Nie z tej Ziemi | Radio Katowice

Prawa fizyki wydają się oczywiste, ale gdyby poszperać głębiej, są rzeczy, które się fizykom nie śniły. A jednak! Mimo, że "szósty zmysł" nie pozwala w niektóre prawa wierzyć - te obowiązują i nie zostały do tej pory obalone. Gdybyśmy zawsze kierowali się intuicją osiągnęlibyśmy mniej czy więcej? Kiedy intuicja zawodzi? Jak działa na przykład w przypadku Skrócenia Lorentza? Czy potrafimy przyjąć p...

Eksploracja naszego kosmicznego ogrodu, czyli Układu Słonecznego trwa. Od dziesięcioleci wysyłamy w przestrzeń kosmiczną ludzi, a w najdalsze zakątki sondy, choćby New Horizons. Czy wiemy gdzie jest granica Układu Słonecznego? Czy można ją określić? I co tam się znajduje? Nicość czy inny świat? O tym w dzisiejszym odcinku opowie Tomasz Kisiel, astronom z Międzynarodowej Szkoły w Zabrzu.

Być astronautą. Tego zaszczytu mogło dostąpić niewielu. Niedawno okazało się, że drugim Polakiem w kosmosie może zostać dr Sławosz Uznański, który został wybrany do drużyny Europejskiej Agencji Kosmicznej. Tylko, czy bycie astronautą to luksus? Jak pić, jeść, spać i załatwiać swoje potrzeby? Wszystko wygląda nieco inaczej niż na Ziemi. Zaprasza Łukasz Szwej. Realizacja dźwiękowa Kuby Hyrji.

W 1933 roku szwajcarski astronom Fritz Zwicky zauważył, że pewne galaktyki poruszają się tak szybko, że biorąc pod uwagę oddziaływanie grawitacyjne jedynie widzialnej materii, niektóre z nich powinny być wyrzucone z gromady. Tak się jednak nie działo. Dziś pomówimy o czymś czego nie widać i o czym do końca nie wiemy. Ciemna materia. Jej istnienie zdradzają jedynie wywierane przez nią efekty grawit...

Doczekaliśmy się! Rakieta Space Launch System (SLS) wystartowała z ośrodka NASA na Florydzie. Wyniosła kapsułę Orion w kosmiczną podróż dookoła Księżyca w ramach misji Artemis I. Jest to pierwszy krok w kierunku powrotu ludzkości na Srebrny Glob. Misja wystartowała 16 listopada o godz. 7.48 rano czasu polskiego, rozpoczynając ponad 25-dniową podróż. Statek Orion będzie krążyć wokół Księżyca blisko...

Wszechświat działa według fundamentalnych zasad fizyki. Co to jednak znaczy "fundamentalnych"? Po krótce, to że takie prawa są... i już. Spróbujmy zgłębić tajemnice czemu wszystko w kosmosie się kręci i obraca. Zapraszamy na niezwykłą podróż Nie z tej Ziemi. Będzie o tym, czym jest grawitacja i czemu nazywamy ją niewidzialną siłą. Będziemy podróżować w czasach Johannesa Keplera, Isaaca Newtona, Al...

Nad początkami Wszechświata naukowcy główkują od lat, ale co tak naprawdę jest pewne? Jak powstał Wszechświat? Czym jest Teoria Wielkiej Kraksy, inflacja kosmologiczna? Czy istnieje Multiwszechświat? Gdzie jest koniec racjonalności w badaniu kosmosu? O tym właśnie rozmawiamy z doktorem Łukaszem Lamżą, doktorem filozofii z Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

"W ciągu 100 lat sztuczna inteligencja przejmie władzę nad światem" - mówił wybitny astrofizyk Stephen Hawking. A kto wie, czy sztuczna inteligencja nie będzie kontrolować świata wcześniej? Po części, już kontroluje... Czy roboty potrafią się uczyć i podejmować samodzielne decyzje? Czy algorytmy są bezpieczne? Czy boty potrafią czuć? I wreszcie... czy sztuczna inteligencja zniszczy ludzkość? Razem...

Najbardziej efektowne, w dodatku dzienne zjawisko astronomiczne - Zaćmienie Słońca. 25 października 2022 roku częściowe. Start 11:14, koniec o 13:31. Faza maksymalna zaćmienia o 12:22. Zasłonięcie: 36% tarczy Słońca (dane dla Katowic). Zaćmienia Słońca obserwowały już najstarsze cywilizacje. Budziły strach, ale były też dla uczonych źródłem manipulacji mas. Dziś, kiedy o kosmosie wiemy więcej, moż...

Kosmos zaskakuje rozmiarami, odległościami, a także... ciekawymi nazwami obiektów. Większość z nich pochodzi z mitologii rzymskiej, niektóre jednak z zupełnie innych, nieznanych wierzeń. Makemake to również niezwykle interesujące ciało niebieskie. Poznamy je w tym odcinku, wędrując po rubieżach Układu Słonecznego.

Od czego zacząć obserwacje nocnego nieba? Jaki sprzęt warto mieć? Czy programy komputerowe przydają się do obserwacji oraz o czym pamiętać, gdy 25 października będziemy świadkami częściowego zaćmienia Słońca? O tym wszystkim rozmawiamy z pasjonatem astronomii, jednym z najlepszych polskich youtuberów związanych z tematyką kosmosu, Mateuszem Kaliszem z kanału AstroLife.

Zanim ludzkość ponownie wybierze się na Srebrny Glob, my postanowiliśmy zbadać siedem najciekawszych księżyców w Układzie Słonecznym. "Najciekawszych" to oczywiście odczucie subiektywne. W doborze i omówieniu naturalnych satelitów pomoże nam Grzegorz Przybyła z Planetarium Śląskiego.

Czy barwa nieba to sprawka chemii, czy może jednak fizyki? Powiemy także o tym, czy kosmos na pewno jest czarny i czy nasze oczy przekazują nam prawdę. Odpowiedzi mogą być zaskakujące.

Sukces uczniów z Rybnika. Grupa pod przewodnictwem nauczyciela fizyki Grzegorza Przybyły z Zespołu Szkół Technicznych odkryła cztery planetoidy. Jedna z nich to asteroida trojańska, czyli taka, która krąży wokół Słońca po orbicie zbliżonej do orbity Jowisza. Pozostałe znajdują się w pasie planetoid za Marsem. Odkrycia udało się dokonać w ramach "Międzynarodowej Kampanii Poszukiwania Planetoid". Za...

Takiego widoku na nocnym niebie nie było od 59 lat. Jowisz, największa planeta Układu Słonecznego, zbliżyła się do Ziemi najbardziej jak to możliwe. A czy wiecie, że Jowisz miał i prawdopodobnie nadal ma ogromny wpływ na ziemskie życie? Nie, nie chodzi o żadną koniunkcję ani horoskopy. Posłuchajcie sami.

Nie jest planetą. Nie jest też planetoidą. Czym więc jest? Wyklętym z rodziny bratem Jowisza i Neptuna? Pluton zachwyca, wzbudza sentyment i wciąż nie daje o sobie zapomnieć. Mimo, że jest bardzo mały i chowa się na krańcach Układu. O Plutonie opowiada Jerzy Rafalski, wyróżniony w konkursie Popularyzator Nauki astronom z Planetarium w Toruniu.

Kilka lat temu zespół naukowców, do którego należy astrobiolog dr Janusz Pętkowski z Massachusetts Institute of Technology zaszokował świat astronomii, odkrywając na Wenus fosfinę. Na Ziemi związek ten może być wytwarzany przez bakterie beztlenowe. Odkrycie go na innej niż Ziemia planecie wskazywało na potencjalne życie mikrobiologiczne. W 2022 roku media wskazały jednak na badania naukowców z Cam...

Czy z taką sąsiadką można żyć spokojnie? Betelgeza. Jedna z największych znanych nam gwiazd we Wszechświecie. W kosmicznej skali, nie znajduje się daleko od nas. Być może dlatego budzi takie emocje, strasząc raz po raz, że wybuchnie. Jaka jest szansa, że będziemy świadkami tego wydarzenia? O Betelgezie opowiada Adam Adamczyk, popularyzator astronomii i astrofizyki z Kwantowo.pl.

Na start misji Artemis 1 jeszcze poczekamy, ale to dobra okazja by omówić szczegóły planów powrotu na Srebrny Glob. Czy jest po co wracać? Czy Artemis powtórzy osiągnięcie swego brata Apollo? O księżycowej misji opowiada Jarosław Juszkiewicz z Planetarium Śląskiego.

Na ten dzień czekają wszyscy miłośnicy kosmosu. 29 sierpnia 2022 roku startuje misja księżycowa Artemis 1. To misja bezzałogowa, ale jeśli wszystko potoczy się zgodnie z planem, już za 3 lata człowiek wróci na Srebrny Glob. Łukasz Szwej rozmawia z wyróżnionym w prestiżowym konkursie Popularyzator Nauki astronomem Jerzym Rafalskim z Planetarium w Toruniu.

O tym co wydarzyło się w kosmosie mówi cały świat. To wielkie wydarzenie w historii kosmicznych odkryć. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba zrobił takie zdjęcia, że można się w nie wpatrywać godzinami. Mgławice, gromady galaktyk i wiele więcej. A to dopiero początek.

Jak bardzo zaawansowaną cywilizacją jesteśmy? Gdzie plasujemy się na Skali Kardaszowa? I czy Sfera Dysona to bajki dla astrowariatów? Nawet jeśli tak, to podejdziemy do sprawy na poważnie wraz z Adamem Adamczykiem z Kwantowo.pl. Zapraszamy na ostatni odcinek tej serii.

Ciemne niebo kochają romantycy i kosmowariaty, czyli właściwie my. Patrząc w górę zaobserwować możemy gwiazdy ułożone w pewne kształty. To konstelacje i asteryzmy. Okazuje się jednak, że gwiazdy nieco nas... oszukują. Zaprasza Łukasz Szwej, opowiadać będzie popularyzator astronomii Jan Desselberger.

Doczekaliśmy się! Planetarium Śląskie w nowej odsłonie otwarte. Sprawdziliśmy jak działa projektor Chiron III, co dalej z emerytowanym projektorem Zeissa, jak działają symulatory lotu i co widać z nowej wieży widokowej. Zapraszam.

Obserwujemy je od zarania dziejów. Gwiazdy. Jak powstają, jak żyją i jak umierają? O tym opowiedzą eksperci: dr Joanna Drążkowska z Uniwersytetu Ludwika i Maksymiliana w Monachium oraz Jan Desselberger, popularyzator astronomii. Zaprasza Łukasz Szwej. Realizacja dźwiękowa Kuba Hyrja.