Macro met Boot en Mujagić | BNR

De Kort benadrukt dat er een scheiding zit in de stijging van de producentenprijzen en de consumentenprijzen. 'De producentenprijzen stijgen vanwege de verstoringen in de productie- en distributieketens en het feit dat het just-in-time-delivery-model voorbij is. Heel veel producenten hebben het moeilijk om voorraad te krijgen, maar willen ook veel meer voorraad hebben omdat ze de bevoorrading ande...

De Kort verbaast zich over de stilte. 'Om mysterieuze redenen blijft het toch vrij rustig. Het is met name de energieprijzen die explodeerden', merkt de macro-econoom op. Over Kees de Kort Econoom Kees de Kort geeft elke dag net na 12:00 uur zijn (eigen) kijk op de financieel-economische wereld. Luister live in BNR Zakendoen of wanneer je wilt via bnr.nl/keesdekort, Apple Podcast en Spotify. See o...

Aan de andere kant van de wereld heeft Japan, een ander groot 'maakland', ook grote problemen met de productie- en distributieketens. De Kort: 'Ook daar worden alle verwachtingen weer naar beneden bijgesteld. Met als argument: wij als maakland kunnen niet alles krijgen wat we nodig hebben om te produceren. Dus er wordt ook weer gesproken over een nieuw stimuleringsprogramma van 250 miljard dollar....

De Kort denkt dat als je het publiek vraagt of ze bereid zijn om zulke risico's te nemen én meer te betalen voor hu energie, dat de steun voor duurzaamheid en het milieu heel wat minder zou zijn. 'Er wordt nooit gepraat over de consequenties op korte termijn voor het grote publiek. Er worden nooit bedragen aan gekoppeld.' Volgens De Kort hebben Nederlanders geen zicht op wat ze jaarlijks kwijt zij...

Het idee achter de wetgeving is natuurlijk dat mensen zich alsnog laten vaccineren, maar De Kort gelooft niet dat het zo gaat werken. 'De discussie is in Amerika totaal gepolitiseerd. Er zijn grote aantallen mensen die het beschouwen als een politiek besluit, en niet een gezondheidsbesluit. De eerste consequenties zijn al zichtbaar. Zo is er een grote vliegtuigmaatschappij waar een heleboel pilote...

De Kort wil benadrukken dat de Amerikaanse Federal Reserve in de 'totale crisisstand' staat. 'Het geld is gratis. (...) Ze kopen voor 120 miljard euro obligaties op om de rente laag te houden. Want als die rente laag blijft, dan gaan mensen lenen, consumeren en investeren. Dat is het verhaal.' Nu heeft de Fed aangekondigt om de coronasteun die ze nog altijd gaan geven, af te bouwen. Maar daar gelo...

De Kort denkt dat dit duidelijke signaal aan de Democraten grote invloed zal hebben op het macro-economische beleid van de Verenigde Staten. 'Op deze manier gaan de Democraten volgend jaar een verschrikkelijke nederlaag lijden. Ze gaan hiervan leren. Dus al die plannen over infrastructuur, sociale zekerheid, al die voorzetjes van de extreem linkse fractie, zijn nu van tafel. De wat voorzichtigere...

De Kort vraagt zich wel af of het hoge groeicijfer ook kan worden vastgehouden in het vierde kwartaal. 'De coronamaatregelen, het verhaal van de hoge energieprijzen, en de problemen in de distributieketen die groter worden gaan ook problemen geven. Ik denk niet dat een groei van meer dan twee procent in het vierde kwartaal en in 2022 kan worden vastgehouden.' Van een crisis is volgens De Kort deso...

Want daar komt nog een zeer ernstige verstorende factor bij: energie. 'Als er gekke dingen gebeuren, dan gebeuren er steeds meer gekke dingen. En dat is niet positief. Dan is het ieder voor zich en God voor ons allen. In de VS zijn twee grote kolenproducenten die hun totale productie voor volgend jaar al hebben verkocht. Klanten willen zeker weten dat ze kolen hebben. Dat is een indicatie dat het...

'Wie er wel lenen? Dat is het publiek', zegt De Kort. 'Die lenen vooral geld om huizen te kopen. Wat de ECB wil, gebeurt niet en wat de ECB niet wil gebeurt wel. En ze gaan ermee door.' Wat de ECB en de andere centrale banken nog kunnen doen als het economisch nog een keer zwaar tegen gaat zitten? 'Niets', is De Kort duidelijk. 'Dus je krijgt niet wat je wil en je hebt jezelf buitenspel gezet.' Ov...

'Volgend jaar zijn alle problemen opgelost', denkt De Kort. 'Dan kan dat dipje van nu weer ingehaald worden. Volgend jaar rekent men op 4,1 procent groei. En dan, nog wat later, is het hele coronaverhaal, het productie- en distributieverhaal en het energieverhaal verwerkt. Dan keren we terug op een normaal groeipad van 1,5 of 2 procent.' In Japan blijft de inflatie voorlopig laag. 'De productenpri...

De Kort is niet optimistisch over de Amerikaanse scenario's: de plannen van Biden gaan 'not gonna happen' en onder invloed van de problemen in productie en distributie en de energiecrisis zwakt de Amerikaanse economie verder af. Kijkend naar de Chicago Fed National Activity Index stelt De Kort dat de klad er in zit aan de maakkant. 'Daar zitten de meeste problemen en er is geen enkel zicht op dat...

Volgens De Kort neemt de voorspellende waarde van een aantal vertrouwensindicatoren sterk af. Een daarvan wordt gevormd door de inkoopmanagers aan de maakkant. 'Ze beginnen het spoor bijster te raken'. De Europese inkoopmanagers zijn niet heel erg positief, maar wel behoorlijk positief. En dat terwijl de inflatie toeneemt, de leveringsproblemen steeds groter worden alsook de problemen op de arbeid...

Het aantal investeringen van bedrijven is gedaald, laten cijfers van het CBS zien. 'Dat is volkomen begrijpelijk', zegt macro-econoom en BNR-commentator Kees de Kort. 'Want hoe ziet de toekomst eruit voor veel bedrijven? Dat weten we niet.' 'Investeren is committeren', zegt De Kort. 'Dus geld besteden dat op lange termijn iets moet opleveren. Dus hoe onzekerder de lange termijn is, des te minder e...

De publicatie is gebaseerd op een grote enquête binnen het bedrijfsleven, geen harde data dus. In het boek staat onder meer dat bedrijven nog steeds moeite hebben om aan personeel te komen en dat de onzekerheid toeneemt. Niet verrassend, meent De Kort. Verrassender is het lage vertrouwen in een spoedig herstel van de productie- en distributieketens. 'Men denkt dat het nog minstens een jaar duurt v...

Dat de productenprijzen zo sterk aan het stijgen zijn, is volgens De Kort een teken dat het hapert aan de maakkant van de economie. 'De industriële productiecijfers en de bouwcijfers beginnen tegen te vallen in de wereld. Dat heeft er alles mee te maken of we nog de spullen kunnen krijgen die we nodig hebben, voor een prijs die we kunnen betalen.' Nog een veel groter obstakel op weg naar economisc...

De Kort ziet dat vervolgende de problemen alleen maar groter worden in die ketens. 'Iedere leverancier en afnemer die geraakt is door de coronapandemie, gaat oplossingen bedenken waardoor het fijnmazige evenwicht zorgt dat de prijzen stijgen. De vraag is of het publiek dan bereid is om meer te betalen, omdat het voor de producenten duurder is geworden.' En dan doet volgens De Kort de energietransi...

Volgens De Kort moet er een enorm goed vierde kwartaal aankomen, wil China nog in de buurt komen van de zes procent groei dit jaar. 'En dat kan je natuurlijk wel vergeten. Die ontwikkelingen op gebied van vastgoed en energie zijn pas in de loop van het derde kwartaal begonnen, dus dat vierde kwartaal wordt ook niet veel bijzonders.' De Kort vraagt daarnaast al langer aandacht voor de wereldwijde p...

Met name ziet De Kort de energiecrisis veel groter worden: 'Dat heeft impact op alles'. Ook de autocijfers beziet De Kort hoofdschuddend. Als reden geven de autofabrikanten het tekort aan chips. Maar dat verhaal hoort De Kort al minstens een jaar! Waarom hebben de chipfabrikanten dat niet opgepakt? 'Raar dat chipfabrikanten niet meer autochips zijn gaan maken in plaats van chips voor telefoons.' O...

Of producenten hun prijzen kunnen doorrekenen aan de consument hangt een beetje af van waar je kijkt. In de VS hebben de mensen geld door alle steun die over de economie is uitgestrooid, dus die kunnen een prijsstijging hebben. De inflatie is in de VS met meer dan 5 procent gegroeid. In Duitsland is dat meer dan 4 procent, en dat begint op te lopen. De Chinese consumenten- en producentenprijzen zi...

Volgens De Kort heeft het alles te maken met de distributieketens en 'het coronaverhaal'. 'Wat we echter ook zien is dat we een verschil aan het zien zijn tussen de rijke landen en de opkomende markten. De rijke landen hebben betere perspectieven op het coronabeleid, omdat ze mogelijkheden hebben om te steunen.' Ook de Wereldbank is het daarmee eens. 'Maar de risico's liggen op de onderkant. Daar...

'Evergrande is de grootste in de sector, maar alle andere projectontwikkelaars staan er niet beter voor. Elders in de sector is het niet beter, de problemen zijn groter dan we denken. Dat wordt bevestigd met data, de verkoop van appartementen is met veertig procent gedaald. Je ziet de spiraal, het vertrouwen is weg, iedereen wil betaald worden, iedereen wil zijn geld terug, projectontwikkelaars kr...

Knot waarschuwt voor instabiliteit van de financiële markten. 'Zijn verhaal is gebaseerd op de financiële markten, wat is het probleem als de koersen dalen? Dat is niet leuk, dat snappen we, maar wat is daar het probleem van? Te veel geld als oorzaak van het huizenprobleem? Wat dacht Klaas ervan om de rente verhogen? Dan wordt het voor beleggers interessant om te kijken of ze een huis kopen of obl...

Maar ook met de inkoopmanagers van de bouw in Europa gaat het niet goed. 'Dat is al lang matig. Het zijn hoge prijzen. Daar komt de economische groei niet van aan', aldus De Kort. De situatie in Japan door de coronamaatregelen is ook niet al te best. 'De lonen stijgen daar wel, maar ook niet al te veel', zegt De Kort. De Chinese inkomsten bij de dienstverlening stemmen iets positiever. Wel staat e...

De Kort ziet dat nadat steunmaatregelen stoppen, het goed gaat met de economie. 'Maar er komen nu problemen aan die het fijne plaatje doen storen. De producentenprijsinflatie gaat juist flink omhoog. Mondiaal zie je de inflatie hiervan oplopen.' De Kort denkt ook dat de inflatiecijfers in de toekomst alleen maar hoger worden. 'De energieprijzen blijven maar stijgen, de producentenprijzen blijven s...