MISCHA!

'Mag ik mijn sokken aanhouden?' Dat is de meestgestelde vraag in de behandelkamer van deze gynaecoloog. Maar nog interessanter zijn de zogenaamde deurknopvragen: de verrassende vragen die haar patiënten stellen terwijl ze op het punt staan om weer naar buiten te lopen. We spreken over de schoonheid van haar vak en over de gevaarlijkste reis die wij allen afleggen: de geboorte.

Het klinkt zo mooi: lessen trekken uit de geschiedenis. Maar daar is kennis en relativeringsvermogen voor nodig. We spraken over Jan van Leyden, de gebroeders De Witt, de waarde van sorry zeggen voor iets dat ver achter ons ligt. En over de huidige journalistiek.

Hoe kleiner hij zich voelt, hoe gelukkiger hij is. 'Als ik oog in oog sta met de kosmos, dan doe ik er helemaal niet meer toe en wordt er niks van me gevraagd.' We spraken over het onverklaarbare en hoe de sterrenkunde hem aan het wankelen bracht. Over de perfecte afstand tussen de sterren en de schoonheid van de kosmische blik die hij iedereen toewenst.

We spraken over geloof, hoop en liefde. Die overigens volledig met elkaar vervlochten zijn. Want haar geloof geeft haar hoop. En dankzij die hoop kan ze een daad van liefde doen: opkomen voor datgene wat het meest kwetsbaar is.

Uitleggen hoe oorlog écht werkt, dat is één van zijn missies. Via podcasts, via theatershows, via interviews. Dus we spraken over normen, waarden, deugden, vergeving en zijn enorme vertrouwen - ondanks alles - in de mens.

Ze is niet bang om zichzelf onder een vergrootglas te leggen en zich af te vragen of ze echt voor verandering zorgt met de documentaires die ze maakt? Hoe bevoorrecht is ze zelf? Hoe ver gaat ze om het beste voor haar kind te bereiken? En wat is dat 'beste' dan? Verder spraken we over de grenzen van een grap, de loonkloof, relaties en jawel, Herman van Veen.

Eigenlijk heeft ze al tien keer hetzelfde boek geschreven. Dezelfde boodschap, maar iedere keer aan iemand anders gericht. Op haar twintigste wist ze hoe ze wilde leven en godzijdank was daar het feminisme om haar te vergezellen op die reis. We spraken over moederschap, haar late geloof en over de liefde: 'het is mooi geweest'.

Wat gebeurt er met het begrip feminisme als je het vrouwzijn eruit haalt? Trouwens, wat is een vrouw? En wat is het effect van weglachen op de langere termijn? Antwoord op deze vragen én prachtige muziek voor in de auto, in het donker, in de regen, terwijl je ruitenwissers van rechts naar links bewegen.

Hoewel hij vindt dat we oosterse filosofie niet moeten gebruiken als leverancier van levenslessen, komen er opvallend veel levenslessen voorbij in dit uur. We spraken over ruimte scheppen door 'zachtjes te duwen', zuiverheid, tegenslag en dat wat we niet weten, belangrijker is dan wat we wel weten. 'Het leven is onzeker en zo vluchtig als een zeepbel.'

Hij vindt dat journalisten meer zelfreflectie moeten tonen. Dus natuurlijk spreken we over de bevindingen van de Commissie Van Rijn en de NOS. Ook pleit hij voor meer transparantie en hoe dat het vertrouwen in de journalistiek kan herstellen. Verder: zijn liefde voor de journalistiek, dat ene steekincident en de lessen die hij zijn (klein)kinderen wil meegeven.

Er is een grens aan de hoeveelheid ellende die je als mens tot je kunt nemen. Dus een technisch rechercheur zou eigenlijk na 8 jaar werken op plaats delict moeten worden herplaatst, vindt hij. Hij blikt terug op zijn werkzaamheden omtrent MH17 en vertelt hoe het is om op de terugweg naar huis op de binnenkant van je wang te bijten om maar niet te gaan huilen. 

Alsof je aan een rafeltje trekt en je dan pas ziet hoe groot het weefsel is. Zo omschrijft ze de bevindingen van de Commissie Van Rijn. We spraken over wie er mag spreken en wie er even zijn of haar mond moet houden. En ze brengt een ode aan de introverte mens, aan Neil Diamond én het huwelijk.

Hij ziet het veel om zich heen. Mensen die niet alles uit het leven halen, mensen die veel beter kunnen presteren. De levenslessen die hij leerde als commando deelt hij graag met anderen. Groeien doet pijn. Doe morgen iets anders dan vandaag. En: ego’s moeten altijd ondergeschikt zijn aan het doel. Het team, de taak en ik. Dat is de volgorde. 

Je bent veel minder nietig dan je denkt, dat is zijn boodschap. We hebben veranderkracht, juist in tijden van instabiliteit en chaos. En weerstand? Dat is de eerste stap naar contact, een teken dat je op de juiste weg bent. En activisme, dat mag wel wat warmer én vrolijker: 'Boosheid werkt niet bij transities'.

Dat het er gewoon mag zijn, zonder bedoeling, zonder controle. Dát vindt hij de kracht van poëzie. We spreken over thuis, over missen en over de heerlijkheid van de woorden vinden voor datgene wat je voelt, zodat anderen je eindelijk begrijpen.

Een beter begrip van radicalisering, dát is het streven van deze filosoof en theoloog. Door te erkennen dat iedereen de potentie heeft om te radicaliseren. En vervolgens met elkaar in gesprek te gaan. Verder spraken we over de irrationele argumenten van gelovigen én van atheïsten.

Wanneer is een stereotypering racistisch? We blikken terug op die ene cartoon die offline werd gehaald. We praten over de schoonheid én de complexiteit van het vak. Hij legt uit waarom hij vindt dat alles wat twintig jaar geleden kon, nu nog steeds moet kunnen. En hij vertelt waarom hij stopt bij de Volkskrant.

Is er nog een plek waar je écht vrij bent? Waar niet alles wat je zegt en doet wordt geregistreerd door apps, sensoren, overheid, camera's, computers? Kortom, de grenzen van het toelaatbare als het gaat om privacy.

Bij grensoverschrijdend gedrag laveren organisaties tussen overreageren en doofpot, vindt ze. Hoogste tijd voor een gulden middenweg. Hoe? Door onszelf te trainen in het voeren van ongemakkelijke gesprekken. Verder spraken we over de olifant in de kamer die eigenlijk in ons hoofd zit. En over dat ene feestje met de dansvloer en de playlist.

Ze is niet degene die de deuren intrapt, maar ze is wel degene die vervolgens het gesprek aangaat. Tenminste, zolang er ruimte is voor grijstinten. Woke is ze, en trots dat ze dat is. En ja, het mag wat haar betreft allemaal wel wat sneller.

Eigenlijk komt alles wat ze maakt voort uit wat er hapert of misgaat in haar eigen leven. De wil om dat te begrijpen én te veranderen. We bespreken haar nieuwe podcast over levenslessen. Ze deelt de levenswijsheden van haar vader, van haar moeder. Ze vertelt over denkverdriet en melancholie: 'een loep van verdriet'.

De plantaardige omwenteling, oftewel vlees en zuivel grotendeels plantaardig maken. En dat voor 2050. Hoe dat moet en hoe dat er uitziet, dat bespreken we. Daarnaast zijn manier van ondernemen: gewoon beginnen en er vanuit gaan dat het mislukt, dan valt het altijd mee. 

Eten is altijd betekenisvol, vindt ze. Het verbindt. En wat je eet, wat je niet eet, waar je eet, met wie je eet, het bepaalt wie je bent. Je identiteit. We spraken over het brood van haar moeder, over wat gezond eten nu echt is en over culinaire toeëigening.

We spraken over de verbindende kracht van muziek. Hoe competitie niet past binnen die muziek. Over de reis die ze aflegt, die zoektocht naar haar eigen stem. Over geloof, gospel, houvast en dankbaarheid.

Er zijn voldoende redenen om boosheid te voelen, maar ze heeft gemerkt dat het duurzamer én effectiever is om boosheid te omhulzen - is dat een woord? - met liefde. Verder spraken we over perspectieven, het wisselen daartussen en de grenzen ervan.