Jemig de Podcast

’t Regent harder dan ik hebben kan is een tekstregel van BLØF die een snelle opmars heeft gemaakt in het Nederlands. Ton en Hijlco volgen de weg van de woorden.

De hamvraag en Wat is de stand Mieke? Uitdrukkingen uit radiospelletjes die een plek hebben gevonden in de Nederlandse taal.

Pollens en peu nerveux zijn een paar voorbeelden uit het oeuvre van Wim T. Schippers, schepper van onder andere de Fred Haché Show. Ton en Hijlco presenteren een aantal markante vindplaatsen in de taal van bedenksels van Wim T. Schippers.

‘Dat ziet er gezond uit’ is een van de uitdrukkingen die presentator Peter Knegjens aan de taal heeft toegevoegd. En er zijn er nog veel meer, je hoort het van Ton den Boon en Hijlco Span.

Jeugdseries op televisie als Paulus de Boskabouter en Okkie Trooy faciliteren vele decennia na uitzending nog steeds uitdrukkingen in de Nederlandse taal. Ton den Boon en Hijlco Span hebben de beeldbuis al warm laten worden. 

Ton den Boon behandelt legendarische uitdrukkingen uit de sportjournalistiek. Komt dat schot! Mag ik dat zeggen? Ze zitten er allemaal in.

Eigen Huis en Tuin en Help, mijn man is klusser! Ton vertelt zijn bevindingen over de invloed van klusprogramma’s op de Nederlandse taal. 

Pierre Kartner maakte in 1972 een lied dat appelleerde aan een toen algemeen geldend gevoel: mannen mogen niet huilen. En nog steeds wordt deze door Jacques Herb gezongen formulering volop gebruikt. En dan gaat het in deze aflevering ook nog eens over The Cure!

De langstlopende animatieserie op televlsie draait rond The Simpsons. De leden van deze familie hebben de Nederlandse jongerentaal verrijkt met tussenwerpsels als Meh en Doh.

Vele jaren lang herbergde AVRO Radio twee beroemde stemmen op zondagochtend. Presentator Willem Duys zetelde daar met zijn programma Muziek Mozaïek en G.B.J. Hiltermann bracht ons op de hoogte van de toestand in de wereld. Hoe is hun invloed op het Nederlands taalgebruik? Ton den Boon bracht het in kaart. 

Voor producten als eieren, echte boter en beschuit wordt reclame gemaakt door een productschap. Bloemen houden van mensen, Kip - het meest veelzijdige stukje vlees, we kennen ze allemaal. Ton en Hijlco duiken in deze productreclames met vaak aansprekende slogans. 

Lang haar, een geitenbaardje en een schichtige blik: het zijn de kenmerken van Catweazle, de hoofdpersoon van een tv-serie uit de jaren zeventig. Nog steeds wordt dit begrip regelmatig gebruikt in de Nederlandse taal.

Van Phil Bloom langs Waldolala naar The Pin Up Club; Ton den Boon en Hijlco Span kijken naar erotische tv-programma’s en hun invloed op de Nederlandse taal.

Pension Hommeles, Ja Zuster Nee Zuster en Minoes, een kleine greep uit de reeks uitdrukkingen die Annie M.G. Schmidt aan de taal heeft toegevoegd. Ton en Hijlco nemen ruim de tijd voor een ode aan de vondsten van de schrijfster.

Big Brother vindt zijn oorsprong in de roman 1948 van George Orwell, maar in 1999 kwam daar een hele verdieping bij toen de realityserie Big Brother van start ging. Ton en Hijlco bespreken het ‘bigbrotheren’ en de taal van de markante Big Brother-bewoner Ruud.

In 2024 bestaat het lied Stil in mij van Van Dik Hout dertig jaar. De titel en fragmenten uit de tekst komen sinds het uitbrengen regelmatig voor in de Nederlandse taal, Ton den Boon heeft zich erover gebogen.

Een cultuur die exclusief in Nederland ontstond: gabberhouse. Een stroming die een nieuwe injectie kreeg door de Songfestivalinzending van 2024: Europapa van Joost Klein. Hijlco en Ton gaan een eindje hakkûh en nemen je mee langs de invloed van gabber en happy hardcore. 

Het Eurovisie Songfestival is een evenement met een eigen taal. Ook de vele liedjes die eruit voortkwamen, zorgden regelmatig voor autonome uitdrukkingen in het Nederlands.

Ton en Hijlco praten over het entertainment tijdens de Tweede Wereldoorlog en de aanpassingen die door de bezetter werden doorgevoerd. Wat was wel en niet toegestaan en in hoeverre hebben de uitdrukkingen van toen zich genesteld in onze taal?

Radio Oranje, de spreekbuis van de regering in ballingschap, werd een begrip in de Tweede Wereldoorlog. Ton en Hijlco kijken naar de invloed op de Nederlandse taal van Radio Oranje en van de opvolger, Radio Herrijzend Nederland. 

Piet Muyselaar en Willy Walden gaven decennia lang gestalte aan juffrouw Snip en juffrouw Snap. Hun types en hun uitspraken (het is níet m’n broer!) doen nog altijd opgeld in de Nederlandse taal. Hijlco en Ton nemen je mee langs de succesnummers van hun repertoire.

De dag die je wist dat zou komen, een veel aangehaalde zin uit het Koningslied. Maar waren al die spottende opmerkingen wel gegrond? Ton den Boon ontleedt het Koningslied.

De zeeman die zich tegoed deed aan spinazie in blik, is in de taal nog doorlopend terug te vinden. Ton en Hijlco bespreken de diverse vindplaatsen van Popeye.

Een liedje lallen en iets op een bandje knallen, het zijn zinnen uit het talig erfgoed van cabaretière Tineke Schouten. Maar er komt meer uit haar koker, je hoort het in deze aflevering.

In de jaren tachtig bedacht Hetty Heyting de jeugdserie De Familie Knots, een verzameling excentrieke types die samen in een huis woonden. Deze serie bracht verschillende populaire uitdrukkingen voort.