Onder Mediadoctoren

Muziek is belangrijk in het leven van mensen, we beleven er veel plezier op en aan, het kan steun bieden, emoties helpen reguleren. Toch gaat onderzoek vaak over de negatieve effecten van muziek. In deze aflevering verwonderen we ons over muziek en welzijn. Dat doen we met Julian Schaap, Universiteit Docent sociologie aan Erasmus Universiteit Rotterdam.  We praten over het belang van fysiek samenz...

Met de komst van televisie kwam een nieuw beroep: illustrator van kindertelevisie. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de geschiedenis van Nederlandse geïllustreerde en geanimeerde televisieprogramma’s voor kinderen. Dat doen we met Grietje Hoogland die recent promoveerde op het proefschrift Drawing for television: Illustration and animation in Dutch public youth television,...

Het aantal queer kroegen neemt af: in het Amsterdam van de jaren ’80 waren er ruim zestig bars, in 2021 waren dat er nog maar twintig. Tegelijkertijd zijn er allerlei initiatieven om deze cafés te behouden als een vorm van erfgoed. In deze aflevering verwonderen we ons over de geschiedenis van homo- en lesbocafés in Nederland. Dat doen we met historicus Tijmen van Voorthuizen, promovendus aan de U...

Het sacrale zit ook in alledaagse cultuur, je hoeft er geen religie voor te hebben, geen kerk, geen priester. Het zit in de manier waarop we afscheid nemen van een boom en je ziet het als hooligans vuurwerk afsteken ter nagedachtenis aan een vriend. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over afscheidsrituelen. Dat doen we met prof. dr. Irene Stengs, bijzonder hoogleraar Antropologie...

Voetbalcommentaar is niet neutraal. Vaak worden zwarte spelers geframed als ‘natuurlijk fysiek superieur’ en krijgen witte spelers als labels als 'technisch'. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over racistische stereotypen in het voetbal. Dat doen we met Arne van Lienden, Universitair Docent Media & Journalistiek aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.  Er is meer diversiteit op h...

Amerika stond lang symbool voor vrijheid en bevrijding, en dat werd volop uitgedragen in populaire cultuur. Los van hoe terecht was, is dat beeld nu niet meer te rijmen met de politieke realiteit. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over cultureel imperialisme en Trumps Amerika. Dat doen we met Jaap Kooijman, Universitair Hoofddocent Mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam....

Bij technologie is de blik altijd naar voren gericht: vernieuwing, innovatie, disruptie. Terugkijken gebeurt veel minder, terwijl dat juist inzicht geeft in hoe technologieën in het dagelijks leven worden ingebed en hoe ze de samenleving veranderden. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de blijvende impact van de fax en teletekst. Dat doen we met Jesper Verhoef, Universitair D...

Ook in de vroege middeleeuwen konden mensen niet slapen, kregen ze bloedneuzen en zaten ze in over eventuele escapes van hun partners. Nu kijken mensen naar instagramreels of TikTokfilmpjes, maar welke antwoorden vonden mensen toen? In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de Rotulus von Mülinen: een bijna zes meter lange middeleeuwse medische rol vol alledaagse levenswijsheden. D...

Inmiddels heeft AI zijn weg gevonden naar grootschalige, commerciële toepassingen en popt het op in tal van apps, klantenservice en huishoudelijke apparaten. Deze industrialisatie vereist niet veel rekenkracht, grote datacenters en dus veel geld. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zicht over de platformisering van AI. Dat doen we met Fernando van der Vlist, Universitair Docent Media &...

In het Westen zorgt de snelle groei van China voor angst over de toenemende geopolitieke macht van het land. 'China is de toekomst', krijgen we vaak te horen, een uitspraak die wordt onderschreven door de Chinese regering. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over Sinofuturisme, met Jori Snels, docent aan de Universiteit Leiden en University College Utrecht en onlangs gepromoveerd...

Het is dit jaar veertig jaar geleden dat Watching Dallas werd gepubliceerd, een standaardwerk over publieksonderzoek waarin betekenisgeving aan de Amerikaanse soap Dallas wordt onderzocht. Het boek luidde de opkomst van televisiestudies in en wordt wereldwijd nog steeds veel gelezen. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over dat bepalende moment in mediastudies, samen met niemand m...

Hoewel Nederland nog nooit een links kabinet heeft gehad, associëren veel Nederlanders links met de zittende macht. Er bestaat een opvallend felle afkeer van links onder een deel van de bevolking, zo disproportioneel fel dat je je wel moet afvragen waar dat vijandbeeld vandaan komt. In deze afleveringen verwonderen de Mediadoctoren zich over de gedachtevorming van cultureel rechts. Dat doen we met...

Gezichtsloze seks is een historisch onderdeel van een specifieke, seksuele subcultuur. Toen homoseksualiteit meer open beleefd kon worden, gingen gay bars en clubs deze praktijk faciliteren met donkere ruimtes waar bezoekers anonieme seks kunnen hebben. Zulke plekken bestonden in Amsterdam ooit in overvloed, tegenwoordig zijn ze schaars. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over da...

Het is de ergernis van iedere politicoloog: op verkiezingsavond duiden niet-politicologen de uitslagen, ongehinderd door enige kennis. Ook in de periode daarvoor (en daarna) verkondigen journalisten hun hypotheses als waarheden, bijvoorbeeld door voortdurend te verwijzen naar de weggelopen linkse kiezer die nu onderdak zou hebben gevonden bij de PVV. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren...

Het migratiedebat wordt gekenmerkt door wantrouwen en een diepgewortelde angst voor een zogeheten aanzuigende werking. In die context lijkt het haast paradoxaal dat Nederland zich historisch graag presenteerde als een land van vrijheid en verdraagzaamheid, een toevluchtsoord voor wie elders niet welkom was. Maar hoe gastvrij was de Nederlandse Republiek? In deze afleveringen verwonderen de Mediado...

De Haagse Cribs hebben zich gespiegeld naar Amerikaans voorbeeld. Over criminelen bestaan beeldvorming en representatie, maar zien hun praktijken er echt zo uit? In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over straatbendes en motorclubs. Dat doen we met Robby Roks, criminoloog aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.  Hoe zien hun werelden eruit, online en offline? Wat doen deze mensen de...

De grondwet van 1798 maakte Nederland van zeven losse provinciën tot een eenheidsstaat met een parlement, met scheiding der machten en tussen kerk en staat. U leest het goed 1798, niet 1848. De Mediadoctoren blijken gaten te hebben in hun kennis van de politieke geschiedenis van Nederland. In deze aflevering verwonderen we ons over de Nederlandse Revolutie, een revolutie waarvan we niet wisten dat...

Journalisten richten zich niet alleen op de waan van de dag: soms nemen zij de tijd om diepgravend en langdurig onderzoek te doen. Ze werken met bronnen, zoeken naar patronenen en zijn kritisch en onafhankelijk. Eigenlijk net als wetenschappers. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over onderzoeksjournalistiek versus wetenschappelijk onderzoek. Dat doen we met Joris Veerbeek, promo...

Een functionerende democratie heeft goed geïnformeerde burgers nodig, die steeds op basis van feiten hun positie bepalen. Maar in de praktijk lijken denkbeelden vaak vastgeroest of het resultaat van wat we ‘de onderbuik’ noemen. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over politieke socialisatie. Dat doen we met Katerina Manevska, Universitair Docent Politicologie aan de Radboud Unive...

Het nachtleven is meer dan een uitlaatklep, het is een ontmoetingsplek waar mensen hun identiteiten vormen en uitdrukken, en waar gemeenschappen elkaar kunnen vinden. Maar niet iedereen gaat met elkaar uit, ook in clubs vindt uitsluiting plaats. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over ongelijkheid in de nacht. Dat doen we met Timo Koren, Universitair Docent Culturele economie aan...

Veel hogeropgeleiden wanen zich de elite, maar zijn dat net niet. Het zijn arbeiders met een hoog salaris en vaak een zekere mate van autonomie, maar het ontbreekt ze aan werkelijke macht. Bovendien zijn ze voortdurend bang hun klassepositie kwijt te raken. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over de angst voor statusval van deze net-niet elite. Dat doen we met Dylan van Rijsberge...

Toen na de Tweede Wereldoorlog popmuziek ontstond, ontstond er ook een automatische associatie met jongeren en met progressiviteit. Maar popmuziek is volwassen geworden en niet langer voorbehouden aan de jeugd. Bovendien zien met de politieke ontwikkelingen in de VS ook popsterren 'verschuiven' naar rechts. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over muziek- en jeugdcultuur onder Tru...

Het is het meest beruchte online platform uit de geschiedenis, een plek waar anonieme gebruikers ongefilterd ideeën en content konden delen die de vervolgens doorsijpelden naar de rest van het internet en uiteindelijk de mainstream. In deze aflevering verwonderen de Mediadoctoren zich over 4chan. Dat doen we met Sal Hagen, post-doc bij Mediastudies aan de Universiteit van Amsterdam. Vorig jaar pro...

Mode draait om het constant vernieuwen van je kleding en dat is niet goed voor de wereld: de industrie kampt met ernstige problemen op het gebied van fossiele brandstoffen, broeikasgassen, milieu, landbouw en mensenrechten. Allerlei stemmen roepen op tot hervorming. Vandaag verwonderen we ons over mode & de klimaatcrisis. Dat doen we met Luuc Brans, docent sociologie. We bespreken de inzichten uit...

Ter gelegenheid van de tweehonderste aflevering nodigden de Mediadoctoren eindelijk hun oud-promotor Liesbet van Zoonen uit, nu hoogleraar Sociologie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, toen hoogleraar Populaire Cultuur aan de Universiteit. We blikken met haar terug op de allereerste aflevering over de deskundige. Wat voor deskundigheid brengt wetenschap eigenlijk voort?  We hebben het over dem...