MovarekhPodcast احمدهاشمی

انقلاب فرزندان خود را می­بلعد. این­که این جمله رو فرانس فانون نویس آلمانی گفته و یا از دل داستان­های کهن یونان برداشته شده مهم نیست، مهم اینه که جمله ناقصه! «انقلاب می­تواند هم فرزندان و هم پدران خود را ببلعد» این کامل­تره! مهدی بازرگان هم یکی از نمونه­های کامل این گزاره­ست. کسی که اگر چه به مرگ طبیعی مرد، اما زیست سیاسی­ش در فضای انقلابی کشته شد. منابع: کتاب «زندگی نامه سیاسی مهندس مهدی بازرگان»...

نظامی‌ها این موارد را هم ممنوع کردند:  موهای بلند، مینی ژوپ، خواندن کتاب‌های سوفُکل، اوریپید، تولستوی، به هم زدن لیوان به سبک روس‌ها، اعتصاب کردن، خواندن آثار آریستو فان، یونسکو، سارتر، آلبی، پینتر، آزادی مطبوعات، جامعه شناسی، خواندن آثار بکت، د استایوفسکی، گوش دادن به موزیک مدرن، گوش دادن به موزیک پاپ، ریاضیات جدید و حرف زد. این کلمات، پایان‌بندی یکی از سیاسی‌ترین فیلم‌های تاریخ سینما بود، فیلمی...

ناگفته­ های جنگ ایران و عراق جنگ اصولاً پدیده دردناکیه. پر از خون و قلب­هاییه که از تپش می­ایستن. البته که تأثیرات بسزایی هم در ساختار سیاسی و اجتماعی کشور درگیر جنگ می­ذاره. ما در دوران 8 ساله جنگ، بارها از پیروزی­هامون خوشحال شدیم و بارها از شکست­هامون ناراحت ولی روایت جنگ فقط پیروزی و شکست نیست. چیزی حدود 150هزار نفر از فرزندان ایران طی هشت سال کشته شدن تا یک وجب از خاک ایران به دست دشمن بعثی ن...

شرایط ویژه ایرانِ پس از انقلاب باعث شد با وجود اطلاع ایران از احتمال وقوع جنگ، در روزهای ابتدایی حمله عراق به خاک ایران، بیش از 13 هزار کیلومتر مربع از خاک ایران اشغال بشه. با توجه به گزارش هایی که به مقامات ایرانی رسیده بود به نظر می رسید نیروهای ایرانی باید در آماده باش کامل قرار می داشتند ولی در عمل این اتفاق به شکل کامل نیفتاده بود و جنگی آغاز شد که به طولانی‌ترین نبرد کلاسیک در قرن بیستم و دو...

نادر شاه کسی بود که از پس نیم قرن هرج و مرج مربوط با پایان دوران دودمان صفوی سر برآورد، پسری کوهستان نشین، بی­سواد و سنتی مذهب که تونست در یکی از فاجعه­بارترین دوران ایران زمین، تاج قدر قدرتی رو بر سر بذاره. دوران کوتاه سروری نادر شاه افشار اما خودش به دو بخش تقسیم می­شه، بخش اول؛ دوران نجات ایران و بخش دوم؛ دوران ویرانی مجدد. ما در این قسمت از پادکست مورخ به سراغ نادرشاه افشار رفتیم، به سراغ ناپل...

جورج اورول در زنده باد کاتالونیا، از استبداد می­گه، استبدادی که در اسپانیا توسط یک رهبر راستگرا به اسم فرانکو اعمال می­شه و در شوروی به دست یک رهبر چپ­گرا به اسم استالین. اون معتقد که استبداد ربطی به ایدئولوژی نداره و وقتی قدرت در دستان یک مستبد متمرکز می­شه، روزگار یه ملت سیاه می­شه. گاهی استبداد دووم میاره، گاهی اصلاحات، انقلاب، کودتا و یا جنگ یک کشور رو از استبداد رها می­کنه. گاهی هم مانند چیزی...

«ببین باب! من امشب مردی رو دیدم که یک گنگستر و قاتل بی رحم بود والبته مسئول کشته شدن صدها نفر ولی مردم توی سینما موقع صحنه کشنه شدنش زار می زدند. خب عظمت یعنی این.» این کلام آقای هنری کیسینجر، دیپلمات و سیاستمدار قدرتمند و معروف آمریکا بود خطاب به باب ایوانر Bob O. Evans ، مدیر اجرایی کمپانی سینمایی مشهور پارامونت که یکی از مهم-ترین فیلم های تاریخ رو ساخته، بعد از این که در کنار هم و در سینما فیلم...

هرکسی که وارد حریم قبر من شود در حالیکه ناپاک است به سزای عملش خواهد رسید. نیستی برای او رقم خواهد خورد. گردن او را مانند پرنده‌ای می‌فشارم و غضب خود را بر او وارد می‌کنم....این هشداری بود که بومیان مصری خطاب به هاوارد کارترِ پر شور به نقل از شخص آقای فرعون توت عنخ آمون، می‌دادن! اما آیا نفرین فراعنه واقعی است؟ مصر، این سرزمین باستانی پر رمز و راز چه اسرار دیگری را در خودش پنهان داره؟ ما در این قس...

بمباران هیروشیما به جز یادآوری تلخ‌ترین لحظات تاریخ بشر و رفتگان بی‌برگشت این حادثه، نکته دیگه‌ای رو هم به یاد ما می‌آره! ژاپن قدرتمند در جنگ جهانی دوم. اون زمان برای خیلی‌ها سؤال بود که چطور یه کشور آسیایی تونسته انقدر قدرت بگیره که دنیا رو بترسونه! انگار قرار بوده رفاه و پیشرفت همش برای دنیای غرب باشه و یه کشور آسیایی از اساس گرفتار جبر جغرافیایی! برای اینکه بفهمیم چطور در آستانه جنگ‌جهانی دوم،...

داستان اون چه در سال 1332 بر ایران رفت هم عجیبه! شاید اگر رفتار مصدق و شاه طور دیگه‌ای بود، اگر کار به کودتا نمی‌کشید، اگر مصدق در برابر کودتا منفعل نبود و کلی اگر دیگه، ما الآن در ایرانی دیگه زندگی می‌کردیم. خوب‌تر یا بدتر؟ پاسخ‌دادن بهش خیلی سخته! قضاوتش با شما! ما ولی، در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ قصه 28 مرداد و توضیح دادیم که چرا فارغ از ارزش‌گذاری، اون‌چه در 28 مرداد اتفاق افتاد یک کودتا...

شعبان جعفری به اندازه هیکل گنده‌ش، پر از تناقض بود. کسی که تا آخر عمرش نه عرق خوریش ترک شد و نه نماز و روزه‌ش. همونی که هم‌زمان هم عاشق مصدق بود، هم عاشق کاشانی بود و هم عاشق شاه! دوره‌ای به فداییان اسلام علاقه داشت، زمانی طرفدار جبهه ملی بود و دورانی هم عشق دربار بود! گنده‌لاتی که البته بازیچه دست سیاستمدارانی بود که می‌خواستن سیاست کف خیابون رو با خشونت به نفع خودشون پایان بدن. ما در طول تاریخمو...

رفاه و امنیت یا آزادی و دموکراسی؟ وقتی این دو هم‌راستای هم قرار نگیرن، یکی از بزرگ‌ترین دوراهی‌های تاریخ بشر رو رقم می‌زنن. نمونه‌ش انقلاب کبیر فرانسه، انقلابی که با شعار «برابری، برادری و آزادی» پیروز شده بود ولی نتیجه‌ش یکی از سیاه‌ترین دوران تاریخ بود، به شکلی که ایده جمهوریت رو برای سال‌ها در بین اذهان جهانیان تخریب کرد و بعد، یک حکومت اقتدارگرا و جنگ‌طلب رو روی کار آورد تا بتونه به اوضاع سامو...

سال 69 میلادی، امپراطوری بزرگ روم. قلمرویی که از بریتانیای امروزی در غرب اروپا تا سوریه امروزی در غرب آسیا ادامه داشت. قدرتمندترین امپراطوری عصر باستان. شهر رم، قبل تپنده امپراطوری روم. جایی که بیش از یک میلیون نفر رو در خودش جا داده بود، کلان شهری در دل عصر باستان. مدیریت و کنترل جمعیتی یک میلیونی اون هم در دوران آغاز تاریخ، کار بسیار پیچیده‌ای بود. پس امپراطور، تیتوس فلاویوس وسپاسیانوس Titus Fla...

قاضی بالتازار گارزون Baltasar Garzón رو به متهم می‌کند و می‌گوید: در سال 1973، شما به عنوان مأمور دولت، با انجام عامدانه اقدامات زیر، با ادعای اجرای ماموریت رسمی درد و رنجی شدید به ایرما دل کارمن گونزالز تحمیل کردید: -وصل کردن برق به دهان، واژن و سینه‌های او -مجبور کردن او به خوردن بقایای اجساد اسرای هم بند. -تجاوز دو مرد به او. همچینین اقدامات زیر را هم علیه پدرو هیوگو کاراواخال انجام دادید. -اجر...

«ما، ایالات متحده، با بمباران کامبوج باعث شدیم تا با سقوط پادشاه، پل پوت، رهبر خمرهای سرخ روی کار بیاد و یکی از بدترین نسل‌کشی‌های تاریخ رقم بخوره!» این بخشی از سخنان برنی سندرز Bernie Sanders، یکی از گزینه‌های کاندیداتوری حزب دموکرات آمریکا در سال 2016، در مناظره با هیلاری کیلینتون، کاندیدای دیگر این حزب بود. جمله‌ای که شاید بخشی از روایت سیاه‌ترین دوران تاریخ جهان رو شرح داد. این اما همه ماجرای...

نخبه‌کُشی و وزیر کُشی که عموماً به دلیل کش‌مکش و اختلاف بین شاه و وزیر اتفاق می‌افتاده، همواره بخشی از فرهنگ سیاسی ایران بوده متأسفانه. البته که صرفاً مختص به ما ایرانی‌ها نیست این پدیده و در سایر نقاط دنیا، چه در غرب دنیا و چه در شرق دنیا، به خصوص در شرق دنیا، این وضعیت ناراحت کننده رو می‌بینیم در طول تاریخ ولی در ایران موارد متعددی از کشته شدن وزرا به دست پادشاهان در تاریخ اومده. از زمان ساسانیا...

این آدما یه عده بی پدر مادر بودن که وقتی ریششون دربیاد دزدی میکنن و دشمن مملکتن. من برای این کشتمشون! من چندتا ولگرد بی هویت رو کشتم شما بخاطرشون منو میکشید؟» این آخرین سخنان اولین قاتل سریالی ایران بود، کسی که در این قسمت به سراغش رفتیم و از هویتش براتون گفتیم و توضیح دادیم چطوری دست به جنایت زده. از سایر قاتل‌های زنجیره‌ای تاریخ ایران هم براتون گفتیم. ما در این قسمت از مورخ رفتیم به سراغ این شهر...

به قتل‌عام یا کوچ دادن گسترده یک گروه نژادی، قومی، ملی، مذهبی یا طرفداران یک ایدئولوژی خاص رو نسل‌کشی می‌گن. آدولف آیشمن، کسی بود که مسئول مستقیم رسیدگی به پرونده اخراج یا کشتار یهودیان در آلمان نازی بود. کسی که در یک دادگاه بابت دست زدن به این اعمال فاجعه‌بار محاکمه شد و میلیون‌ها نفر در سراسر دنیا هم دادگاه این هیولای خون‌خوار رو به دقت دنبال کردن. این وسط یه نفر، یه ذهن زیبا و کم‌نظیر به اسم ها...

دادگاه نورنبرگ سرآغازی بود بر تشکیل دیوان کیفری بین‌المللی یا همون دادگاه لاهه. در واقع باعث شد حقوق بین‌الملل از ساختار کلاسیک به ساختار مدرن تغییر پیدا کنه. دادگاه نورنبرگ اولین دادگاهی بود که توش به اتهامی با عنوان نسل‌کشی رسیدگی شد، اتهامی که از این تاریخ به بعد بارها و بارها در دادگاه‌های بین‌المللی مطرح شد. محکمه روزنبرگ تشکیل شد تا با جنایت علیه بشریت مقابله کنه و اگرچه موفق بود و نمودی از...

در یک بازه تاریخی، در دو جغرافیای مشابه و همسایه، دو چهره قدرقدرت به قدرت رسیدند. یکی رضا شاه بود در ایران و دیگری آتاترک بود در ترکیه‌ی پس از عثمانی. هر دو یک هدف داشتند و اون هم تجدد بود و مدرن سازی کشور. اون‌ها می‌خواستند یک ساختار دولت-ملت مدرن رو راه بندازند، یک دولت ملی که بتونه کشورش رو به مسیر تجدد و توسعه همه جانبه هدایت کنه. حالا صد سال از به قدرت رسیدن مصطفی کمال آتاترک در ترکیه و 98 سا...

اسم سازمان مجاهدین خلق بعد از انقلاب همیشه در فضای سیاسی ایران مطرح بوده. از طرفی رسانه‌های دولتی در انبوه فیلم‌ها و سریال‌ها و کتاب‌هاشون مجاهدین ر, هیولاهایی خونخوار نشون میدن که هدفی جز خیانت و جنایت نداشتن از طرف دیگه رسانه‌های وابسته به خود مجاهدین هم ادبیاتشون همون ادبیات پنجاه سال پیشه و برای نسل امروز قابل درک نیست. واقعاً مجاهدین خلق از کجا اومده و چه هدفی داره؟ ما در این قسمت از مورخ می‌...

انسان از وقتی که با مفهوم قدرت آشنا شده و برای خودش کنش سیاسی تعریف کرده، دست به ترور هم زده. ترور واژه‌ای فرانسویه و معنیش میشه هراس افکندن! در واقع ترور چه به شکل کلاسیکش که معمولاً قدرتمندان رو نشونه می‌گرفته تا مفهوم مدرن‌ترش که بعد از انقلاب فرانسه شکل گرفته و تمام افراد جامعه رو تهدید می‌کرده تا بعدها که تروریسم دولتی هم پا گرفت، یک نتیجه قطعی داشته، ایجاد ترس! قرن بیستم با یه ترور پر سر و ص...

37 سال از فاجعه اتمی چرنوبیل می‌گذره و حالا خیلی از صاحب‌نظران حوزه اتمی به این نتیجه رسیدن انرژی هسته‌ای‌ای که از مدل «واپاشی» به دست میاد انرژی تمیزی نیست و هزینه‌ش هم کم نیست. دنیا کم‌کم به سمت کاهش انرژی هسته‌ای به شکل واپاشی می‌ره. انرژی هسته‌ای در دسترس فعلی، یعنی واپاشی هسته‌ای، اگرچه هنوز خروجی داره ولی پیش‌بینی می‌شه نهایتاً تا بیست سال دیگه بازده داشته باشه و کم‌کم جاش رو به دو منبع دیگه...

یه ون بزرگ با لوگوی سونی روی درهاش و یه عروسک بزرگ از یه روباه کارتونی روی سقفش از توکیو به کیوتو رفت، رفت و جلوی دفتر مرکزی شرکت نینتندو وایساد، بلندگوی خودش رو روشن کرد و فریاد زد: هیییی، ماریوووو، من کرش هستم، اومدم تا دهنتو سرویس کنم... این شروع یک انقلاب در صنعت کنسول‌های بازی بود، صنعتی برای سرگرمی که البته تأثیرات زیادی در حوزه تکنولوژی برای نوع بشر به همراه داشته. اما این کنسول‌های بازی که...

قبله عالم، سلطان صاحب‌قران، ناصرالدین شاه قاجار با شلیک میرزا رضای کرمانی تبدیل به شاه شهید شد! ترور ناصرالدین شاه، به نوعی سرآغاز جنبش انقلابی مشروطه‌خواهی در ایران بود. قدرت مطلق زمانه از میون برداشته شده بود و وقتش بود روشنفکرا دست‌بکار بشن و ده سال بعد از این ترور و در آخرین روزهای زندگی مظفرالدین شاه، فرمان مشروطیت رو به امضای شاه برسونن و برگ جدیدی در تاریخ این مملکت تاریخی ورق بزنن. میرزارض...