Mevlana Takvimi

İsmi Ahmed bin Sehl el-Belhî olup, künyesi Ebû Zeyd’dir. 849 (H. 235) senesinde Belh’e bağlı köylerden birisinde doğdu. İlim tahsil etmek için bir çok beldelere gitti. 934 (H. 322) senesinde Belh’de vefat etti. Ebû Zeyd; fizik, astronomi, matematik, târih, coğrafya, tıb, edebiyat, fıkıh ve kelâm ilimleri ile ilgili altmışa yakın eser yazdı. Suvar-ul-akâlîm-il-İslâmiyye adlı eserinde arzın (yerin)...

Âmeller her ne kadar fiil, söz, hareket, sükûn, celb, fikir ve zikir gibi sayılamayacak kadar çok kısma ayrılabilirse de günâhlar ve mübâhlar kısmını ele alacağız: Birinci kısım günâhlardır. Niyet, günâhı günâhlıktan çıkaramaz. Bu bakımdan cahil kimselerin “Ameller ancak niyetlere göredir.” Hadîs-i şerifinden bunun aksini anlaması doğru değildir. O halde cahil kimseler niyetten dolayı günâhın ibad...

1. Ehl-i Sünnete uymayan (bozuk) i’tikatlar, 2. Sâlih amelleri terk etmek, 3. Niyette ve işlerinde doğruluktan ayrılmak, 4. Günâhta ısrar etmek (Günâh işlemeye devam etmek), 5. İslâm nimetine şükrü terk etmek, 6. Îmânsız ölmekten korkmamak, 7. Başkalarına zulmetmek, 8. Sünnet üzere okunan ezâna icâbet etmemek, 9. Dîne aykırı olmayan hususlarda, anne ve babasına âsî olmak, 10. Boş yere ve çok yemin...

Yerin bütün hazineleri Resûlullâh (s.a.v.)’e verilmiştir. Ülkelerin anahtarları ona teslim edilmiştir. Kendisinden önce hiçbir peygambere helâl olmayan ganimetler ona helâl kılınmıştır. Fethedilen ülkelerin cizyesinden, vergilerinden, humuslarından (beşte birlerinden) hiçbir krala toplanmayan mal toplanıp kendisine getirilmiştir. Çevre hükümdarlarından birçokları da ona hediyeler göndermiştir faka...

Efendimiz (s.a.v.)’in ümmetinin geleceği ile ilgili endişeleri olmuştur. Hadîs-i şerîflerde zamanın bozulacağı, bozulan zamanda insanlığın ve mü’minlerin de bozulacağı haber verilmiştir. Efendimiz (s.a.v.)’in ümmetinin geleceği ile ilgili haberlerini incelediğimizde bugün bu haberlerle yüz yüze olduğumuzu görmekteyiz. Hz. Ali (r.a) şöyle anlatıyor: Resûlullâh (s.a.v) bir gün şöyle buyurdular: “Ümm...

Haset bir Müslümana Allâh (c.c.)’un verdiği nimetin yok olmasını istemektir. Kişi ister o nimetin kendisine verilmesini istesin ister istemesin, fark etmez; bu hasettir ve Müslümana haramdır. Allâh (c.c.)’un bir Müslümana verdiği nimeti kendisine de vermesini istemek ise haset değil imrenmektir. Hatta namaz ve diğer ibâdetler gibi farzlarda, birisine ben de onun gibi olsam diye gıpta etmek vâcipti...

Resûlullâh (s.a.v.)’e salı günü hakkında sual ettiler; Resûlullâh (s.a.v.); “Kan günüdür, çünkü o gün Havva hayz getirdi. Âdem’in oğlu kardeşini o gün öldürdü. Yine o gün Cercis, Zekeriyyâ, Yahya ve oğlu, Firavun’un karısı Âsiye bînt-i Müzârrın ve Benî İsrail’in bakarası katlolundu.” Resûlullâh (s.a.v.) salı günü hacamat yaptırmaktan şiddetle nehyetmişler, “O günde öyle bir saat vardır ki, kişi ha...

Efendimiz (s.a.v.)’in bizlere vasiyetlerinden birinde Müslüman kardeşlerimizin Cuma Namazı’nı bırakmalarına sebep olabilecek bir şey söylemememiz, Allâh (c.c.)’un hayır ve râhmetinden yoksun kalmamaları ve ölünceye kadar bu hayır ve râhmetten kalplerinin mühürlenmemesi için, Cuma Namazı’na gitmeye şiddetle zorlamamız buyrulmaktadır. Tanıdığımız bir kimsenin Cuma Namazı’nı mazeretsiz bıraktığını öğ...

Hz. Muâviye (r.a.)’in şahsiyetinde birtakımözellikler bir arada toplanmıştır. Hz. Ömer (r.a.) bütün Şam bölgesinin idaresini onun emri altında toplamış ve o bölgede tek söz sahibi olarak onu belirlemiştir. Hz. Ömer (r.a.)’in bu tutumuna etkili olan amil ise; Hz. Muâviye (r.a.)’in güzel yaşantısı, İslâm topraklarını ve sınır boylarını en iyi şekilde koruması, orduyu ıslâh etmesi, düşmana galip gelm...

Şöyle ki: Uhrevî veyâ dünyevî bir ihtiyâcı olan kimse güzelce abdest alır, yatsı namazından sonra iki veya dört, bir rivayete göre on iki rek’at namaz kılar, sonra Hâkk Te’âlâ Hazretleri’ne senâda, Resûl-i Ekrem (s.a.v.) Efendimiz’e salât-ü selâmda bulunur. Sonra hacet duâsını okuyup hacetinin husûlünü (ihtiyâcının karşılanmasını) Allâhü Te’âlâ’dan niyaz eder. Hacet namazının birinci rek’atında Fâ...

Fazîlet sahibi bir zât olan Ebû Ya’kûb Nehrecûrî (k.s.) tasavvufun yüksek makâmlarına kavuşmuştur: Lütfu ve ikrâmı bol, edebi pek çok idi. Arkadaşları kendisini çok severdi. Yüzünde herkesin fark ettiği bir nûrânîlik vardı. Çok ibâdet ederdi. Gönlü bir gün bile rahat olmamıştı. Nitekim “Ey Ya’kûb! Sen kulsun. Kul rahat olmaz.” diye bir ses işitti. Ebû Ya’kûb Nehrecûrî (k.s.) buyurdular ki: “Doğrul...

Hz. Kâ’b (r.a.), Peygamber (s.a.v.)’den şöyle duyduğunu rivayet ediyor: “Muhakkak ki her ümmet için bir imtihân vardır; benim ümmetimin imtihânı ise, dünya malıdır.” (Tirmizî) İsfehânî’nin Ebû Hüreyre (r.a.)’den yaptığı rivayette, Peygamber (s.a.v.) buyurdular ki: “Haberiniz olsun ki her cömert kişi cennettedir; bu Allâh (c.c.)’un kanunu icabıdır ve ben de ona kefilim. Uyanık olun ki cimri kimse c...

Osmanlı Devleti’nin kurucusu olan Osman Gâzi’nin babası olan Ertuğrul Gâzi, Oğuzların Bozok koluna bağlı Kayı boyundan Süleyman Şah’ın oğludur. Süleyman Şah’ın vefâtından sonra, Ertuğrul Gâzi kabîleye reis seçildi. Ertuğrul Gâzi kardeşi Dündâr Bey ile berâber batıya hareket etti. Sivas yakınlarında konakladıkları sırada Selçuklu ordusu ile büyük bir Moğol birliğinin savaşına şâhid oldular. Selçukl...

İmâm-ı Gazâli, İmâm-ı Suyuti, İmâm-ı Şa’râni, Fahreddin-i Râzi, İmâm-ı Nevevî gibi asırlardır Müslümanların arkasında gittiği âlimler; her biri yüzlerce eser bırakıp İslâmî ilimlerdeki yetkinliklerini, Kur’an ve sünnete vukûfiyetlerini ispatlamış olmalarına rağmen, mezheplerin dışına çıkmamışlar, dört mezhebin yayılmasına gayret etmişlerdir. Bu şekilde sayabileceğimiz nice âlimler bile müctehitliğ...

Hüccetü’l-İslâm Gazâlî’nin Selçuklu İmparatoru Melik-şah’a gönderdiği mektup içinden bir bölüm: “Gazâlî’den Sultân Melikşah’a... Ey doğunun ve batının sultanı!... Liderliğin tehlikesi büyük, fitneleriyse çoktur. Unutma! Liderin dünya ve ahiretteki emniyeti hakîkî din âlimleriyle beraber hareket etmesine bağlıdır. Adâletli ve insaflı olmanın yolu, başkanın, devâmlı âlimlerin görüşlerine başvurması,...

Peygamberimiz (s.a.v.)’in muhtereme hanımlarından olan Reyhâne (r.ânhâ) Medîne’de bulunan Yahûdîlerin Benî Kureyzâ kabîlesindendir. Sâkin, temiz karaktere sâhip, yumuşak huylu bir hanımefendi olan Reyhâne (r.anhâ), Peygamberimiz (s.a.v.)’den önce Medîne’de vefât etmiştir. Efendimiz (s.a.v.) Hendek Savaşı’ndan sonra Medîne’nin dışında bulunan ve bir kaleye sığınan Benî Kureyzâ Yahûdîlerinin üzerine...

Dünyada zühd sahibi olmanın alametlerinden birisi, fakirliği, fakirleri ve onlarla kendi ortamlarında sohbet ederek onlara karşı alttan almayı sevmektir. Velilerden Mutarrıf (rh.a.) eski püskü elbise giyen yoksulların meclisinde oturur ve bu şekilde Râbbinin yakınlığını kazanmayı umardı. Muhammed b. Yusuf el-İsfahanî de (rh.a.) zühd sahibi bir âlimdi. Hatta bazıları onu, Sevri (rh.a.)’den üstün tu...

Akrabaya sıla etmelidir, vâciptir. Ömrün bereketli olmasına sebeptir. Çok büyük sevâptır. Sıla demek, unutmayıp yakınlık göstermektir. Ziyaret ile hediye göndermekle eliyle veya diliyle yardım etmekle olur. En aşağı derecesi selâm vermek veya selâm göndermek ile olur. Sıla için muayyen bir zaman yoktur. Nikâhla alması haram olan akrabaya sıla etmek, herhalde vâciptir. Fakat evlenmesi caiz olan akr...

Hayvanların şuuru olmadığından cennette yapacakları bir vazifeleri de yoktur. Cehenneme gitmeleri halinde ise, hılkatları itibariyle sıkıntı çekmeleri kaçınılmaz olduğundan oraya gitmeleri de ilahî râhmete muvafık değildir. Bir tek çaresi kalır ki, o da yaratıldıkları toprağa tekrar dönmeleridir ki, öyle de olacaklardır. Rivâyetlere göre, Hz. Salih (a.s.)’ın Devesi, Hz. Süleyman (a.s.)’ın Hüdhüd’ü...

Abdullâh Mevlâ Esmâ bint Ebû Bekir (r.anhümâ) dedi ki: “Esmâ (r.anhâ) tayalesî kisravanî bir cübbe çıkardı, ilikleri ipekti, açıkları (bir tarafında ilikler, bir tarafında düğmeler bulunan ön açıklar) ipekle örülmüştü. Dedi ki, bu Allâh Resûlü (s.a.v.)’in cübbesidir. Hz. Âişe (r.ânhâ)’nın yanındaydı; o irtihâl edince ben aldım. Allâh Resûlü (s.a.v.) onu giyerdi. Biz hastalar için onu şifâya vesile...

“Tahâret” kelimesi “Her türlü pisliğin giderilmesi ve hades (hükmen temizsizlik) halinin kaldırılması” mânâsına gelir. Buna göre dinimizde iki çeşit temizlik bulunmaktadır: 1. Görünen ve Hissedilebilen Temizlik: Kan, idrar, irin vb. gibi gözle görünen veya hissedilen, beden, elbise veya mekânlarda mevcut olan bir pisliğin ya da insan bedeninde oluşan kir, tırnak, kasık ve koltuk altı kılları gibi...

Tüccar ve sanatkarların çoğu, takvâlarının azlığı ve verâ sahibi olmamaları sebebiyle mallar arasında ayrım yapmaz ve haram olanlardan yüz çevirmezler. İşte bu sebeplerle onların mallarında haram taraf ağır basar. Zira helâl, takvâ ve verâ sahibi olmaya bağlı bir husustur. Eğer insanlar arasında takva sahibi ve verâ ehli kimseler çoğalır ise buna bağlı olarak helal kazanç da insanlar arasında çoğa...

Osmanlı Devleti’nde Hazine-i Âmire adındaki devlet hazinesi yanında, padişahın hususî geliri ve servetinden meydana gelen bir de Hazine-i Hâssa adında padişah hazinesi vardır. Sarayın masrafları, padişahın yakın çevresinin maaşları, ecnebi hükümdara giden hediyeler, Mekke ve Medine’ye gönderilen hediyeler, rejim aleyhinde çalıştığı için sürgüne gönderilenlerin maaşları, hep Hazine-i Hâssa’dan karş...

Yüce Allâh Peygamberimiz (s.a.v.)’i gönderdiği zaman, Sâsânî Sarayı’nda oturmakta olan Kisrâ sabah uyanınca, saray takının kırıldığı ve Dicle’nin korkunç bir şekilde taşdığını görmüştür. Bundan endişelenerek kâhinleri, müneccimleri ve sihirbazlarını toplayıp bu olayların neyin alâmeti olduğunu açıklamalarını istemiş. Halbuki onların o gün bütün ilimleri ve oyunları alınmış kendileri tam mânâsı ile...

Hz. Ebûbekir (r.a.) şöyle buyurur: “Kim, Peygamber (s.a.v.) Efendimiz Hazretlerinin mevlidinin okunması için bir dirhem harcama yaparsa; o kişi cennette benim refikim (ve arkadaşım)dır.” Cüneyd-i Bağdadî (k.s.) Hazretleri, buyurdu ki: “Kim, Peygamber (s.a.v.) Efendimiz Hazretlerinin mevlidinin okunduğu yerde hazır olur, mevlîde tazim’ eder kadr-u kıymetini bilirse; o kişi îmân ile ölür.” Celâleddî...