NRC Future Affairs

Moet de Maas eigen rechten krijgen? Moet de Noordzee zelf vervuilers kunnen aanklagen? Wereldwijd komt een beweging op stoom om bergen, bossen en rivieren rechtspersoonlijkheid te geven, en om misdaden tegen de natuur als 'ecocide' te vervolgen. Gaat het recht straks het klimaat redden? Met onderzoeker en pionier Daphina Misiedjan verkennen we een toekomst waarin de natuur rechten krijgt. Abonneer...

Complotdenken is zichtbaarder dan ooit. Neem deze mensen serieus, luister naar ze in plaats van ze weg te zetten als 'wappie', zegt socioloog Jaron Harambam. Laten hun zorgen zien wat er daadwerkelijk misgaat in de samenleving, en wat er de komende jaren aan maatschappelijke veranderingen opborrelt? Abonneer je hier op de Future Affairs nieuwsbrief: nrc.nl/futureaffairs Gast: Jaron Harambam Presen...

Future Affairs LIVE: De moderne samenleving maakt blind voor verbindingen tussen mens en natuur, denkt schrijver Jeremy Lent. Hij onderzoekt de existentiële crisis die de westerse mens in zijn greep heeft gekregen en schetst een nieuw kader van betekenisgeving dat ons in een andere richting kan sturen. Lent integreert de laatste bevindingen uit de biologie, ecologie, kwantumfysica, neurowetenschap...

Hoogleraar duurzaamheid Pim Martens week af van wetenschappelijk gebaande paden en sprak vertegenwoordigers van inheemse volken, stamoudsten, religieuze leiders en een sjamaan. Waarom is het ontginnen van Mars volgens hen achteruitgang? Hoe anders is hun verhouding tot dieren en de natuur? Hoe kijken zij tegen de westerse manier van leven aan? En wat kunnen we van hen leren over een duurzame toeko...

Leven we inderdaad op een historisch keerpunt waarop de mensheid gedwongen wordt heel anders te leven? Wat zal de opvolger van het antropoceen zijn waarin de mens centraal stond? Kan de intelligentie van de natuur ons helpen een nieuwe weg in te slaan? Kunnen we omgaan met de overweldigende complexiteit van de uitdagingen die op ons afkomen? In deze aflevering zetten we de hoogtepunten van een jaa...

Wat hebben bewustzijn en de kwantumfysica met elkaar te maken? Hersenonderzoeker Jacob Jolij kwam na jaren zoeken in het brein tot de conclusie dat bewustzijn daar niet goed is terug te vinden. Hij stuitte op fascinerende bevindingen in de deeltjesnatuurkunde en komt tot een theorie die bewustzijn verklaart als een dimensie zoals ruimte en tijd dat zijn. Gast: Peter Godfrey-Smith Presentatie: Jess...

Bomen praten met elkaar, beschermen elkaar en voeden elkaar via een verfijnd ondergronds communicatienetwerk van schimmels en wortels. Wat als we met technologie kunnen aansluiten op dit wood wide web? Om natuur in de stad beter te verzorgen en dichterbij bij onszelf te brengen. Onze gast, MIT-ecoloog Nadina Galle, zet smartphones, satellieten en AI in om steden te vergroenen en de relatie tussen...

Waar in de wereld is bewustzijn allemaal te vinden? Volgens duiker, bewustzijnsonderzoeker en filosoof Peter Godfrey-Smith op véél meer plekken dan vaak gedacht. Als dieren als octopussen, zeepaardjes en insecten - die mijlenver van ons afstaan in de grote stamboom van de evolutie - bewustzijn hebben: wat leert ons dat dan over onze eigen ervaring, en onze relatie tot al het andere leven? Hij denk...

Één worden met de natuur, samensmelten met de kosmos, opstijgen uit je lichaam: mystieke ervaringen bestáán, en komen dankzij de opkomst van psychedelica zoals ayahuasca steeds meer in de aandacht te staan. Zijn het betekenisloze hersenspinsels, of onthullen deze ervaringen iets over de aard van bewustzijn? We bespreken het met psychedelica-onderzoeker Michiel van Elk. Gast: Michiel van Elk Presen...

Met filosoof Peter Sjöstedt-Hughes duiken we in de ayahuasca, DMT en paddo's - én in ’the hard problem of consciousness’. Aan de hand van denkers als Nietzsche, Spinoza en Whitehead onderzoekt hij veranderde vormen van bewustzijn en zogeheten mystieke ervaringen. Praten met planten, één worden met de natuur of het universum: volgens hem moeten wetenschappers die ervaringen veel serieuzer nemen dan...

Vanaf aflevering 3 is de serie alleen in de NRC Audio app te beluisteren. Deze is gratis en je hoeft daar geen abonnement voor te hebben. Hier kun je de NRC Audio app downloaden Wat hebben bewustzijn en de kwantumfysica met elkaar te maken? Hersenonderzoeker Jacob Jolij kwam na jaren zoeken in het brein tot de conclusie dat bewustzijn daar niet goed is terug te vinden. Hij stuitte op fascinerende...

Vanaf aflevering 3 is de serie alleen in de NRC Audio app te beluisteren. Deze is gratis en je hoeft daar geen abonnement voor te hebben. Hier kun je de NRC Audio app downloaden Waar in de wereld is bewustzijn allemaal te vinden? Volgens duiker, bewustzijnsonderzoeker en filosoof Peter Godfrey-Smith op véél meer plekken dan vaak gedacht. Als dieren als octopussen, zeepaardjes en insecten - die mij...

Vanaf aflevering 3 is de serie alleen in de NRC Audio app te beluisteren. Deze is gratis en je hoeft daar geen abonnement voor te hebben. Hier kun je de NRC Audio app downloaden Één worden met de natuur, samensmelten met de kosmos, opstijgen uit je lichaam: mystieke ervaringen bestáán, en komen dankzij de opkomst van psychedelica zoals ayahuasca steeds meer in de aandacht te staan. Zijn het beteke...

Wat weten hersenwetenschappers nou over hoe ons brein het bewustzijn beïnvloedt? Welke rare hersenaandoeningen leren ons iets over hoe bewustzijn werkt? Volgens hoogleraar neurologie Cyriel Pennartz produceert ons brein een gecontroleerde hallucinatie die ons de realiteit heel anders doet ervaren dan die werkelijk is. Gast: Cyriel Pennartz Presentatie: Jessica van der Schalk & Wouter van Noort...

Hoe kán het dat wij een ervaring hebben? Dat een verzameling materie zoals een mens ideeën en emoties kan hebben? Wetenschappelijke inzichten over deze eeuwige vraag zijn aan het verschuiven. Produceert ons brein bewustzijn, of ontvángt het iets? Dit is één van de grootste mysteries uit de moderne wetenschap, met enorme implicaties voor hoe we naar onszelf en de rest van de natuur kijken. Filosoof...

"Ons geld is stuk", volgens onze gast Bert Slagter. Kijk maar naar de negatieve rentes, hoge inflatie, in recordtempo bijgedrukte euro's. Is Bitcoin daardoor een serieus alternatief voor de euro? En wat als Bitcoin helemaal niet bestond: kunnen we de plannen van centrale banken en techreuzen voor digitaal geld wel vertrouwen? We duiken met Slagter in de turbulente toekomst van het geldsysteem. Abo...

We sluiten onszelf op in informatiebubbels en door de lockdowns ook in onze huizen. Daardoor denken we steeds kleiner, vreest kunstenaar Daan Roosegaarde. Dat terwijl de grote crises van nu juist enorm veel creativiteit en verbeeldingskracht vragen. We vroegen aan de technologiekunstenaar: wat is er nodig om uit deze neerwaartse spiraal te komen? Hoe krijgen we weer zin in de toekomst? Op dit podc...

Wat nou als er een manier zou zijn om de toekomst te voorspellen? En niet alleen voorspellen, maar ook beïnvloeden door slim in te grijpen? Er is een nieuwe tak van wetenschap in opkomst waarmee dat mogelijk lijkt te worden: de complexiteitswetenschap. Hoogleraar Peter Sloot vertelt over deze innovatieve mix van psychologie, natuurkunde en informatica, en over zijn projecten in Singapore en Nederl...

Hoe meer data je over de wereld verzamelt, hoe beter je weet hoe die in elkaar zit - toch? Volgens onze gast, natuurkundige en filosoof Bernardo Kastrup, is dat een grote misvatting. Hij laat op basis van recente experimenten in de kwantumfysica zien dat er iets rammelt aan de belangrijkste aannames van veel wetenschappers - en technologiebedrijven. Volgens Kastrup dwingen de bizarre bevindingen o...

Elektrische auto's doen uitlaatgassen verdwijnen, het internet ruikt naar niks en bij een Zoom-meeting ruik je ook alleen jezelf. De rol van geur wordt eerder kleiner dan groter in een digitalere, duurzamere wereld, toch? Niet als je het vraagt aan geurhistorica Caro Verbeek. Ze neemt ons mee langs de geur van Cleopatra, Napoleon en de geur van gevaarlijke ziektes, om ons te laten denken, nee rúík...

In de neurowetenschap blijft één onderwerp een groot mysterie: wat is bewustzijn? Hoeveel scanners en data onderzoekers er ook tegenaan gooien, een sluitende verklaring is er niet voor het feit dat we de wereld ervaren zoals we die ervaren. Volgens hoogleraar psychiatrie Sarah Durston is het daarom tijd voor een radicaal andere blik op ons bewustzijn. Er broeit volgens haar een wetenschappelijke r...

Bomen die als internet-zendmasten kunnen werken, schilden van woestijnkevers als inspiratie voor wateropvang-technieken: als het aan kunstenaar Jalila Essaïdi ligt, is het tijd om om veel nieuwsgieriger naar de natuur te kijken. Evolutie heeft namelijk al miljoenen jaren lang talloze problemen slim opgelost met superefficiënte innovaties. Volgens haar kan een andere blik op de natuur en onze plek...

Digitalisering dendert over ons, en over de maatschappij, heen lijkt het soms. Maar is digitalisering wel zo onvermijdelijk? Bepalen we dat niet gewoon zélf? En zijn de enorme datacenters daarvoor in het landschap wel echt nodig? Techpionier Marleen Stikker onderzoekt vanuit welke ideeën technologie is ontwikkeld en of die ideeën nog wel aansluiten op wat we willen. Zij ziet hoe een democratischer...

In het nieuwe seizoen van Future Affairs onderzoeken journalist Wouter van Noort en filosoof Jessica van der Schalk één van de moeilijkste vraagstukken van de wetenschap. Een zoektocht langs het brein, mystieke ervaringen, psychedelica, filosofie, evolutiebiologie en zelfs de kwantumfysica voor een antwoord op de vraag: wat is ons bewustzijn? Hoe kan het dat wij een ervaring hebben? Op dit podcast...