Radio Kraków
Państwo Filozofów
Słyszysz Platon, Hegel, Heidegger, Sartre, Kant i uciekasz jak najdalej? Nie bój się filozofii, bo ona jest o Tobie. Nie tylko akademicy rozważają, zwykli ludzie też, przecież w końcu wszyscy jesteśmy myśleniem. W Państwie Filozofów zajmujemy się właśnie tym – myśleniem. Sięgamy wysoko, ale z bohaterami, których dobrze znacie. Czy Big Lebowski był filozofem albo Lady Makbet? Świnie z „Folwarku zwierzęcego”? Śmierć z „Ósmej pieczęci”? Oczywiście. A czy „Gwiezdne wojny” to traktat o wartościach, przeznaczeniu i dokonywaniu wyborów? Nie inaczej. Muminki? Czysta filozofia. Każdy odcinek ma innego...
Be sure to visit the podcast's website and support the creator: www.spreaker.com
Where to listen?
Podcasts in the app Replaio Radio Coming soonPodcasts are coming to the app soon. Install now and be the first to see a whole new take on podcasts
Episodes
„Duma i uprzedzenie” - powieść o miłości, która obnaża system. Filozoficzne czytanie Jane Austen 30.01.2026 40:43
Czy „Duma i uprzedzenie” to tylko romantyczna historia miłosna? W audycji „Państwo Filozofów” prof. Joanna Hańderek pokazuje, że powieść Jane Austen jest przede wszystkim przenikliwą analizą społeczeństwa, w którym zarówno kobiety, jak i mężczyźni są ofiarami sztywnych norm, uprzedzeń i klasowych oczekiwań.
„Stowarzyszenie Umarłych Poetów” - o wolności, odpowiedzialności i cenie buntu 23.01.2026 39:19
„Tradycja, honor, dyscyplina, doskonałość” – na tych filarach opiera się Akademia Weltona w filmie Petera Weira „Stowarzyszenie Umarłych Poetów” (1989). W audycji „Państwo filozofów” o tym, dlaczego historia charyzmatycznego nauczyciela i jego uczniów działa jak mit, ale przy kolejnym seansie zaczyna niepokoić.
"Piąty element", czyli bajka jako najstarszy język metafizyki 16.01.2026 37:40
Do Ziemi zbliża się zło. Dzieje się tak co pięć tysięcy lat. By je pokonać, cztery żywioły muszą się połączyć w odpowiedniej konfiguracji. Niezbędna jest do tego także istota doskonała. W 'Państwie Filozofów' film 'Piąty element' Luca Bessona z 1997 roku. 'Dla Empedoklesa rządzi światem miłość i nienawiść. Jeżeli rządzi nimi miłość, coś nam powstaje; kiedy następuje nienawiść, wszystko będzie się...
O podróży, która niewiele zmienia. Trzej panowie w łódce w Państwie filozofów 09.01.2026 40:26
Wystarczy „pełny żołądek”, by świat nagle wydał się bardziej znośny? A może to tylko sprytniejsza wersja ucieczki przed sobą?
„Czarownica” - film o zdradzie, gniewie i miłości silniejszej niż zemsta 03.01.2026 37:34
Czy zło rodzi się w czynie, w intencji, a może w relacji? W audycji Radia Kraków „Państwo Filozofów” Piotr Jędrzejewski rozmawia z prof. filozofii Joanną Hańderek o filmie „Czarownica” Roberta Stromberga. To opowieść o zdradzie, utracie tożsamości i o miłości, która potrafi przerwać spiralę przemocy.
Miłość, klasa i katastrofa. Titanic bez hollywoodzkiego lukru 26.12.2025 37:36
Na dnie Atlantyku spoczął symbol nowoczesności i ludzkiej pychy. Wraz z katastrofą „Titanica” narodziła się też opowieść o miłości przekraczającej granice klasowe. W „Państwie filozofów” Piotr Jędrzejewski z prof. Joanną Hańderek wracają do filmu Jamesa Camerona z 1997 roku.
Filozofia na tropie Kevina, który został sam w domu. Co chce nam powiedzieć nieśmiertelny świąteczny klasyk? 24.12.2025 38:11
Jest jak choinka, świąteczne ozdoby, gwiazda betlejemska i szopka. Stał się współczesnym rytuałem. Oglądamy co roku, jak gdyby sam film stał się obrzędem, częścią zbiorowej tożsamości świąt. W "Państwie Filozofów" świąteczna opowieść "Kevin sam w domu". Zadajmy wreszcie to pytanie: dlaczego Kevin jest taki, jaki jest? Na te i wiele innych pytań odpowiadają Piotr Jędrzejewski i prof. Joanna Hańdere...
Scrooge, Dickens i pytanie o to, czy człowiek może się zmienić 21.12.2025 39:14
„Będę czcił Boże Narodzenie w sercu i starał się zachować je przez cały rok” – mówi Scrooge już po przemianie. Jak to możliwe, że skąpiec, który kochał przede wszystkim pieniądze, gardził ludźmi i świętami, nagle staje się kimś zupełnie innym?
Gdzie kończy się człowiek, a zaczyna maszyna? "Ex Machina" 13.12.2025 38:02
Czy maszyna może być osobą? Co sprawia, że kogoś uznajemy za „kogoś”, a nie tylko za perfekcyjną imitację człowieczeństwa? W „Państwie filozofów” wracamy do filmu „Ex Machina” (Alex Garland, 2014) i pytania, które nie daje spokoju: od kiedy mamy do czynienia z osobą - i czy w ogóle umiemy to rozstrzygnąć?
Casablanca: mit, miłość i filozofia w czasach wojny 06.12.2025 40:01
Ze wszystkich knajp na świecie… ona musiała wejść właśnie do tej. Przypadek czy konieczność? W „Państwie filozofów” Casablanca staje się czymś więcej niż „tylko” melodramatem wojennym – to opowieść o wolności i losie, o absurdzie wojny, o miłości rozdartej między Paryżem a Casablanką i o tym, ile jesteśmy gotowi poświęcić z własnego szczęścia w imię innych.
Tajemnica, która pożera świat. „Piknik pod Wiszącą Skałą” w Państwie Filozofów 29.11.2025 34:32
Australia, rok 1900. Walentynkowy piknik elitarnej szkoły przeradza się w jedno z najbardziej niepokojących zniknięć w historii kina. Trzy uczennice i nauczycielka wchodzą na Hanging Rock – i przepadają bez śladu. Peter Weir tworzy film, który nie daje odpowiedzi, za to mnoży pytania o naturę tajemnicy, sacrum, mit i granice ludzkiego poznania. W „Państwie Filozofów” prof. Joanna Hańderek i Piotr...
Kiedy pies mówi, a kosmita rysuje koła. Co mówią filozofowie o tajemnicy komunikacji? 23.11.2025 40:40
W 12 miejscach na Ziemi lądują statki kosmiczne. Nic nie wiemy o przybyszach, ani skąd pochodzą, ani po co przylecieli. Kłopot jest poważny, bo jak się porozumieć z kimś z obcej galaktyki? Jak się dogadać z unoszącymi się w powietrzu, przypominającymi ośmiornice istotami? Spróbuje to zrobić zespół ekspertów, w skład którego wchodzi główna bohaterka Louise, specjalistka od języków. W "Państwie Filo...
Dzwonnik z Notre Dame. Słowo, kamień i ci, których łatwo potępić 16.11.2025 37:50
Co zabije co – słowo kamień czy kamień słowo? W „Państwie filozofów” zaglądamy do „Katedry Najświętszej Maryi Panny w Paryżu” Victora Hugo, gdzie gotycka katedra jest nie tylko budowlą, ale całą kulturą zapisaną w kamieniu. Rozmawiamy o strachu przed drukiem, o Paryżu od pałaców po rynsztok oraz o tym, jak XIX-wieczna powieść zaskakująco precyzyjnie opisuje problemy, które dziś nazywamy wykluczeni...
Pan K. w kolejce po sens. Co o współczesności mówi nam "Zamek"? 08.11.2025 36:02
„Zamek” to nie opowieść o abstrakcyjnym biurze, lecz o świecie, w którym procedura zastępuje sens, a formularz – człowieka. Czy biurokracja jest tylko formą porządku, czy już formą przemocy? "W Państwie Filozofów" literacki klasyk Franza Kafki.
Czas, choroba i spór o duszę — „Czarodziejska Góra” w Państwie Filozofów 01.11.2025 42:01
W sanatorium Berghof czas pęcznieje, a życie zamienia się w egzystencjalny eksperyment. Między Settembrinim a Naftą rozgrywa się walka o rozum i mistykę, a Hans Castorp dojrzewa w cieniu choroby i nadciągającej wojny. O sensie czasu, śmierci i dialogu społecznym Piotr Jędrzejewski romawia z prof. Joanną Hańderek z UJ.
Człowiek, technologia i pamięć – pierwszy sezon "Black Mirror" 18.10.2025 34:41
W pierwszym sezonie serialu Black Mirror Charlie Brooker stawia przed widzem pytania, które wykraczają daleko poza granice rozrywki. Gdzie kończy się etyka, a zaczyna medialny spektakl? Czy wola ludu może usprawiedliwić każde żądanie? Czy w świecie komercji istnieje jeszcze miejsce na autentyczne emocje, prawdę i relację z drugim człowiekiem? I wreszcie – czy zapominanie jest koniecznym warunkiem...
Wyspa wolności – czyli jak inżynier zbudował własne państwo 11.10.2025 38:16
Pod koniec lat 60. XX wieku Giorgio Rosa postanowił zrobić coś, o czym inni tylko marzyli – zbudował na Adriatyku własne mikropaństwo. „Wyspa Róży” stała się symbolem buntu, anarchii i marzenia o wolności. W „Państwie Filozofów” profesor Joanna Hańderek i Piotr Jędrzejewski pytają, czy możliwa jest wolność poza prawem i instytucjami – i dlaczego mit tej wyspy przetrwał do dziś.
"Życie na podsłuchu". Jedno "nie" może być zgrzytem w systemie 03.10.2025 40:22
W „Życiu na podsłuchu” (2006, reż. Florian Henckel von Donnersmarck) agent Stasi inwigiluje dramatopisarza i jego partnerkę, co uruchamia u niego wewnętrzną przemianę. O filmie i filozoficznych wątkach rozmawiają prof. Joanna Hańderek (UJ) i Piotr Jędrzejewski.
„12 małp”. Stołowatość stołu i chichot Dostojewskiego 01.07.2025 39:45
Czy jestem w stanie dotrzeć do istoty świata, do istoty rzeczywistości? Immanuel Kant zwrócił uwagę, że nigdy nie docieramy do istoty rzeczy samej w sobie. Jest jeden człowiek, prawda? Mam wgląd wewnętrzny w samą siebie, ale czy mogę poznać stołowatość stołu, przy którym siedzę?- pyta profesor Joanna Hańderek, filozofka (UJ). W „Państwie Filozofów” film Terry'ego Gilliama „12 małp”.
„Titanic”, mity, klasa próżniacza i nasze stare mózgi 25.06.2025 37:37
Legendy dotyczące Titanica - ile tam może być kosztowności, dzieł sztuki, bogactwa - będzie pobudzał, bo to symboliczne podejście do tego, co nazywamy albo luksusem, albo majętnością. Te perły, koronki, dzieła sztuki stanowią element pewnej aury. Żeby mit dobrze funkcjonował musi mieć aurę, tajemnicę do wyjaśnienia hermeneutycznego. Nie może być jednoznaczny. Tutaj to wszystko mamy - tłumaczy Joan...
„Parasite”. Piwniczność kontra rajskość, czyli gra w stereotypy 20.06.2025 37:53
W książce „Robale rządzą światem” David MacNeal pokazuje, że robal to zwierz powszechny, a my niesłusznie traktujemy go jak coś obrzydliwego. Przyglądając się robakom klasyfikujemy je jako złe i robimy z nich biomasę - coś niezindywidualizowanego, podłego. Wróćmy jednak do stereotypów i traktowania ludzi (albo pewnych przestrzeni) jako tych, którzy są złem. Bieda śmierdzi, jest brudna, niebezpiecz...
Jak boli zło? Samotność Froda, czułość Sama 10.06.2025 37:26
Jestem widzialna, ale dookoła nikogo nie ma, więc czy mogę dalej działać etycznie, czy mogę już etykę odpuścić, bo ona nie ma żadnych znaczeń? I domyślamy się, patrząc na Platońską filozofię, że nie. Że jednak człowiek jako istota cały czas rozwijająca się etycznie, musi nieustannie zmagać się ze swoją świadomością. Więc to, że zaczynamy być niewidoczni, nie zwalnia nas etyki – tłumaczy prof. Joan...
„Między słowami”, czyli między czym? Prof. filozofii: „Nie jestem atomem oderwanym od świata” 01.06.2025 38:33
Za egzystencjalistami możemy powiedzieć, że człowiek przecież szuka całe życie, ale z drugiej strony (jak przekonywał Anthony Giddens) - na tym właśnie polega dojrzałość, że potrafię mieć narrację o sobie, że na tyle już rozumiem siebie, że potrafię powiedzieć, kim jestem. Nawet z zastrzeżeniem, że być może to nie jest ostatnie słowo - tłumaczy prof. Joanna Hańderek, filozofka (UJ). W Państwie Fil...
Incele, cywilizacja kłótni i "Dojrzewanie" 27.05.2025 40:13
W XX wieku kobiety przepracowały język, ale też tożsamość kobiecą. Mają rozwinięte struktury nie tylko wsparcia (w momencie kiedy wydarza się coś traumatycznego), ale też na poziomie ideowym, czy językowym, są w stanie od razu zdefiniować, kim są i co im się przydarza (jakie mogą mieć problemy, jakie mają możliwości). To różne feminizmy od tych wojujących, dialogicznych, liberalnych. W przypadku m...
"Chłopi" - prestiż, wiejska etyka, Kant i karta płatnicza 19.05.2025 39:51
Kant upierał się, żeby człowieka zawsze traktować jako cel, a nie jako środek do osiągnięcia celu. To jest do zrozumienia, ale w kontekście wcześniejszych czasów. I Reymont to doskonale pokazuje. W Lipcach niemalże wszyscy są uprzedmiotowieni. Każdy, w jakimś sensie, jest niestety nie celem samym sobie, nie podmiotem, ale środkiem do celu – tłumaczy prof. Joanna Hańderek, filozofka (UJ). W „Państw...
Similar podcasts
Replaio is not a podcast publisher; show names, artwork and audio belong to their authors and are distributed through public RSS feeds.