Mevlana Takvimi

Abdulhamid Han’ın tahttan indirilmesiyle başlayan süreç-te, Osmanlı Devleti içeriden ve dışarıdan büyük darbelerle yıkılmış, 24 milyon km²’den sonra, 780 bin km²’lik bir alana sıkışmış memleketimizde İslâmî müesseseler de büyük ölçüde ortadan kaldırılmış, böylece dîni hayat ve dîni tedrîsat güçlü bir tırpan yemiştir. Tabii ki her şey Allâh Azimüşşânın takdiri ve müsaadesiyle gerçekleşmiştir. Cenâb...

Abdullah ibn Mes’ûd (r.a.) şöyle derdi: “Kıyâmet gününde halk onların kaplar içinde sıkıştıkları gibi sıkışırlar. O günde saîd olan kimse, ayağını orada koyabilecek boş bir yer bulabilen kimsedir. Sonra mahşer ahalisi mizan başına davet edilince korkularından akılları başlarından gidecek gibi olur. Her kimin tartıları ağır gelirse bir münadi; “Haberiniz olsun filân oğlu filânın tartıları (sevâbı)...

Peygamber (s.a.v.) Efendimiz şöyle buyurdular: “Ameller karşılıklarına göre beş kısımdır: Karşılığı bir misli olan, vacip kılan, karşılığı on misli olan, karşılığı yedi yüz misli olan ve sevâbını Allâhü Te‘âlâ’dan başkasının bilmediği ameller.” Karşılığı bir misli ameller: Bir kimse bir günâh işler onun karşılığında bir günâh yazılır. Bir kimse hayırlı bir amel işlemeye niyet eder fakat işleyemezs...

Dımaşk yakınındaki Kareşiye’de doğduğu için Kareşî, Dımaşk’ta okuyup şöhretini orada kazandığı için de Dımaşkī nisbesiyle anılır. Nûreddin Zengî’nin Dımaşk’ta inşa ettirdiği Bîmâristânü’n-Nûrî’de tıp tahsil etmiş ve yine aynı şehirdeki Dahvâriyye Tıp Medresesi’nin kurucusu Mühezzebüddin ed-Dahvâr’ın öğrencisi olmuştur. 21 Zilkade 687 (17 Aralık 1288) tarihinde vefat etti. İbnü’n-Nefîs’in tıp tarih...

Kur’ân-ı Kerîm beşikten mezara kadar insanları ilgilendiren her konuya temas ettiği gibi, istikbâlde keşfedilecek veya keşfine çalışılacak birtakım ilmî, fennî gerçekler hakkında da açık veya kapalı beyânlarda bulunur. Meselâ; güneş, ay ve semavî ecramdan her birinin birer felekte (yörüngede) yüzdüğü, her canlının sudan yaratıldığı (Enbiyâ s. 30-33), güneşin karargâhı, durak yeri için seyr- ü cere...

Ebû’l-Leys Semerkandî (rh.a.) Hazretleri şöyle buyurdular: “Sana bir kimse gelip “filan kimse senin hakkında şöyle dedi veya yaptı.” diye bir haber getirirse şu altı şeye dikkat etmen gerekir: 1. Onu hemen tasdik etme. Zîrâ koğuculuk (laf götürüp getirme) yapan kimsenin şâhitliği makbul değildir. Nitekim Allâhü Te‘âlâ: “Ey îmân edenler! Eğer size bir fâsık bir haber getirirse hemen inanıp kapılmay...

Lisânın afetlerinden bir tanesi de yabancı genç bir kadınla konuşmaktır. Bu ihtiyaç olmaksızın caiz değildir. Çünkü bu tür konuşma fitneye açık bir olaydır. Eğer şehâdet, alışveriş ve tebliğ gibi bir hacet ile olursa bu caizdir. Hatta aksıran bir kadına dahi cevap teşkil eden duâda bulunulmaz. Ona ne selâm verir, ne de kadın ona selam verdiği zaman onun selâmını aşikâre bir şekilde alır, bilakis o...

Ashab (r.a.e.)’den İrbaz b. Sâriye (r.a.) der ki: “Resûlullâh (s.a.v.) bir gün sabah namazından sonra bize beliğ bir meviza irad buyurdu. Bu mevizadan gözler yaşardı, kalpler ürperdi. “Bu, bir vedalaşma vaazına benziyor! Öyle ise yâ Rasûlallâh! Bize neyi tavsiye buyurursun?” diye sorduk. Resûlullâh (s.a.v.): “Ben sizi gecesi gündüzü gibi aydın olan şeyin (dinin) üzerinde bırakmış bulunuyorum. Bend...

Muhabbeti temin eden sıfatlar çok kıymetli olduğu için, kendisiyle muhabbet kurulup huzur bulunacak kimseler de çok azdır. Bu sıfatlar yedi tane olup şunlardır: İlim, akıl, edep, güzel ahlâk, cömertlik, temiz kalp ve tevazû. Bunların bir kısmı olmayınca, insan mükemmel şekilde dostluk yapılacak kimse bulamaz. Çünkü bunların zıddı olan sıfatlar, bütünüyle kalbi soğutacak şeylerdir. Meselâ, cahil ki...

Sohbet ve ders meclisine girildiğinde, Kur’ân okuyana, abdest alana, namaz kılana, helâda olana, o anda haram ve mekruh işleyene, duâ ve zikirle meşgul olana ve fitne korkusu varsa kadınların erkeklere, erkeklerinde kadınlara selâm vermesi uygun değildir. Bu hallerde verilen selâma cevap vermek farz (veya vacip) değildir. (Reddü’l-Muhtar) Bir cemaate girildiğinde selâmı bir iki kişiye tahsis etmem...

“Avrupa’da ancak bazılarının çok uzun gayret ve çabalarla edinebildikleri nezaket ve tavır inceliklerine, ictimai sınıf ve yaşa bağlı olmaksızın, her Türk’te rastlarız. O kadar dürüst ve namusludurlar ki, başka türlü olunabileceğini düşünemediklerinden ve herkesi gibi sandıklarından daima aldatılırlar. Garanville Murray, 1878. Türk soyundan gelenler, Avrupalılarla ne kadar az temas etmişlerse o ka...

Nesâi ve diğerlerinin bildirdiği sahih hadîste Nebî (s.a.v.): “Umarım ki, Arefe günü tutulan oruç, iki senelik günâha keffâret olur; biri geçmiş, diğeri gelecek senenin günâhlarıdır.” buyurmuştur. Beyhâki’de: “Arefe gününün orucu, bin gün oruca eşittir.” hadîs-i şerîfi yer alır. İmâm Hibbetullah’ın Saîd bin Müseyyeb’den onun da Ebû Hüreyre (r.a.)’den naklettiği bir haberde, Resûlullâh (s.a.v.): “B...

Kurbân bayramının arefe gününün sabah namâzından i‘tibâren bayramın dördüncü gününün ikindi namâzına kadar (ikindi dahil) yirmi üç vakit farz namâzlardan sonra bir def‘a: “Allâhü ekber, Allâhü ekber, Lâilâhe illâ’llâhu va’llâhu ekber, Allâhü ekber ve li’llâhi’l hamd.” diye tekbîr alınır ki, buna (teşrîk tekbîri) denir. Teşrîk tekbîrleri, âlimlerin birçoğuna göre vacîptir. (Ömer Nasûhî Bilmen, Büyü...

Selef büyüklerinden birinin âdeti, bir koyunun değerini fakirlere sadaka vermekti. Madem ki, kurban bana vâcib değil, niçin bir hayvanın canına kıyayım derdi. Rü’yâda, kıyâmeti gördü. İnsanlar bineklerine binmiş, melekler onları Cennete götürüyor, kendisi ise yaya olarak gidiyordu. Sebebini sordu. Bu binekler, dünyada kesilen kurbanlardır, dediler. Ben de, kurban değerini sadaka verirdim dedi. Sen...

Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Anaya babaya iyilik etmek, (nafile) namazdan, oruçtan, hac ve umreden, Allâhü Te’âlâ’nın yolunda cihattan daha efdaldir.” Mü’min, sesini ana-babasının seslerinin üstünde yükseltmez, onlarla yüksek bir şekilde konuşmaz. Onlara dinde mubâh olan şeyde itaat eder. Ananın hakkı babanın hakkından daha büyüktür. O halde anaya iyilik etmek daha çok gerekli ve önemlidir....

Hz. Alî (r.a.)’in şöyle dediği anlatılır: “Resûlullâh (s.a.v.) ile Allâh (c.c.)’un Beyt-i Haram’ını tavaf ediyordum. Şöyle dedim: “Anam, babam sana feda olsun yâ Resûlallâh! Bu Beyt nedir?“ Bunun üzerine şöyle buyurdu: “Yâ Ali, Allâhü Te’âlâ bu Beyt’i ümmetimin günâhlarına keffaret olsun diye bu dünyada kurdu.” Tekrar sordum: “Anam, babam sana feda olsun, bu Hacerü’l-Esved (kara taş) nedir?“ Şöyle...

Parklar, çay bahçeleri, lokantalar, tiyatrolar, tramvaylar ve vapurlarda hanımlar ile erkekler karı-koca bile olsalar ayrı ayrı otururlardı. Arada gerekirse çocuklar veya âmâ yaşlı bekçiler haber götürüp getirirdi. Tiyatrolarda, kadınlar için ayrı seanslar tertiplenirdi. Tramvaylarda evvelce hanımlara mahsus vagon vardı. Sonra masraf sebebiyle çuha perde ile ayrıldı. Tacizlere engel olabilmek adın...

Eskiden tramvaylarda, vapurlarda, tiyatrolarda, çay bahçelerinde hanımlara mahsus kısım bulunurdu. Erkekler buraya ayak basamazdı. Müslüman âleminde evler, harem ve selâmlık olmak üzere iki kısımdan teşekkül ederdi. Selâmlık, evin erkeğinin, erkek misafirleri kabul ettiği yerdir. Buraya hanımlar girmez. Harem ise hanımların yaşadığı, sadece evin erkeğinin girebildiği ve gecelediği kısımdır. Buraya...

İyiliği emredip kötülükten alıkoymak farzdır. Özürsüz onu bırakan Yüce Allâh (c.c.)’a karşı gelmiş olur. Yüce Allâh (c.c.) buyuruyor ki: “İçinizden sizi hayır yapmaya çağıracak iyiliği emreden ve kötülükten alıkoyan bir topluluk bulunsun.” (Al-i İmran s. 104) Bu Âyet-i Celile iyiliği emredip, kötülükten alıkoymanın (emr-i maruf; nehy-i münkerin) farz olduğunu gösteriyor. Fakat farz-ı kifâyedir. Ya...

Tergîb-i Hamîdî’de geçtiğine göre bu günlerde şu duâlar yapılabilir: 1- Lâ ilâhe illâllahü vahdehû lâ şerike leh lehül mülkü ve lehül hamdü yuhyî ve yümît ve hüve hayyün lâ yemût bi-yedihil hayr ve hüve alâ külli şey’in kadir. 2- Eşhedü en lâ ilâhe illâllahü vahdehu lâ şerîkeleh ilâhen vâhiden sameden lem yettehız sâhıbeten ve lâ veledâ. 3- Eşhedü en lâ ilâhe illâllahü vahdehu lâ şerîkeleh ehaden...

Hz. Âişe-i Sıddîka (r.anhâ) vâlidemiz, rivâyet ettikleri hadîste, Peygamber (s.a.v.) Efendimiz’in şöyle müjde verdiklerini haber veriyorlar: “Zilhicce’nin ilk on gününün gecelerinden birini ihyâ etmesi, o kimsenin bir seneyi hacc ve umre ibâdetiyle ihyâ etmesi gibidir. Bu (dokuz) günlerden bir gün oruç tutması, senenin öbür vakitlerinde ibâdetle meşgûl olması gibidir; o kadar sevâp alır.” Hz. Alî...

Resûlullâh (s.a.v.)’in aklı, fehmi, ma’rifeti ve ilmi hiç kimseye nasîp olmayacak derecede çok fazla idi. Bunun en açık delîli, ümmî iken ve hiç kimseden bir şey öğrenmediği hâlde, işleri, hâlleri, tavırları, sözleri, ahlâkı, ilmi ve fazîleti o derecede idi ki, hiç kimsenin aklı ve ilmi ona ulaşamazdı. Tevrât’da, İncîl’de ve diğer ilâhî kitâplarda, suhûflarda bulunan sırları ve haberleri bilirdi....

Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Cennet, cömertlerin evidir. Cömert olan günahkâr genç; cimri olan âbîd ihtiyardan Allâh (c.c.) için daha sevimlidir.” Yine Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Allâh (c.c.), kendisine bol ihsânda bulunduğu hâlde, ailesine ve kendine bolluk göstermeyen bizden değildir.” Hasan Basri (r.a.) şöyle anlatır: “Kul, bu yolda edebini Allâh (c.c.)’den almalıdır. Bolluk ihs...

“Oraya (Hacca) gitmeye bir yol (imkân) bulan kimseye, Beytullah’ı haccetmesi, Allâh (c.c.)’un hakkı (olarak o kimseye farz)dır.” Resûlullâh (s.a.v.) Efendimiz buyurdular ki, “Kim Allâh (c.c.) rızası için hacceder de hac esnasında kötü söz ve davranışlardan sakınır ve günâhlara sapmazsa, anasından doğduğu gün gibi tertemiz olarak döner.” Ölmüş olan kimse adına veya hacc yapmaya engel bir hali olup...

“Oraya (Hacca) gitmeye bir yol (imkân) bulan kimseye, Beytullah’ı haccetmesi, Allâh (c.c.)’un hakkı (olarak o kimseye farz)dır.” Resûlullâh (s.a.v.) Efendimiz buyurdular ki, “Kim Allâh (c.c.) rızası için hacceder de hac esnasında kötü söz ve davranışlardan sakınır ve günâhlara sapmazsa, anasından doğduğu gün gibi tertemiz olarak döner.” Ölmüş olan kimse adına veya hacc yapmaya engel bir hali olup...