MovarekhPodcast احمدهاشمی

با تغییر حکومت ایران توسط کوروش، تاریخ زبان پارسی برای ما به شکل مستند، شروع می شه. تاریخی که ما در این قسمت به سراغش رفتیم و بررسی کردیم که زبان ما اساساً از کجا میاد و در طول تاریخ چه تغییراتی داشته و اصلاً چرا باقی مونده و چی شده که ما، ایرانیان قرن 15 خورشیدی، هنوز با زبانی پارسی با هم ارتباط برقرار میکنیم. منابع: کتاب تاریخ زبان فارسی اثر پرویز ناتل خانلری، کتاب دو قرن سکوت اثر عبدالحسین زرین...

تأثیر کوروش به قدری در تاریخ بشر پراهمیته که حتی بسیاری از دین پژوهان معتقدن، در قرآن، کتاب مقدس مسلمانان هم ردی از کوروش کبیر دیده می شه. اما کوروش که بود و چطور تونست اولین امپراطوری جهانی رو بسازه و حتی به دل متون دینی هم پا بذاره؟ ما در این قسمت به سراغ روایت این پادشاه بزرگ تاریخ بشر رفتیم. "منابع" کتاب ایرانیان اثر همایون کاتوزیان، کتاب عقل در تاریخ، اثر فردریش هگل، کتاب کتاب تاریخ سیاسی هخا...

+قیمت نفت به عوامل زیادی بستگی داره! یکیش رفتار و روشی هست که کشورهای به اصطلاح صنعتی دنیا در پیش می گیرن. البته بحث دوم، بحث تورم در این کشورهاست. -به نظر شما این بالا بردن قیمت ها برای تلافی کردن قیمت نفته؟  +نه نه! دلیلش اینه که شما نمی تونید اقتصاد خودتون رو کنترل کنید!  -شما می تونید؟  +ما می تونیم و برای همین هم هست که به جامعه شما می گیم جامعه سهل گیر!  این ها بخشی بود از مصاحبه محمدرضا شاه...

شاید بشه گفت مهمترین علت اعدام شیخ فضل‎الله، ترس از قدرت اجتماعی و مذهبی شیخ و احتمال قدرت‏گیری دوباره اون بود. چون مشروطه ‎خواهان خوب میدونستن که قدرتشون متزلزل هست و ممکن با کوچکترین ناکارآمدی، شیخ دوباره مردم رو به سمت خودش بکشونه. منابع: حیات یحیی، یحیی دولت آبادی تاریخ انقلاب مشروطیت ایران، مهدی ملکزاده تاریخ بیداری ایرانیان، ناظم الاسلام کرمانی تاریخ مشروطه ایران، احمد کسروی ایران بین دو انق...

ایالت وایومینگ، که در طول تاریخ لقب ایالت برابری رو به دست آورده، تبدیل شد به اولین جایی در دنیا که حاضر به پذیرش حق رای زنان شد. مسئولان این منطقه البته حامی حقوق زنان نبودن! اون ها مسئول منطقه ای کم جمعیت از آمریکا بودن که همین جمعیت کم باعث شده بود تا براساس قانون، نتونن تبدیل به ایالت بشن. از تحرکات زنانی که به دنبال برابری جنسیتی بودن خبردار شده بودن و برای همین با اعلام عمومی این که در این ا...

ادرار کردن و هر نوع قضای حاجت در خیابان و معابر عمومی قدغن است، احدی حق ندارد مرده خود را رها کرده و یا در خانه و زمین خود دفن کند. باید جنازه را به محل تعیین شده تحویل دهد، استفاده از خزینه ممنوع است، عربده کشی و معرکه­ گیری ممنوع است، اینها بخشی از دستوراتی بود که رضا پهلوی بعد از به سلطنت رسیدن به بلدیه یا شهرداری تهران ابلاغ کرد. ما در این قسمت از مورخ به سراغ دستاوردهای رضا شاه رفتیم، دستاورد...

چطور بساط فرقه فراماسونری در ایران گسترده بوده و چه جاذبه‌ای برای نسل‌های مختلف ایران داشته. ما در این قسمت به همین مسئله پرداختیم، به اینکه فراماسونری در ایران چقدر نفوذ داشته و چه کسانی جذب این تشکیلات عجیب و غریب شده بودند و چرا؟! چرا فراماسونری وارد ایران شد و چرا تونست برای بخش بزرگی از نسل‌های مختلف بزرگان ایران جذاب باشه و چه تأثیری بر تاریخ ما گذاشت؟ منابع : کتاب فراماسونری و فراموشخانه در...

حرمسرا مفهومیه که عامه جامعه اون رو به عنوان مرکز فساد و فحشا در دوره قاجار می‌شناسن. روایت هایی عجیب و باور نکردنی که انگار شاهان قاجار، بیشتر پادشاه «لشکر زنان» خود بوده‌اند تا پادشاه ایران. اما واقعیت ماجرا درباره حرمسرا چیه؟ اصلا حرمسرا از کجا سر و کله اش تو ایران پیدا شد؟ چه نقشی در ایران ایفا کرده؟ منابع: کتاب جامعه شناسی تاریخی مکان؛ دکتر شروین وکیلی مقاله کارکرد سیاسی – اجتماعی حرمسرا در ع...

فردا یا ما کشته می‌شیم و همه چیز تموم می‌شه، یا پیروز می‌شیم و قدرت رو به دست می‌گیریم. دوستان، توجه کنید که از فردای پیروزی بین ما اختلاف و رقابت در خواهد گرفت. بیاید سوگند بخوریم که در هر حالی هم رو نکشیم. هر چه که شد، شد! نباید ما خون هم رو بریزیم.» این دیالوگ رو سیدضیا در جمع پنج نفره کمیته آهن و در شب کودتای سوم اسفند 1299 مطرح کرد... منابع: کتاب سیدضیا، عامل کودتا که مصاحبه‌ایست تفصیلی با سی...

مخالفانش بهش میگن بلادیمیر پوتین. تلفیقی از اسم کوچک آقای پوتین، یعنی ولادیمیر و کلمه بلاد، به معنای خون. توی سال‌های اخیر که روسیه به اوکراین حمله کرد، این لقب در سطح اروپا معروف شد ولی تا پیش از این، مخالفان داخفهرست روس‌هایی که پس از مخالفت و انتقاد و درواقع ایجاد مانع برای پوتین و کرملین و دولت، تحت شرایطی مبهم و ناآشکار جونشون رو از دست دادن، خیلی طولانیه و آخرین مورد از این مرگ ها هم بر می گ...

گوبلز یه شخصیت تاریخیه با پیچیدگی‌های شخصیتی بسیار اما با کارنامه‌ای ساده و سرراست. آدمی که اسمش به ضرب‌المثل تبلیغات و پروپاگاندا و بلکه به یه جور فحش برای آدمایی که تو رسانه و سیاست کار می‌کنن تبدیل شده. گوبلز کسی بود که وقتی هیتلر داشت احساسات ضدیهود رو در تمام آلمان تشدید می‌کرد، گوبلز داشت احساسات ضدیهود رو در خود هیتلر تشدید می‌کرد. با این حال زندگی و جزئیات کارنامه‌اش به اندازه کلیت پروژه‌ا...

خسرو گلسرخی که خیلی از ما فیلم جلسه محاکمه و دفاعیات عجیب غریبش تو دادگاه نظامی رو دیدیم، جایی می‌گه: «چریک‌های غزه با خواندن شعرهای محمود درویش بهتر می‌جنگند.» در ایران هم آهنگ‌های چریکی و اعتراضی، همین نقش رو بازی می‌کردن. مبارزین علیه حکومت شاه، ترانه‌ها و آوازها و سرودهای اعتراضی رو می‌شنیدند و انگار جون می‌گرفتند برای اعتراض و حرکت به سمت انقلاب. منابع: پژوهش حامد سیاسی راد، سرپرست نویسندگان...

واقعه سیاهکل، یه اقدام نظامی شکست‌خورده علیه حکومت شاه که بر خلاف چیزی که دستگاه امنیتی وقت ایران فکر می‌کرد، تبدیل شد به یکی از درام‌های جاری در فضای بین‌الذهنی جامعه اون موقع ایران، واقعه‌ای که به دست گروهی رقم خورد به اسم چریک‌های فدایی خلق. چریک‌های فدایی کیا بودن؟ از کجا اومدن و به کجا رفتن؟ ما در این قسمت از مورخ به این سوال پاسخ می‌دیم. منابع: کتاب شورشیان آرمان‌خواه؛ ناکامی چپ در ایران، اث...

حکومت پهلوی میلیون‌ها دلار درآمد نفتی داشت، دهه‌ها تجربه سیاسی داشت، یه دستگاه امنیتی قوی داشت و عظیم‌ترین ارتش منطقه رو در اختیار داشت و تحت حمایت مهم‌ترین قدرت‌های جهانی هم بود. واقعاً چنین حکومتی چطور ساقط شد؟ چی شد که ظرف حدود 5 ماه بازی برای این حکومت مقتدر تغییر کرد؟ عامل اصلی اتفاقی که 45 سال پیش در ایران رخ داد چی بود؟ ما در این ویژه برنامه به این سوالت پاسخ دادیم منبع: کتاب انقلاب تصورناپ...

از سید محمد بهشتی، یکی از رهبران اسلام‌گراها در انقلاب 1357 نقله که می‌گه: «انقلاب ایران زاییده خشم بود، خ به خمینی اشاره داره، شین به شریعتی و میم به مجاهدین خلق!» برای کسی که به عنوان یک ناظر بیرونی به این واقعه نگاه می‌کنه، تأثیر آیت‌الله خمینی و سازمان مجاهدین خلق در انقلاب 1357، قابل درکه.  منابع: پایگاه اطلاع‌رسانی دکتر شریعتی، کتاب طرحی از یک زندگی، اثر پوران شریعت رضوی، کتاب ایران بین دو ا...

«دوستان! ما 5 درصد بیشتر شانس نداریم و هرکسی نمی‌خواهد ادامه بده همین الان استعفا بده.» این شروع اولین نطق شاپور بختیار، آخرین نخست‌وزیر دوران محمدرضا پهلوی در اولین جلسه هیئت دولتش بود، نطقی که نشون می‌ده شاپور بختیار تقریباً از شکست پروژه سیاسی‌ای که شروع کرده بود مطمئن بود. بختیار یکی از عجیب‌ترین چهره‌های تاریخ ایرانه. ما در این قسمت از مورخ می‌خوایم به شاپور بختیار بپردازیم، یه کاراکتر عجیب....

«من الخلیج الفارسی الی المحیط الاطلسی(اقیانوس اطلس) لبیک عبدالناصر»؛ «از خلیج فارس تا اقیانوس اطلس، لبیک یا جمال عبدالناصر.» این شعاری بود که توسط جمال عبدالناصر، رهبر ملی‌گرایان عرب تمام منطقه ما، و همینطور توسط هواداران او خوانده می‌شد و برای مدت‌ها از رادیو قاهره هم پخش می‌شد. اما همین آقای عبدالناصر که زمانی چنین شعاری داشت، روزگاری هم به خلیج فارس گفت خلیج عربی! چرا؟ منابع: کتاب جزایر خلیج فا...

فاحشه، سیاستمدار و قدیس. تئودورا چهره‌ای ویژه در تاریخ بشر بود، کسی که هر سه ی این صفت‌ها رو داشت، صفت‌هایی که در ظاهر با هم در تضادن ولی تئودورا هر سه این‌ها رو به بهترین شکل ممکن داشت! او فاحشه‌ای بود که شهره شهر بود، ملکه‌ای بود که به یکی از باشکوه‌ترین امپراطوری‌های تاریخ قدرت بخشید و زنی روحانی بود تا حدی که اسمش به عنوان قدیس در تاریخ موندگار شد. داستان زندگی تئودورا به ما نشون می‌ده، سیب زن...

یپرم‎ خان یکی از اون شخصیت‏های تاریخ هست که برای خیلی‎ها به یک قهرمان تبدیل شد اما هیچوقت به دنبال کیش شخصیت نرفت و همیشه خودش رو خادم ملت و دولت ایران میدونست و هرگونه بی نظمی و ستم به مردم رو به سختی عقوبت می‏کرد. کمااینکه یک روز سه تا از مجاهدان ارمنی رو به جرم دزدی، تو دفتر خودش به اسلحه کمری خودش کشت. منابع: تاریخ مشروطه ایران احمد کسروی تاریخ 18 ساله آذربایجان احمد کسروی یادداشت های یپرم خان...

اخطار! اعلیحضرت ظاهراً فراموش کرده است که تاج و نگین پادشاهی را نه از شکم مادر با خود آورده است و نه حکم فرانروایی مطلق از جهان ناپیدای ارواح در دست دارد. او باید به یاد داشته باشد که سلطنتش فقط موکول به قبول یا رد مردم است. مردمی که او را انتخاب کرده، قادر است کس دیگری را به جای او بنشاند. این‌ها بخشی از یکی از بیانیه‌های مشروطه‌خواهان بود خطاب به مظفرالدین شاه قاجار.  منابع: دو سری سخنرانی از مر...

سال ۲۰۰۲، غول رسانه‌ای بی‌بی‌سی تصمیم می‌گیره یه نظرسنجی برگزار کنه. «بزرگترین بریتانیایی تاریخ» با این هدف که صد نفر اول رو فهرست کنه. نزدیک به یک میلیون نفر در این نظرسنجی شرکت می‌کنن و بالاخره اسامی رو منتشر میکنن با اسامی بزرگی مثل چارلز داروین، ویلیام شکسپیر و... اما مردم یک اسم دیگه رو به عنوان بزرگترین بریتانیایی تاریخ انتخاب میکنند: سر وینستون لئونارد اسپنسر چرچیل منابع: دایره‌المعارف بریت...

هیرام ابیف Hiram Abiff، بنای ارشدی بود که بر روی ساخت هیکل سلیمان در اورشلیم کار می‌کرد. روزی از روزها برای ادای مناسک فراماسونری به معبد رفت تا نیایش و ستایش کند خدای را. اما سه بنا، او را ربودند و از او خواستند تا اسرار فراماسونری رو برای آن‌ها فاش کند. هیرام سخن نگفت و با ضربات ابزار سنگ تراشی کشته شد.» این بخشی از افسانه‌هایی بود که فراماسون‌ها برای اینکه بتونن نماد سازی کنند برای فرقه‌شون، از...

73سال پیش پرونده ایران برای اولین بار به شورای امنیت سازمان ملل رفت تقی زاده سفیر وقت ایران در انگلیس از شوروی به دلیل عدم خروج از استان آذربایجان شکایت کرده بود تا سال 58 هر بار که پرونده ایران به این شورا رفت پیروز از ان خارج شد اما بعد از اون سال در تمامی موارد به غیر از متجاوز شناخته شدن عراق در جنگ مطرح شدن پرونده در این شورا به ضرر ایران تمام شده است. منابع: کتاب مقدمه ای بر اقتصاد سیاسی ایر...

مستبدهای بسیاری در طول تاریخ اعتقاد داشتن که دارن دنیای بهتری خلق می‌کنن، بعضیشون مثل هیتلر می‌خواستن این دنیا بهتر رو برای تمام مردمان جهان به ارمغان بیارن و بعضی قصد داشتن برای مردم کشور خودشون به زور استبداد یک آرمان‌شهر بسازن و بعضی دیگه، آرمانی برای برخی از مردمان دنیا دارن. ساخت پرچمی جدید، شکل دادن نظام آموزشی جدید، تشکیل ساختاری سیاسی و اداری جدید، همه و همه بخشی از مسیر رسیدن به اهداف این...

قرن بیستم قرن دود و خون بود، قرنی که میلیون‌ها نفر طی جنگ‌های مختلف کشته شدن. فقط دو جنگ جهانی اول و دوم با هم حدود 90 میلیون کشته روی دست بشر گذاشت. اما دودی مرگبارتر از دود بمب و خمپاره و موشک هم در این قرن وجود داشته، دودی که ما ازش گفتیم، دود لذیذ تنباکو که نه مثل انفجار بمب، در لحظه، بلکه به مرور زمان، آدم می‌کشت و البته می‌کشه. دود تنباکو طی قرن گذشته بیش از صد میلیون آدم کشته و ماشین جنایت...