Kültürel Miras Ve Koruma: Kim İçin? Ne İçin?

Diyarbakır Kültür Tabiat Varlıklarını Koruma Derneği’nin yayınladığı, Sur bölgesinin kültürel, mekânsal ve kentsel tarihini buranın gündelik hayatında ve tarihinde yer etmiş olan binalar, mekanlar ve kamusal alanlar üzerinden anlatan bu kitap vesilesiyle Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajını, UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine kaydedildiği 2015 yılından bu yana bölgede yaşanan...

Konuğumuz Aylin Öney Tan ile yeni girdiğimiz yılın ilk programında kültürel mirasın daha neşeli, kutlamalı tarafına bakıyoruz. Biz yılın başlangıcını takvimle belirlerken, eski dünyada insanlar yenilenme, yeni yıl kutlamalarını doğadaki dönüşümlerle, güneşin, ayın döngüleriyle, dünyanın kendi zamanıyla doğrudan ilişkilendirmişler. Kuzey yarımkürenin insanları uzun, kasvetli kış gecelerini defetmek...

Bu programda, eleştirel miras çalışmaları alanında tartışılan "zor miras", "karanlık miras" kavramlarına değinerek kültür mirası kavramının -genelevler gibi- unutulmak veya dışlanmak istenen olguları da kapsayacak şekilde geniş yorumlanması ve ele alınması gerektiğini konuşuyoruz. Beyoğlu’nun çok katmanlı kültür geçmişi dediğimizde bu mekanlar da o geçmişin parçası değil mi?

Bu bölümde İstanbul Yedikule Gazhanesi’nin İstanbul Büyükşehir belediyesi tarafından dönüştürülmesi çalışmasını ele alıyoruz.

Kültürel miras alanında çalışan uzmanların ve karar vericilerin kültürel miras hakkını insan haklarının bir parçası olarak ele almaları suretiyle kültürel ifadelerin çoğullaşması, toplumların demokratikleşmesi ve barışçıl, bir arada yaşamın gelişmesi yönünde önemli adım atılacaktır. Bu bağlamda insan hakları, kültürel haklar, kültürel miras hakkı üzerine konuşuyoruz.

Konuğumuz Mois Gabay ile Galata ve Beyoğlu’nda Yahudi kültürünün izlerini, bu kültürün geleneklerini, kent mekanıyla ilişkilerini ve bunların yeniden zihinlerde yer alması için neler yapıldığını konuşuyoruz.

Marmara Denizi’ni Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edildi. Peki neden Erdek, Marmara ve İstanbul Adaları? 4 Kasım'da bazı alanların Marmara Denizi ve Adalar Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇKB) olarak tespit ve ilan edilmesine ilişkin Cumhurbaşkanlığı kararı yayınlandı. Cumhurbaşkanlığı Kararı’nda en çarpıcı özellik ÖÇKB kapsamına İstanbul İli Adalar İlçesi ile Balıkesir iline bağlı Erdek ve Marmara İlç...

Bu haftaki konuğumuz Asuman Türkün. Kendisi “Tarihi Kent Merkezlerinin Yeniden Yapılanmasında Belirleyici Faktörler ve Olası Senaryolar: Beyoğlu Örneği” başlıklı araştırma çalışmasını oldukça geniş bir ekiple yeni bitirdi ve “Arafta bir Beyoğlu” çevrimiçi sergisinde bulgularını yayınladı. Biz de son haftalarda Beyoğlu Kültür Yolu’nu ve Beyoğlu’nda yaşanan dönüşümü programlarımızda ele almaktayken...

Kültür ve Turizm Bakanlığı Beyoğlu Kültür Yolu Festivali adını taşıyan yeni bir kültürel etkinlik başlattı. Festival Bakanlığın yatırım yaptığı ve yönettiği “Beyoğlu Kültür Yolu” üzerinde yer alan mekanlarda gerçekleşti. Beyoğlu Kültür yolu, inşaatı yeni biten Galataport'tan turistleri alıp Galata Kulesi ve oradan İstiklal Caddesi üzerinde çeşitli mekanlara uğrayıp, Taksim Camii ve AKM’ye ulaştıra...

1990’lı yıllarda Beyoğlu’nda nasıl bir kültür hayatı vardı? Kültür merkezleri, eğlence mekanları, lokantaları, sinemaları, kitapçıları, tiyatroları ile ne tür bir atmosfer hakimdi, keyif, kültür ve karşılaşma alanı olarak Beyoğlu nasıl tanımlanabilir? Bunları konuşmak üzere Gökhan Akçura’yı programımıza davet ettik. Akçura 90’lı yılların Beyoğlu’suna ilişkin son zamanlarda pek çok bilgi, belge pay...

Her Pazartesi yaptığımız bu 25 dakikalık kısa programımızda bir sene boyunca neler konuşmuşuz diye dönüp bir bakınca Türkiye’de son dönem kültürel miras varlıklarının karşı karşıya olduğu sorunlu uygulamalardan iyi koruma vakalarına, çok sayıda konuyu ele almış olduğumuzu gördük.

Geçtiğimiz haftalarda açılan Tersane İstanbul, tarihi Haliç tersanelerine tamamen yeni işlevler getirirken bu mekânın kullanım değerinden çok değişim ve ticari değerine odaklanıyor. Contemporary İstanbul gibi Tersane İstanbul'a taşınan kültür ve sanat olayları bu denklemin hangi tarafında yer alıyor? Kültür ve sanat kapatıcı, örtücü gibi işlev görmeye başlamıyor mu? Konuklarımız Doç. Dr. Gül Köksa...

Assosumadokunma inisiyatifi 19 Ekim Salı günü saat 11:00’de TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi’nde basın toplantısı yapıyor ve bir deklarasyon yayınlayarak imzaya açıyor. Bu haftaki programımızda Assos’ta yaşayan kent hakları aktivisti Cem Tüzün ile Assos Antik Kenti limanında olanlar ve “kaya ıslahı” harekatının detaylarını konuşuyoruz. İl Afet ve Acil Durum (AFAD) Müdürlüğünce kayal...

2008 yılından bu yana Kıbrıs’ta faaliyetlerini yürütmekte olan iki taraflı Kültürel Miras Teknik Komitesi eş başkanı Ali Tuncay konuğumuz. Komite geçtiğimiz günlerde Avrupa’nın en büyük kültürel miras ödüllerinden olan 2021 Avrupa Kültürel Miras Ödülleri/ Europa Nostra Ödülünü Üstün Hizmet kategorisinde aldı ve Grand Prix – Büyük Ödülleri’nden birisini de aldı. Kültürel Miras Teknik Komitesi eşit...

Eylül ayında Urfa’da Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi ve Dünya Neolitik Kongresi tanıtım toplantıları yapıldı. Bu çok kapsamlı projeyi Kültür ve Turizm bakanı Türkiye'nin en büyük arkeolojik araştırma ve kazı projesi olduğunu ilan etti. Toplam 12 alanda kazı öngörülüyor ve bunlardan yedisi başlamış durumda. Ayrıca 2023 yılında neolitik temalı bir uluslararası kongre düzenlenmesi planla...

22 Eylül'de Doğan Kuban hocamızın vefat haberini aldık. Kültürel miras ve koruma camiasının atası gibiydi kendisi, öncülerindendi. Mimarlık tarihi, mimarlık, kültürel miras ve koruma konularında büyük bir külliyat ve ondan feyz almış yüzlerce öğrenci bıraktı arkasında. Kurucu kuşağın son temsilcilerinden olan hocamız ICOMOS Türkiye'nin de kurulmasını sağlamış ilk başkanıydı, İTÜ Mimarlık Tarihi ve...

Phoenix projesi “Bozburun Yarımadasının kalbinde yeni bir arkeolojik yüzey araştırması” cümlesiyle duyuruluyor. Bu proje tipik arkeolojik kazı/ yüzey araştırma çalışmaları gibi kurgulanmamış; araştırma alanı bütün çevreye ve arkeoloji dışındaki disiplinlere de yayılmış. Proje ekibine bakınca arkeologlar, mimarlar, kültürel miras uzmanları, jeofizik araştırmacıları, antropolog, sosyolog gibi uzmanl...

Dördüncü Dünya Birleşmiş Kentler ve Yerel Yönetimler Teşkilatı UCLG Kültür Zirvesi, İzmir Büyükşehir Belediyesi ev sahipliğinde 9-11 Eylül 2021 tarihlerinde İzmir’de düzenlendi. UCLG dünyanın her yerinden, 140 ülkeden, 175 yerel ve bölgesel yönetim teşkilatının üyeliğine sahip; bu yerel yönetim kurumlarında temsil edilen dünyanın nüfusunun %70’ine denk düşen 5 milyar kişi anlamına geliyor. UCLG Ko...

Bu akşam Büyükada Rum Yetimhanesi’nin yıkılmaktan kurtarılarak korunması ve yeniden hayatın bir parçası haline getirilmesi çalışmalarını konuşacağız. Yetimhane gibi dev boyutlarda bir tarihi ahşap yapının restorasyonunu ele alırken hangi konuların üzerinde durmak önemli, bunları biraz açmaya çalışacağız. Yetimhane’nin, Avrupa'nın En Fazla Tehlike Altındaki 7 Kültürel Mirası listesine alınması ile...

27 Ağustos Cuma günü Büyükada Rum Yetimhanesi bahçesinde bu dev tarihi binanın restorasyonu ile ilgili bir bilgilendirme toplantısı yapıldı. Toplantıya katılanlara baktığımızda tüm taraflar oradaydı: Patrik Hazretleri, T.C. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı, İBB, Adalar İlçesi Kaymakamı ve Belediye Başkanı, ayrıca kültürel miras konusunda çalışan sivil toplum kuruluşları temsilcileri, uzmanlar, ad...

Bu programımızda arkeolojik mirasın araştırılması, kazısı ve korunmasında yerel toplumla birlikte çalışmanın önemini konuşuyoruz. Toplumsal arkeoloji çalışmaları son yıllarda arkeolojik araştırma ve kazı çalışmalarında yerel toplumun katılımına büyük önem vermekte. Bu akşam konuğumuz koruma mimarı Dr. Ebru Torun ile Sagalassos araştırma Projesi ile birlikte Ağlasun’da yürüttükleri katılımcı arkeol...

Bu programda afetlere hazırlanmak konusunda miras değerlerimiz arasında yer alan yöre halkının yerli bilgisinin önemine işaret ediyoruz. Bir vaka olarak Manavgat yöresinde, orman köylerinin önemine ve yöre halkının uzun zamandır biriktirdiği doğa ile birlikte yaşama bilgisinin doğayı ve buradaki yaşantıyı güçlü ve dirençli kılmak, biyokültürel mirasımızı korumak için ne kadar önemli olduğunu ele a...

İklim krizi ile birlikte geçirdiğimiz yangınlar gibi afetleri çok daha sıklıkla yaşayacağımızı söylüyor bilimsel araştırmalar. İnsanlarımızı, hayvanları, tüm biyolojik çeşitliliği, ormanları, kültürel miras varlıklarımızı afetlerden korumak, daha dayanıklı kılmak ve afetlerden en az zararla çıkmalarını sağlamak için kültür mirası uzmanları neler öneriyor; sahada bilfiil afet yönetimi çalışmalarına...

UNESCO Dünya Miras Komitesi (DMK) kararlarında bilimsel tutum ne derecede etkili, siyasi yaklaşımlar ne derecede belirleyici olabiliyor? Programda DMK’nın yapısına, karar süreçlerine ve geçtiğimiz günlerde yapılan 44. Oturumda alınan önemli kararlara bakıyoruz. Malatya, Arslantepe Höyüğü’nün Dünya Miras Listesi’ne kaydedilmesini kutluyoruz!

Kanal İstanbul projesinin gösterilen rotasından çok daha geniş bir alanı nasıl derinden etkileyeceğini ve bu bölgenin biyokültürel miras alanı olarak bütün değerleriyle korunması gerektiğini konuğumuz Prof. Dr. İclal Dinçer ile konuşuyoruz.