Mevlana Takvimi

1876’da Çorum’un Tophane köyünde doğan Atıf Efendi, İlk tahsilinin ardından İstanbul’a gelmiş, 26 yaşında iken 1902’de en iyi derece ile icâzet almıştır. 1902’de imtihânla Dârü’l-Fünûn (Üniversite)’nin “ilahiyat” kısmına ikinci olarak girmiştir. Üç yıl sonra üniversiteyi bitirip Kabataş Lisesi “Arapça” muallimliğine tayin edilmiştir. 1910’da Medreseler Müfettişi olmuştur. Bu arada Çorum’dan aday o...

GUSÜL İLE İLGİLİ BAZI MESELELER Kadının örgülü saçının dibine suyun geçmesi kâfidir (su saçın dibine ulaşıyorsa, örgüyü çözmesi gerekmez). Ama saçlar çözülmüş ise o takdirde saçların aralarına da suyun ulaştırılması farzdır. (Mecmua-i Zühdiyye) Su, erkeğin saçının dibine ulaşsa bile, saç örgüsü içine ulaşmadığı takdirde erkeğin saçlarını çözmesi vâcibtir. Dişi oyuk olan ve bu oyukta yemek artığı k...

Kadının örgülü saçının dibine suyun geçmesi kâfidir (su saçın dibine ulaşıyorsa, örgüyü çözmesi gerekmez). Ama saçlar çözülmüş ise o takdirde saçların aralarına da suyun ulaştırılması farzdır. (Mecmua-i Zühdiyye) Su, erkeğin saçının dibine ulaşsa bile, saç örgüsü içine ulaşmadığı takdirde erkeğin saçlarını çözmesi vâcibtir. Dişi oyuk olan ve bu oyukta yemek artığı kalmış veya dişlerinin arasında y...

Resûlullâh (s.a.v.) Efendimiz’e: “Kurtuluşa eren fırka hangisidir” diye sorulduğunda: “Benim ve Ashabımın bulunduğu yola uyanlardır’’ buyurmuşlardır. Saadet devrinden günümüze kadar, Resûlullâh (s.a.v.) Efendimiz’in ve Ashâbı (r.a.e.)’nin yoluna tabî olup ayrılmamayı şiar edinen, Ashâb-ı Kirâm (r.a.e.)’e saygılı davranıp onlar hakkında küfür, yalancılık ve adâletsizlik gibi çirkin saldırıda bulunm...

Konuşmaya Allâh (c.c.)’un adıyla başlarlardı. Daima düşünür ve sükûtu tercih ederlerdi. Lüzum olmadan konuşmazlardı. Konuştuklarında az ve öz konuşurlardı. Boş söz asla söylemezlerdi. Konuştuklarında tatlı ve tesirli konuşurlardı. Kimseye fenâ söz söylemezlerdi. Gür ve yüksek sesle, tane tane konuşurlardı. Konuşma esnasında başlarını yukarı kaldırırlardı. Konuşurken bazen lâtife ederler ve gözleri...

Nu’man İbn-i Beşir (r.a.), Resûlullâh (s.a.v.)’in şöyle buyurduğunu anlatıyor: “Şurası muhakkak ki, haramlar apaçık bellidir, helâller de apaçık bellidir. Bu ikisi arasında haram veya helâl olduğu şüpheli olanlar vardır. İnsanlardan çoğu bunları bilmez. Bu durumda, kim şüpheli şeylerden kaçınırsa, dinini de, ırzını da korumuş olur. Kim de şüpheli şeylere düşerse harama düşmüş olur, tıpkı koruluğun...

Kalbe giren her belânın kesinlikle fuzûlî işlerin sonuçlarından olduğu bilinmelidir.. Bunun temelinde de cehâlet ile dünyâya dalmak, öğrendikten sonra varış yerini (meâd’ı) unutmak yatar. Bundan kurtuluşun yolu ise, verâ (makamın)da her şüpheliyi (bilinmeyeni) terk etmek, yakînde de her malûmu (bilineni) almak, kabul etmektir. (Gerçek akıl ve yakîn sâhibi) sustuğu zaman, câhil onu konuşmayı becere...

İbn Mes’ud (r.a.)’dan rivâyet edilmiştir. İnsanlar, toptan sırata varırlar. Onların sırata varmaları cehennemin çevresinde kıyama durmalarıdır. Bundan sonra derecelerine göre, sırattan geçerler. Onlardan bir kısmı şimşek gibi geçer; diğer bir kısmı, yel gibi geçer. Onlardan bir kısmı, kuş gibi uçar. Sırattan yarış atı hızında gidenler de vardır. Hecin devesi hızında gidenler de vardır. Normal insa...

Ensar’dan Esmâ binti Yezid (r.anhâ) Resûlullâh (s.a.v.)’in huzuruna gelerek “Ya Resûlallâh, anam babam sana fedâ olsun, müslüman hanımlar tarafından elçi olarak yanınıza geldim. Şüphesiz Allâhü Te#âlâ sizi erkek ve kadınlara peygamber olarak gönderdi. Bundan dolayı biz kadınlar topluluğu sana imân ettik. Allâh (c.c.)’a îmân ettik. Fakat biz kadınlar evlerde koruma içinde ve örtülerimizde kapalı du...

Kur’ân-ı Kerîm’de: “Onlar, “Allâh’a ve Resûl’e inandık ve itaat ettik” derler. Bütün bunlardan sonra onların bir grubu gerisin geriye dönerler. Bunlar mü’min değillerdir. Aralarında hüküm vermek için Allâh’a ve Resûlü’ne çağırıldıklarında onların bir grubu, bir bakarsın yüz çevirirler. Fakat onları ilgilendiren bir hak, menfaat olsa, ona itaatle koşa koşa gelirler. Onların kalplerinde bir hastalık...

Hanefi mezhebine göre; yellenme olup olmadığı konusunda şüpheye düşenler veya bu konuda vesveseli olanlar, ses veya koku olmadıkça abdestlerinin bozulmadığını bilmelidirler. Nitekim Hz. Peygamber (s.a.v.), “Biriniz karnında bir şey hisseder de ondan bir şey çıkıp çıkmadığını kestiremezse, ses işitmedikçe veya koku duymadıkça mescitten, namazdan çıkmasın.” buyurmuştur. (Müslim) Burnun koku hissetme...

Şeytan, ilmini beğenen kimselerin, ilmini kibirlenmelerine vesile etmiştir. Bu kimseler, ilmine güvenip peşinden gidenlere bakıp kibirlenirler. Dünyevî ihtiyaçlarını elde etmek ve istediklerine kavuşmak için her deliğe girip çıkar, her şeyi kabul ederler. Hâl ve vaziyetleri böyle olduğu halde, giyim-kuşam yani dış görünüş itibariyle ulemâ kisvesi içinde olduklarından, kendilerini kalben Allâh (c.c...

Kur’ân’ın devamlı tilâveti ve çokça okunması müstehaptır. Allâhü Te‘âlâ, Kur’ân tilâvetini âdet edinenleri “gece saatlerinde Allâh (c.c.)’un âyetlerini okurlar” âyetiyle övmektedir. İbn Ömer (r.a.)’dan şu hadis nakledilmiştir: “Haset sadece iki şeyde caizdir. Birisi, Allâh (c.c.) kendisine Kur’ân okuma nimetini vermiştir. O da gece gündüz Kur’ân okur. Diğeri ise Allâh (c.c.) kendisine mal vermişti...

Peygamber (s.a.v.) “Âhir zamânda îmânı muhafaza etmek, kor ateşi elde tutmak kadar zor olacak. Kişi sabah evden îmânlı çıkacak; akşam eve îmânsız gelecek, akşam îmânlı yatacak; sabah îmânsız kalkacak.” diye buyurdular. İnsanın en kıymetli cevheri îmânıdır. Bunu çok iyi korumak gerekir. Peygamberimiz (s.a.v.) Efendimiz buyurdular ki: “Elbisenin eskidiği gibi îmân da yıpranır. Yenilenmesi için Allâh...

Şeyh Abdülkerim Ciylî (k.s.) der ki: “Sana, Peygamber (s.a.v.) Efendimiz Hazretleri’nin mübârek sûretini zihninde hep canlı tutmanı tavsiye ederim. Peygamber (s.a.v.) Efendimiz Hazretleri’nin mübârek sûreti yani şemâilini okuyup, anlayıp ve manâsını düşündükçe; ona ülfet edersin. Yakın bir zamanda rûhun, Peygamber (s.a.v.) Efendimiz Hazretleri’ne ülfet eder, rüyâda görürsün. Ve inşâallah Peygamber...

Gözlem aletlerinin ve yeni yöntemlerin gelişiminde Arap-İslâm astronomların kendilerinden öncekilerine kıyâsla kaydettikleri büyük ilerlemeler hakkında, Arap-İslâm astronomisine yönelik modern bilimsel araştırmaların gerçekten de erken sayılabilecek bir aşamasında, bilim adamı C. A. Nallino’nun edindiği genel izlenimden şunu duyuyoruz: “Araplar hem trigonometrik formüllerin kullanımında hem de ale...

HEM FARZ HEM NAFİLELERİ YAPMAK Bir kul farzları azâba düşmek korkusundan yaptığı halde, mecbur olmadığı halde nafile ibâdetleri de yapıyorsa, bunu kendi isteğiyle yapıyor demektir. Mecbur olmadığı halde nafile ibâdetler de yapan bu kul, Allâh (c.c.) sevgisiyle (muhabbetullah) ile mükâfatlandırılır. Kulun Allâh (c.c.)’a yakın olmaktaki gayesi de zaten Allâh (c.c.) sevgisidir. İnsanı Allâhü Te‘âlâ’y...

Büyük günâhların en büyüğü Allâh (c.c.)’a eş tanımaktır. Eş tanımak iki türlüdür. Birincisi, Allâh (c.c.)’a bir eş edinmek, Allâh (c.c.)’a ibâdet olunurken kendilerini Allâh (c.c.)’a yaklaştırır zannı ile taşa, ağaca, güneşe, aya, bir peygambere veya bir kişiye, yıldıza, melek ve daha başkalarına tapmaktır ki Allâhü Te’âlâ’nın Kur’ân’ında anlattığı en büyük şirk budur. “Zira kim Allâh (c.c.)’a eş...

Bugün başta dünyanın en büyük bir arşivi olan Cumhurbaşkanlığı Arşivi olmak üzere Türkiye arşivlerinde, milyarlarca yaprak tarihî vesika bulunmaktadır. Bu zenginlik, atalarımızın, Osmanlı Türkleri’nin yazılı kâğıda karşı gösterdikleri dikkat ve sevginin sonucudur. Osmanlı devlet teşkilâtında vesikaların ne kadar itina ile yazılıp korunduğu hakkında kısa bir fikir edinmemiz, bu iddiamızı ispat etme...

Bizlere vekâleten Efendimiz (s.a.v.)’e verilen ahidlerden biri de şudur: Bulunduğumuz kentte veya kasabada, dinî ve şer’i ilimleri bize öğretecek bir kimse bulamazsak, bu ilimleri okutup öğreten bir memlekete veya kente gideceğiz. Çünkü ilim yolunda bu sefer hali, vâcib olan bir hicrettir. Zira vâcibi ikmâle yarayan nesne vâcibdir. Birçok insanlar bu ahid gereğince amel etmemiş, bulundukları şehir...

GÖSTERİŞ İÇİN YAPILAN İBÂDET Muhammed b. Lebid (r.a.)’dan rivâyet edilen bir Hadîs-i Şerif şöyledir: Resûlullâh (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Sizin müptelâ olmanızdan korktuğum şeylerin en korkuncu küçük şirktir.” Ashâb (r.a.e.) sordular: ”Ey Allâh’ın Resûlü (s.a.v.)! Küçük şirk nedir?” Şöyle buyurdu: “Riyadır. Allâhü Te‘âlâ amellerine göre kullara karşılık vereceği gün, riyakârlara şöyle buyuracak: “D...

Allâhü Te’âlâ buyuruyor ki; “Allâh’ın verdiği bu ganimet malları yurtlarından ve mallarından uzaklaştırılmış olan, Allâh’tan bir lütuf ve rıza dileyen, Allâh’ın dinine ve Peygamberi’ne yardım eden fakir muhacirlerindir. İşte doğru olanlar bunlardır. Daha önceden Medine’yi yurt edinmiş ve gönüllerine imânı yerleştirmiş olan kimseler, kendilerine göç edip gelenleri severler ve onlara verilenlerden d...

Cenâb-ı Hâkk, meâlen şöyle buyurur: “Ve Allâh’ın Dinini ve ahkâmını beyân eden Kur’ân-ı Kerim’e toplu olarak yapışın ve dağılmayın. Ey Mü’minler! Cenâb-ı Allâh’ın sizin üzerinize ihsân buyurduğu şol zamandaki nimetini zikredin ki o zamanda birbiriniz ile düşman idiniz. Allâhü Te‘âlâ imân nuru ile kalplerinizi telif etti de akşamda birbirinizle düşman iken sabah vakti kardeş oldunuz. Allâh’ın nimet...

Sâdi, Gülistan’ında anlatır: “Bir adam, yıkılan evinin karşısına geçmiş bir yandan ağlıyor, diğer yandan da: “Ah evim! Çökmeden evvel bari bir haber verseydin de ona göre tedbir alsaydım” diye söylenip duruyormuş. Birden o harebeden bir ses yükselmiş: “Be adam!... Ben yıllardır sana, çatlayan duvarlarım ve dökülen sıvalarımla çöküyorum” diye haber veriyordum. Fakat sen, her defâsında bir avuç topr...

Geçmiş büyüklerin en başta gelen ahlâkı kişiyi gölgesinin izlediği gibi Kur’ân ve Sünnet’e sarılmalarıydı. Onlardan herhangi biri mezheplerin, gerek şimdilerde unutulan ve gerekse hâlâ kullanılan bütün delillerine vakıf olacak ve tartışma meclislerinde kesin hüccetler ve apaçık belgelerle âlimleri susturacak derecede tertemiz Şeriat’ın çeşitli ilim dallarında derinlemesine vukuf sahibi olmadıkça m...