Onder de vleugels van Den Herder

Het inmiddels beroemde 2de pianoconcert van Camille Saint-Saens werd oorspronkelijk niet zo goed ontvangen door het publiek. Een rommeltje vond men het. Jacobus ziet er toch van alles moois in.  De uitvoering is van pianist Benjamin Grosvenor en het Liverpool Philharmonic onder leiding van Vasily Petrenko. 

Het is bijna herfst en daarmee tijd voor de jaarlijkse Top-400 van NPO Radio4. Wat Jacobus betreft hoort het tweede pianoconcert van Sjostakovitsj daarin thuis, en dan met name dat ontroerende middendeel. Stemmen kan tussen 1 en 8 oktober. 

Componist Modest Moessorgski schreef een pianowerk dat gebaseerd is op een aantal schilderijen van de relatief onbekende Victor Hartman. Jacobus ligt er een aantal uit en laat horen hoe Moessorgski verklankt wat er te zien is op die doeken. 

Franz Liszt begon zijn werkzame leven als pianovirtuoos. Later ging hij meer de diepte in, met als resultaat o.a. zijn prachtige cyclus Années de Pelerinage. Uit het eerste deel daarvan bespreekt Jacobus in deze aflevering Vallée d'Obermann. 

In deze aflevering van Onder de vleugels van den Herder.. aandacht voor muziek van Claude Debussy. Uit zijn eerste boek met preludes bespreekt Jacobus de prachtige prelude over een verzonken kathedraal. Hoe imiteert Debussy de klokken?

George Gerswhin werd maar 38 jaar oud, maar liet toch een omvangrijk ouevre na waarin jazz en klassiek echt samensmolten. Jacobus laat zijn licht schijnen over harmonie en ritme in zijn 3 preludes voor piano. 

Het Wohltemperierte Klavier van Bach is van onschatbare waarde geweest voor alle pianomuziek die nadien geschreven is. Jacobus pikt er eentje uit het eerste boek, in d klein. 

Een echt wonderkind, dat was Felix Mendelssohn Bartholdy. Al in zijn tienerjaren schreef hij de meest heerlijke muziek. Jacobus houdt erg van zijn Variations Serieuses en legt uit waarom. 

De pianomuziek die Johannes Brahms aan het eind van zijn leven schreef behoren tot het mooiste dat er is voor dit instrument. Jacobus laat zijn licht schijnen over één van de beroemdste hiervan, het Intermezzo in A groot Op.118. 

Francis Poulenc was autodidact en vooral een geweldig componist. Hij schreef een pianoconcert dat wat minder bekend is, maar wel een prachtig middendeeltje heeft. Jacobus laat het horen!

Na de vorige aflevering met muziek van Louis Andriessen is het leuk om eens in het hart van de minimal music te duiken. Piano phase is een opmerkelijk werk van Steve Reich. Jacobus ontrafelt het. 

Op 1 juli overleed één van de bekendste Nederlandse componisten: Louis Andriessen. Reden genoeg om een pianowerk van hem onder de loep te nemen. Jacobus vond dit prachtige jeugdwerkje voor piano 4-handig. 

Een paar maanden voordat Robert Schumann moest worden opgenomen na een zelfmoordpoging, schreef hij nog een korte cylus voor piano solo van 5 liederen: Gesänge der Frühe. Ontroerende muziek. Jacobus ligt er een paar mooie momenten uit. 

De Fantasie Op.17 van Robert Schumann is één van de hoogtepunten van zijn werken voor piano. Het laatste deel is bijna meditatief van aard en zit voordevol prachtige melodieën. 

Ter nagedachtenis aan de overleden schrijver A.L. Snijders buigt Jacobus zich deze week over de beknopte pareltjes voor piano van de Catalaanse componist Federico Mompou. 

Frederic Chopin schreef vrijwel uitsluitend pianomuziek. Hij is er terecht wereldberoemd mee geworden. De orkestpartij van zijn pianoconcerten is nogal eenvoudig, toch gebeurt er wel wat moois in dat tweede deel. 

In deze Bachweek op NPO Radio4 buigt Jacobus zich over de imposante Chaconne voor solo viool van J.S. Bach. Johannes Brahms maakte van dit werk een prachtige versie voor enkel de linker hand van de pianist.

Na de Goyescas van Enrique Granados nu aandacht voor muziek van die andere grote Spaanse componist: Isaac Albeniz. In zijn cyclus Ibera mengt hij Spaanse volksmuziek met invloeden van het Franse impressionisme. Kleurrijke muziek en Jacobus laat dat horen. 

De Spaanse componist Enrique Granados was een groot liefhebber van de schilderijen van Francisco Goya. Hij schreef een serie prachtige pianowerken geinspireerd op dit werk. Jacobus haalt er eentje uit met een hartverscheurend mooie melodie!

21 jaar was Mozart pas toen hij dit geweldige 9de pianoconcert schreef. Jacobus zoemt even in op dat mooie langzame deel. Wat speelt zich nou af in het orkest?

De pianosonates van Joseph Haydn laten mooi de ontwikkelingen van het instrument horen. Wat begon bij het klavecimbel, eindigt bij muziek die al aan Beethoven doet denken. 

Al jaren een vaste waarde in de NPO Radio4 Top 400: Canto Osinato van Simeon ten Holt. Jacobus speelt het werk zelf regelmatig en haalt er een mooi moment uit. 

De impressionisten uit Frankrijk konden als geen ander water verklanken. Maar hoe doet Maurice Ravel dat nou precies?

Kort maar krachtig, deze 5de prelude van Rachmaninov. Er zit een persoonlijk verhaal achter én het eindje is interessant. 

La Folia, één van de oudste thema's in de klassieke muziek. Corelli schreef er variaties op en een hele tijd later deed Sergei Rachmaninov dat ook. Hoor het verschil!