie w Polsce, maluje historię św. Judy Tadeusza. Scenę męczeństwa apostoła, przedstawia jako jedną z kilkunastu, w cyklu ukazującym dwunastu apostołów oraz kilku innych świętych kościoła katolickiego. Kompozycyjnie bardzo bliski Rubensowi, stylistycznie Rembrandtowi. Obrazuje apokryficzną historię dotyczącą pobytu św. Tadeusz...
Rogier van der Weyden – Św. Łukasz malujący portret Madonny 19.10.2025 22:12
Niderlandzki artysta przedstawia nam w swoim obrazie wnętrze zamkowej komnaty otwartej trzema oknami na krajobraz idealnego miasta. W tym samym wnętrzu umieszcza Madonnę z Dzieciątkiem i przyklękającego przed Nią św. Łukasza, który w szybkim szkicu utrwala rysy Maryi. Zarówno święty malarz jak i my zostajemy dopuszczeni do oglądania bardzo intymnej sceny karmienia Dziecka. W przedstawieniu bardzo...
Giorgio Vasari – Św. Hieronim 12.10.2025 26:19
Vasari -autor żywotów słynnych artystów malarzy, rzeźbiarzy i architektów przedstawia nam św. Hieronima na pustyni otoczonego niemal z każdej strony przez pokusy. Jedyną bronią świętego jest krucyfiks, w który wpatruje się usiłując odgonić od siebie uderzające pokusy miłości, nieczystości a nawet pokusę sławy. Stylistycznie artysta wykorzystuje doświadczenie wielu mistrzów dojrzałego renesansu, w...
Caravaggio – Matka Boża Różańcowa 05.10.2025 22:38
Obraz ukazuje nam wizję św. Dominika, podczas której święty ten otrzymuje od Maryi różaniec, jako powszechne narzędzie pomocne człowiekowi w każdej trudnej sytuacji. Na obrazie dostrzegamy ludzi wszystkich stanów i w różnym wieku, którzy czekają na różaniec. Mężczyzna, który spogląda na nas i szarpie za rękaw Dominika, próbuje skupić uwagę świętego na kolejnych pokoleniach oglądających, którzy pod...
Lodovico Carracci – Anioł uwalniający dusze w czyśćcu 28.09.2025 25:00
Anioł, jako wysłannik Boży zstępuje do rzeczywistości czyśćca, pełnej płomieni, które nie parzą lecz oczyszczają. Symbolika obrazu przesycona jest tematyką uwolnienia, oczyszczenia i ideą modlitewnego orędownictwa, na co wskazują wybrane postaci świętych, którzy przywoływani są w chwili śmierci. Na temat czystości i oczyszczenia wskazuje nam również symbol lilii, który jednocześnie wiążemy także z...
Caravaggio – Męczeństwo św. Mateusza 23.09.2025 26:04
To jeden z cyklu trzech obrazów dotyczących żywota świętego apostoła, namalowany na zlecenie kardynała Matea Contreilego do kaplicy kościoła św. Ludwika Króla Francji w Rzymie. Bohater obrazu – Mateusz ukazany w kapłańskich szatach, pada na schodkach prezbiterium tuż przy widocznej mensie ołtarzowej , gdzie jeszcze przed chwilą sprawował eucharystię. Napastnikiem jest półnagi mężczyzna – poganin....
Rubens – Podwyższenia krzyża – tryptyk 14.09.2025 29:28
To pierwsze po powrocie z ośmioletniego pobytu artysty z Włoch duże zlecenie, nad jakim pracował. Tytułowe podniesienie krzyża, któremu towarzyszy nagromadzenie ciał postaci mężczyzn zaangażowanych w ustawienie krucyfiksu na ziemi, widzimy w środkowym obrazie. To co dzieje się w skrzydłach bocznych choć koresponduje z częścią środkową, stanowi niejako oddzielny motyw. Ramy obrazu głównego wydają s...
Wit Stwosz – Narodzenie Maryi 07.09.2025 28:08
Kwatera znajdująca się po lewej stronie, w skrzydłach stałych ołtarza Mariackiego, widoczna wyłącznie po jego zamknięciu, usytuowana jest pośrodku cyklu dotyczącego życia Matki Bożej, między scenami: Spotkanie Joachima i Anny oraz Edukacja Maryi w świątyni jerozolimskiej. Kolejny już raz mistrz z Norymbergi w przepiękny sposób opowiada życie współczesnych mu mieszczan krakowskich, tym razem jeste...
Artemisia Gentileschi – Salome z głową św. Jana Chrzciciela 29.06.2025 24:04
Obraz zbudowany w oparciu o bliski kadr przedstawia trzy fizjonomie. Kata, męczennika oraz kobiety, nie z własnej woli uwikłanej w intrygę. W przedstawieniu tym pobrzmiewają jednak echa przeszłości samej artystki i wciąż niezabliźnione rany doznanej krzywdy, upokorzenia, zazdrości i zawiści. Temat biblijny kolejny raz staje się dla niej okazją do wewnętrznych przemyśleń i pracy nad sobą.
Hipolit Lipiński – Procesja z kościoła św. Barbary 22.06.2025 24:24
Przekrój wiekowy i stanowy, bractwa i grupy parafialne, feretrony i sztandary – personalne i duchowe bogactwo Kościoła zaprezentował Hipolit Lipiński w historycznym obrazie, który z ogromnym realizmem pokazuje formującą się przed wejściem do świątyni procesję Bożego Ciała. Scena ukazana w pogodny, ciepły dzień. Nastrój obrazu spokojny, mimo zgiełku panującego na placu przed gotyckim kościołem ś...
Masaccio – Trójca Święta 15.06.2025 24:19
W łuku, w głębi nieistniejącej kaplicy za pomocą geometrii matematycznych wyliczeń i osiągnięć perspektywy Massacio maluje fresk w kościele Santa Maria Novella . Dominują w nim dwa motywy ikonograficzne: Tron Łaski oraz grupa Ukrzyżowania. To nowatorskie dzieło zachwyca nie tylko nowatorskimi rozwiązaniami iluzjonistycznymi ale doskonałym rysunkiem i modelunkiem postaci.
Rafael Santi – św. Paweł na Areopagu 08.06.2025 27:58
Temat zaczerpnięty z Dziejów Apostolskich. Paweł przed trybunałem greckim, pilnującym czystości i poziomu głoszonej nauki i religii, na wzgórzu Aresa głosi Ateńczykom Boga, w którym wszyscy żyjemy, poruszamy się i jesteśmy oraz dobrą nowinę o zmartwychwstaniu. Wśród słuchających Pawła Rafael bardzo wyraźnie wyodrębnił trzy grupy postaci.
Annibal Carracci – Domine quo vadis? 01.06.2025 23:20
Apokryficzny temat doskonale znany nam Polakom dzięki powieści Henryka Sienkiewicza. Piotr za namową chrześcijan ucieka z Rzymu, gdzie trwają prześladowania wyznawców Chrystusa. Ucieka by ocalić naukę Mistrza i zanieść ją innym wierzącym. Nie odejdzie jednak zbyt daleko…przy via Appia ukazuje mu się zmartwychwstały Jezus i na pytanie Piotra: Dokąd podążasz ? – deklaruje, że idzie do Rzymu, jeszcz...
Pietro Perugino – Wręczenie kluczy św. Piotrowi 25.05.2025 25:54
Fresk znajdujący się w Kaplicy Sykstyńskiej ukazuje prymat św. Piotra. Stojący w centrum, na pierwszym planie Jezus przekazuje klęczącemu Piotrowi obiecane w Ewangelii klucze do królestwa – symbol władzy, pierwszeństwa wśród apostołów oraz przewodzenia na ziemi kościołowi Chrystusowemu. To jednak nie cała treść wielopostaciowego i wielowątkowego przedstawienia, do którego odczytywania wraz z nami...
Similar podcasts
Replaio is not a podcast publisher; show names, artwork and audio belong to their authors and are distributed through public RSS feeds.