MANTALITID

Abi seskyèl sou timoun, se tout konpòtman, atitid, enteraksyon yon moun genyen ak yon timoun, nan entansyon pou jwenn yon benefis seksyèl, oubyen itilize timoun nan seksyelman pou jwenn yon satisfaksyon. Max te gen 9 lane, lè yon responsab lekòl kote l te ye te abize li seksyèlman. Li rakonte kòman sa te pase, e kòman sa make lavi li.

Abi emosyonèl, se tout konpòtman sistematik, yon moun genyen anvè yon lòt moun, ki riske pwovoke domaj sikolojik, ak dezekilib emosyonèl sou moun ki afekte a. Kòman ou ka idantifye abi emosyonèl ? Kòman ou ka fè fas ak li ? Repons kesyon sa yo ak lòt ankò, nan nouvo epizòd MANTALID sa.

Pandan ane 2021 an, ansanm ak envite n yo, nou te gen okazyon prezante yon karantèn epizòd Mentalitude sou tematik sikolojik, sante mantal ak devlopman pèsonèl moun. Jodi a, nan dènye sòti pòdkas la pou ane a, nou prezante w yon rezime sou kèk sijè n te wè.

Mari gen 50 lane. Li fè plis pase 10 lane ap fè travayè seksyèl (pwostitisyon). Jodi a li fè pati yon òganizasyon ki ap travay ak jèn fi ki nan domèn sa. Nan epizòd Mantalitude sa, li pa pale de eksperyans li, sitou aspè emosyonèl travay sa, ki gen anpil diskriminasyon ladan l.

MOTIVASYON se yon konpozant sikolojik, ki gide e detèmine kondwit nou a yon objektif. Men, nou konn pèdi motivasyon nan prèske tout sa n ap fè. Nan epizòd Mantalitude sa, ak Jodelyn Georges ki gen yon paj sou motivasyon, n ap gade enpòtans motivasyon genyen nan akonplisman pèsonèl yon moun.

Devlopman sikososyal ak rannman akademik timoun yo difisil nan yon sosyete kote dwa yo pa respekte. Kisa Pwoteksyon Dwa Timoun yo ye? Kòman sa ye an Ayiti? Kisa ki dwe fèt pou sa amelyore ? Repons tout kesyon sa yo ak anpil lòt ankò nan epizòd Mentalitude sa.

Kémissa Trécile (DJ Kemissa) se yon jiris. Li chwazi fè DJ tou dabò pa pasyon pou mizik. Malgre obstak li rankontre kòm fi nan domèn nan, li deside fè yon diferans. Nan epizòd Mentalitude sa, li pale de eksperyans li, motivasyon l ak kòman aktivite sa kontribye nan moun li ye a.

Mentalitude ap kontinye jodi a ak yon lòt epizòd sou motivasyon ak devlopman pèsonèl moun. Envite nou se Alfred Chéridor, yon Enjenyè sivil ayisyen. Pou l te peye etid la nan yon inivèsite prive Sendomeng, li te fè anpil sakrifis tankou vann krèm glase nan bourèt, fè taksi moto elatriye. Jodi a l ap ofri konpetans li sou mache dominiken an.

Nan epizòd Mentalitude jodi a, Miracson Saint-val ki se Aktè, Metè an sèn ap rakonte rezon ki fè li chwazi fè teyat malgre lòt etid li fè, kòman pratike teyat kòm travay atistik patisipe nan devlopman pèsonèl ak emosyonèl li kòm moun, malgre kondisyon travay yo pa toujou fasil.

Yon relasyon santimal ki mal fini, yon biznis ki kraze, yon echèk akademik [...], rekòmanse pa toujou fasil. Sitou lè batri emosyonèl ou dechaje. Men, rekòmanse apre yon eksperyans ki mal pasebkapab youn nan pi bon desizyon ou pran nan vi ou. Nan epizòd Mentalitude sa, w ap jwenn 5 estrateji k ap ede rekòmanse aprè nenpòt move eksperyans ou ta fè a.

Pou anpil moun, egzistans yo gen sans nan aktivite y ap mennen chak jou. Pafwa, finalite aktivite sa yo se pou byennèt kolektivite a. Nan epizòd Mentalitude sa, Skason Baptiste ap pale de sa k motive l antreprann kèk aktivite, epi tou pale de vi l, ki ka enspire lòt moun.

Menm jan ak tout rès manm nan popilasyon an, fenomèn ensekirite a fè anpil viktim tou nan kan la polis la, ki pa toujou kapab reponn reyèlman ak responsabilite l. Nan epizòd Mentalitude sa, yon ajan UDMO ap pataje ak nou lekti l sou sityasyon an epi ak ki presyon sikolojik li souvan fè fas nan kad travay li.

Gino se yon masisi ayisyen ki gen 45 lane. Li etidye kominikasyon sosyal nan FASCH. Menm jan ak anpil lòt omoseksyèl an Ayiti, asime oryantasyon seksyèl li trennen anpil konsekans tankou diskriminasyon ak lòt sousi emosyonèl. Kilè l dekouvri li gen atirans pou gason ? Kòman antouraj li te konprann sa ? Kòman li viv ak tout blokaj sosyal yo ? Li te reponn tout kesyon sa yo ak anpil lòt ankò nan epi...

Apre eksperyans li nan divès medya an Ayiti, Obed Lamy sot fè yon metriz nan jounalis nan peyi Etazini. Pou kounya li ap fè yon karyè nan domèn dokimantè. Kote pasyon pou jounalis sa soti? Kòman l rive entegre l nan sosyete ameriken an ? Obed se envite nou nan epizòd Mentalitude sa, kote li ap pale de pakou li, ki ka sèvi w kòm enspirasyon.

Etidye nan yon peyi ak yon lang etranje souvan mande anpil sakrifis, sitou nan ka yon Ayisyen Sendomeng ki dwe fè fas ak kèk diskriminasyon. Kòman doktè Michael Étienne te rive jere difikilte sa yo ? Pou kisa l chwazi mete yon klinik Sendomeng ? Tande eksperyans Michael la, li ka enspire w.

Sendwom kè brize nan lanmou se yon ansanm eta ak pwosesis sikolojik yon moun travèse pou eksprime desepsyon ak fristrasyon li aprè yon relasyon santimal ki kraze. Nan epizòd Mentalitude sa, w ap jwenn estrateji pou sòti nan soufrans emosyonèl sa, ki konn gen gwo enpak sou lavi moun ki afekte a.

Malgre prèv lanmou ki konn egziste ant patnè yo, viv relasyon a 2 pa toujou yon eksperyans fasil. Si ka toujou gen diskisyon ak enkonpreyansyon nan koup la, men gen kèk erè grav ki konn presipite kraze relasyon an. Nan epizòd Mentalitude sa, nou mansyone 7 nan yo epi di w kisa pou fè pou evite erè sa yo.

Dezas natirèl yo fè pati pwoblèm sante piblik ki afekte sante sikolojik nou. Yo konn kite sekèl emosyonèl ki make nou pou tout lavi. Nan epizòd Mentalitude sa, nou ba ou 5 atitid enpòtan sikolojik ki ka ede w jere sante mantal ou nan moman katastwòf natirèl, tankou yon tranblemantè.

Konplèks enferyorite se yon santiman ensifizans ak ensekirite, ki vini apati yon defisyans fizik oswa sikolojik ki kapab reyèl oswa imajinè nan tèt yon moun. Sa ki fè moun nan santi l mwens pa rapò ak yon lòt moun. Men gen fason ou ka konbat pèsepsyon irasyonèl sa.

Kontrèman ak sa anpil moun panse, depresyon pa fè diskriminasyon. Tout moun, nan yon moman nan vi yo, pou yon rezon ka tonbe nan depresyon. Si ou pa ka gen kontwòl faktè jenetik ak biyolojik ki ka kondwi a depresyon, men estil vi w ap mennen an ka ede w redwi faktè risk pou ta tonbe nan depresyon.

Swisid se youn nan pi gwo pwoblèm sante piblik mond lan ap konfwonte. Chak ane, plizyè milye moun met fen ak lavi yo akoz yon sityasyon difisil yo paka sipòte. Men, menm jan ak tout lòt pwoblèm sante piblik, gen mwayen nou ka ede nan prevansyon kont swisid.

Emosyon yo se yon ansanm repons fizyolojik, sikolojik ak fizik nou genyen fas ak yon demann oswa yon evènman ki souvan vini sanzatann. Si objektif yo se pèmèt nou adapte nou ak yon sityasyon, men anpil fwa nou konn pa ka jere yo, sitou lè yo dezagreyab. Ebyen, men kòman ou ka rive fè sa.

Eksperyans yo fèt pou pataje. Sitou lè yo ka itil lòt moun. Se pou rezon sa, nan nouvo epizòd Mentalitude la, mwen pataje ak nou yon chapit entim nan lavi m, ki ka san dout itil anpil kèk nan nou.

Rapò sosyal ak lyen afektif nou devlope ak lòt moun enpòtan anpil nan devlopman ak emansipasyon nou kòm moun. Sepandan, anpil fwa relasyon sa yo konn tounen yon obstak pou lavi pèsonèl ak byennèt emosyonèl nou. Se pou sa, li toujou enpòtan pou n chwazi kiyès n ap frekante.

Lekti se yon ekselan egzèsis serebral ki anrichi vi nou prèske nan tout domèn. Fòmasyon, enfòmasyon, aprantisaj, divètisman [...], menm si tout moun pa li pou menm rezon an, men abitid fè lekti gen anpil byenfè sou sante mantal moun ki pratike l yo.