Klassieke Klets

Pasen komt eraan. Dat betekent: passies. Matthäus-murw en uitgehannest met de Johannes maken de Klassieke kletsers een rondleiding door de Brockes-Passion, een door grote jongens (Händel! Telemann!) getoonzet oratorium over Jezus’ lijdensweg. Door al het jaarlijkse Bach-geweld is dit werk van de Duitse piëtist Barthold Heinrich Brockes een typisch gevalletje van ‘onbekend maakt onbemind’ – onterec...

Kun je de wereld veranderen met muziek? Joris en Guido trekken op onderzoek uit. Ze duiken in de historie van klassiek muzikaal protest, van het 17de-eeuwse geuzenlied tot de provocaties van de zwarte Amerikaanse queer-componist Julius Eastman. De kracht van klassiek verandert de mens. En ook de maatschappij? Gedraaide muziek: * repetitiefragment uit Reconstructie (1969), een opera van het collect...

Seks, drank, drugs: de lust van Leonard Bernstein was onstilbaar. Joris en Guido duiken even in zijn leven, maar toch vooral in zijn werk. Telde de man van de musical West Side Story mee als een serieuze componist? Wat was zijn aandeel in de revival van Mahler? And what about the Lenny leap? * Leonard Bernstein spreekt tijdens een van de Young People's Concerts * Leonard Bernstein, 'Lucky to be me...

Het is niet eens carnaval. En toch kletsen Joris en Guido drie kwartier over zotheid. Muziek om bij te lachen dus, vanaf de Middeleeuwen tot nu, van kroegjool tot waanzin tot olala… Erasmus kijkt om de hoek, maar ook een schuine Erwin Schulhoff ('sneller, sneller!') en een nog schuinere Wolfgang Amadeus Mozart. Baf! Boink! Oempf? Van de zotte! Speellijst * 'Bacche, bene venies', uit: Carmina Buran...

Vraag van een trouwe luisteraar: wat maakt een werk tot een meesterwerk? Simpel, dachten Guido en Joris. Maar een sluitend antwoord formuleren bleek nog niet zo makkelijk. De klassieke kletsers gaan daarom te rade bij een paar persoonlijke favorieten. En nee, niet de Matthäus! Via bejubelde muziek en vergeten noten bereiken ze een soort van conclusie. Speellijst * Claudio Monteverdi, ‘Possente spi...

Joris en Guido duiken in hun eigen vak: de muziekkritiek. Ze behandelen gevoelige kwesties. Hoe ver mag je gaan in het formuleren van je mening? En schreven recensenten vroeger niet veel gemener? Ze halen er meteen maar een tijdgeestexpert bij: Han van Bree. Hij verzorgde vier decennia lang de boekenserie Het aanzien van…, met foto’s en korte verhalen over het voorbije jaar. Van muziek houdt hij t...

De sterkhouder van het Franse ensemble La Tempête, Simon-Pierre Bestion, ontketent een storm in oudemuziekland. Met spraakmakende programma’s, waarin hij traditie aan vernieuwing knoopt en met zevenmijlslaarzen door de eeuwen heen stampt, een originele visie en vooral héél veel – pardon my French – kloten beneemt hij de luisteraar steevast de adem. Althans, de luisteraar die openstaat voor zijn du...

Te gast aan tafel: Lucie Horsch! Ze is al jaren een vermaarde blokfluitist, maar duikt ook steeds vaker op als pianist en zangeres. En toch is ze pas 23. Aan Joris en Guido vertelt ze over musici die haar inspireren, van de mezzosopraan Lorraine Hunt tot de kora-speler Ballaké Sissoko. Ze gooit een steen in de vijver van diversiteit en inclusie. Strenge subsidie-eisen aan kunstenaars? Laat ze lekk...

Joris en Guido proberen de vinger te krijgen achter een opwindend maar vaag genre: barokfolk. Niemand weet wat het precies inhoudt, dus iedereen gaat ermee aan de haal. Waarover de mannen zoal kletsen: Duitse pagan folk, Amerikaanse jaren-zestigfolk, Angelsaksische folk met een barok sausje. Er duiken nieuwe helden op, zoals de Franse fluitspeler François Lazarevitch en de Noorse barokviolist Bjar...

Het is echt niet dat onze Klassieke kletsers overtuigde monarchisten zijn. Maar ze zagen de kroning van Charles III van het Verenigd Koninkrijk als dé kans om een aflevering op te nemen over een subgenre: kroningsmuziek. Op 6 mei krijgt Karel de St Edward’s Crown opgezet tijdens een dienst in Westminster Abbey. Welke feestelijk nationalistische klanken gaan de kerk op die dag vullen? Naast Londen...

Journalisten wereldwijd zijn unaniem: de film Tár, met Cate Blanchett als de gelauwerde maar niets ontziende chef-dirigente van de Berliner Philharmoniker, is fantástisch. Páts, vijf sterren. Bóem, een meesterwerk. Maar Guido en Joris zagen toch echt een andere film. Sterker, Guido wilde in de pauze zelfs weglopen. En zo vormt Hollywoods laatste lieveling de aanleiding voor een gepeperde podcast o...

Muzikale lichtpuntjes in de duistere Middeleeuwen? Joh, meer dan genoeg. Neem de componist, zieneres en kruidenkundige Hildegard von Bingen (1098-1179). Aangespoord door Hildegarddagen in TivoliVredenburg (25 februari) en Muziekgebouw aan ’t IJ (26 februari) wijden onze muziekjourno’s een Klassieke Klets aan de verlichte klanken van de ‘Sibille van de Rijn’. Maar daar blijft het niet bij. Wanneer...

Hoe bereik je een jong publiek met klassieke muziek? Programmeurs, orkesten, deejays en journalisten: allemaal zoeken ze de gouden sleutel, maar vinden doen ze hem niet. Of toch wel? Guido en Joris plukken een vakman uit de gangen van TivoliVredenburg die misschien een antwoord heeft: Peter Tra. Uit zijn koker komt het bijzondere concertformat Pieces of Tomorrow (eerstvolgende edities op 19 januar...

Een kerstaflevering? Gaan we lekker niet doen, dachten Joris en Guido. Wordt knap voorspelbaar en saai, toch? Maar ja, toen de heren eenmaal aan het prakkiseren sloegen, gingen ze door de bocht. Want Stille Nacht, waar komt die oorwurm eigenlijk vandaan? Wie kent de eeuwenoude kerstmuziek van Mallorca? En hoe pakte de beroemde Schotse componist James MacMillan zijn Christmas Oratorio (2019) aan? L...

Tuut-piep-knor! Dat was lang het scheldwoord voor muziek van eigentijdse componisten. Vanaf de jaren 1950 joegen ze het publiek inderdaad de zaal uit met akoestisch prikkeldraad, maar hoe zit dat tegenwoordig? Naar aanleiding van November Music, hét Nederlandse festival rond hedendaagse muziek, staken Joris en Guido hun licht op rond recent werk van componisten uit eigen land. En wat blijkt: veel...

Als ex-juryleden van Nederlands oudste muziekprijs, de Edison, hebben de heren recht van spreken (vinden ze). In deze aflevering analyseren Guido en Joris de winnaarslijst van dit jaar, geven ze een kijkje in de keuken van het jurytraject en menen ze in de keuzes enig chauvinisme te bespeuren. Ook buigen ze zich over de vraag hoe relevant de prijs voor de beste geluidsdragers nog is in een tijdper...

Elk jaar eind augustus brandt het wereldvermaarde Festival Oude Muziek in Utrecht weer los. Over het thema van dit jaar, galanterie, was enige verwarring, merkten Guido en Joris in de wandelgangen. Want wat houdt dat eigenlijk in? Verder wagen de heren zich aan het eeuwig terugkerende debat over oude muziek. Stopt die bij de dood van Bach in 1750, of gaat het daarna vrolijk verder? En is Nederland...

Begin juni kwam opeens het nieuws dat het Koninklijk Concertgebouworkest een 26-jarige Fin aanstelt als chef-dirigent: Klaus Mäkelä. Terwijl we in de klassieke muziek toch altijd hebben geleerd dat rijpheid met de jaren komt, al helemaal bij de kerels op de bok. Wat is hier aan de hand? Mäkelä een natuurtalent? Platte marketing om jonger publiek binnen te hengelen? Of raakt de rijpheidsmythe zo la...

Dit jaar wordt de onder Grammy’s bedolven Hollywoodcomponist John Williams 90. Hoog tijd, vinden Joris en Guido, om eens klassiek te kletsen over filmmuziek. Wat typeert een goede soundtrack? Welke muziek houdt zich buiten de bioscoop staande? En wie was de meester van de oorwurm? Tijdens hun ontdekkingsreis blijven de heren niet hangen in Amerika, maar doen ze ook Polen, Rusland, Italië en ons ei...

Droevige muziek is de mooiste muziek. Dus hullen Joris en Guido zich voor deze aflevering in het zwart. Ze bespreken muziek die is geschreven voor de doden, van theatraal requiem tot piepklein eerbetoon. Er valt een luitist van de trap en een operaman maait wild om zich heen. Maar gelukkig: eind goed, al goed. Ze besluiten met een passacaglia della vita, een lichtvoetige dans om de aanloop naar de...

Ook muzikaal zet de oorlog in Oekraïne de zaken op scherp. De gevierde Russische dirigent Valeri Gergjev wordt opeens als Poetinpaladijn verguisd. De Oekraïense componist Valentyn Sylvestrov moest uit Kyiv worden ontzet. In Nederland bundelen Oekraïense en Russische musici de krachten voor benefietconcerten. Maar wat weten we eigenlijk van de muziek uit het Grensland? Guido en Joris kleuren het im...

Geen plek ter wereld waar de Matthäus-Passion van Bach zo vaak wordt uitgevoerd als in Nederland. Joris en Guido zoomen in op die cultus, maar natuurlijk ook op de muziek. Waar ze eerlijk gezegd wel wat probleempjes mee hebben. Over afhaken bij de aria ‘Blute nur’, of in slaap vallen bij de spreekzang van de Evangelist. Gelukkig is daar de jonge Franse dirigent Raphaël Pichon, met zijn overrompele...

Opera is een complexe muziekvorm. De emoties lopen vaak hoog op en een beetje voorstelling duurt algauw drie uur. Wil je het verhaal goed kunnen volgen, dan moet je je ook nog inlezen... Afhaken? Niet doen! Want goed uitgevoerd is het een betoverend genre. In deze aflevering hink-stap-springen Guido en Joris van het jaar 1600 naar nu, van Claudio Monteverdi naar George Benjamin. Onderweg geven ze...

Joris en Guido duiken in troebel water met de vraag: maken foute mensen ook foute muziek? Ze stuiten op een moordenaar, een jodenhater, twee collaborateurs, een paar #MeToo-gevallen en een veroordeelde ontuchtpleger. Schrik niet, er valt nog genoeg te lachen! Muziekfragmenten: - Carlo Gesualdo, Moro, lasso, La Compagnia del Madrigale - Richard Wagner, Ouverture Tannhäuser, Concertgebouworkest o.l....

Wat bespreken twee klassieke muziekjournalisten in de kerstmaand anders met elkaar dan koormuziek? De luisterreis voert van rauwe renaissance uit Vlaanderen naar zalvende Engelse meerstemmigheid en van Amsterdamse avant-garde naar glasheldere polyfoniepracht uit Letland. Tussen de bedrijven door is er ook ruimte voor pornografische liedteksten, want het moet natuurlijk wel leuk blijven. Muziekfrag...