Instytut Zachodni

Niemiecki przemysł samochodowy to najważniejsza gałąź gospodarki niemieckiej. Odpowiada za prawie 2 mln miejsc pracy. Coraz częściej jednak słychać o coraz trudniejszej sytuacji niemieckich producentów pojazdów? Czy branża jest w kryzysie i jaki jest jej realny potencjał? O tym z dr Justyną Schulz rozmawia dr Piotr Andrzejewski.

31 maja 2024 r. w Mannheim pochodzący z Afganistanu nożownik zaatakował stoisko antyislamskiego ruchu obywatelskiego Pax Europa. Zraniony w czasie interwencji policjant zmarł dwa dni później. Wywołało to zakrojoną na szeroką skalę dyskusję o bezpieczeństwie wewnętrznym Niemiec oraz o migracji, a zwłaszcza deportacji osób które nie mają prawa pobytu w RFN. Czy obcokrajowcy wpływają poziom bezpiecze...

W najnowszym odcinku podcastów Instytutu Zachodniego Patrycja Tepper oraz dr Piotr Kubiak omawiają wyniki wyborów do Parlamentu Europejskiego w Niemczech. Przyglądają się głównym motywacjom wyborców, analizują sukcesy i porażki głównych partii politycznych oraz rozważają wpływ tych wyników na przyszłe wybory krajowe. Co przyczyniło się do wysokiego poparcia dla AfD mimo licznych skandali? Jak ocen...

Prof. Dirk Oschmann, lipski literaturoznawca, opublikował na początku 2023 r. książkę Der Osten: eine westdeutsche Erfindung, w której podjął się zaprezentowania sposobu postrzegania i traktowania mieszkańców byłej NRD przez Niemców z zachodniej części kraju. Zaproponował tym samym refleksję na temat ciągle widocznych nierówności pomiędzy oboma częściami kraju. Czy wschód Niemiec – dawne terytoria...

„Trudno tak razem być nam ze sobą” - jak śpiewała Edyta Bartosiewicz z Krzysztofem Krawczykiem. Tekst piosenki w pewnym sensie dobrze oddaje obecny stan gospodarczych relacji Niemiec i Chin. W tym odcinku Deutsche Wirtschaft dr Piotr Andrzejewski wraz z dr. Tomaszem Morozowskim zaczynają od oceny wizyty kanclerza Olafa Scholza w Chinach. Czy przyniosła ona jakiś przełom? Następnie skupili się na z...

Książka „Świadkowie małej historii. Rozmowy z seniorami Stołczyna” prezentuje efekty wywiadów biograficznych dotyczących specyfiki przemysłowego osiedla Szczecina, Stołczyna, po II wojnie światowej. O wyjątkowości miejsca tworzonej w okresie osadnictwa na terytorium wchodzącym w skład ZZiP, współczesnych tożsamościach mieszkańców, pamięci i badaniach biograficznych z dr Pauliną Romanowicz pracowni...

W drugim odcinku podcastu Deutsche Wirtschaft dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski przyglądają się problemowi dotowania niemieckiej gospodarki. Dlaczego można odnieść wrażenie, że rząd federalny daje niemieckim firmom raczej rybę niż wędkę? Skoro Niemcy są w stanie hojnie dotować swój przemysł jak i ściągać subsydiami międzynarodowe korporacje to dlaczego nie są w stanie znaleźć odpowiedni...

Dyrektor Instytutu Zachodniego dr Justyna Schulz oraz dr Piotr Andrzejewski rozmawiają o problemach i wyzwaniach stojących przed niemiecką gospodarką. Długotrwała stagnacja i groźba recesji oraz brak pozytywnych długofalowych prognoz to jedna strona medalu. Z drugiej strony Niemcy są w stanie zmobilizować znaczne środki dla utrzymania swojej pozycji i rozwoju w konkretnych branżach. Jakie są szans...

Globalnemu wyścigowi w dziedzinie sztucznej inteligencji towarzyszy również „wyścig regulacyjny” – kolejne organizacje i państwa przygotowują w ostatnich latach dokumenty i strategie mające na celu stworzenie ram prawnych i uregulowanie rozwoju tej przełomowej technologii. Podstawowy dylemat dotyczy przy tym wyważenia dwóch elementów: regulacji mających ograniczać ryzyka kreowane przez systemy AI...

Niemiecki wicekanclerz i minister gospodarki i ochrony klimatu Robert Habeck udaje się z wizytą do Warszawy. Rozmowy mają dotyczyć dostaw ropy do rafinerii PCK w Schwedt, która jest najważniejszym tego typu obiektem we wschodnich Niemczech. Dlaczego rafineria stanowi obecnie problem i wyzwanie dla rządu w Berlinie? Jakie są możliwości polsko-niemieckiej współpracy energetycznej i jaką rolę może od...

Na niemieckiej scenie politycznej zachodzą zmiany, które w znaczący sposób mogą wpłynąć na wyniki zaplanowanych na ten rok wyborów: do Parlamentu Europejskiego i do Landtagów trzech wschodnioniemieckich krajach związkowych. Oprócz powołania nowej partii „Sojuszu Sahry Wageknecht”, także stowarzyszenie „WerteUnion” (związane dotychczas z CDU) zapowiedziało chęć stworzenia nowej siły politycznej. Zm...

W październiku 2023 r. ukazała się książka dr Martyny Siudak "Andrzej Sakson. Mazur z wyboru", która stanowi reportaż biograficzny, w którym losy głównego bohatera stają się drogą do przybliżenia czytelnikom "sprawy mazurskiej". Książka wzbudziła niezwykłe zainteresowanie na Mazurach, ale także stanowi ważną publikację na temat mniejszości narodowy i etnicznych zamieszkujących Ziemie Zachodnie i P...

Agresja Rosji w lutym 2022 roku spowodowała masowy napływ uchodźców z Ukrainy do państw europejskich. W Niemczech pojawiają się wyzwania związane z zarządzaniem tą sytuacją, co wynika z konieczności współpracy na wielu szczeblach, włączając w to Unię Europejską, rząd federalny i władze krajów związkowych. W najnowszym odcinku podcastów Instytutu Zachodniego Patrycja Tepper rozmawia z Viktorem Savi...

Dziesięć lat temu Europejski Trybunał Praw Człowieka wydał wyrok, w którym uznał, iż Rosja w stosunku do członków ofiar zbrodni katyńskiej nie naruszyła ani obowiązku przeprowadzenia efektywnego skutecznego śledztwa, ani zakazu nieludzkiego traktowania. Z ówczesnym pełnomocnikiem ofiar prof. I. C. Kamińskim o kontekście prawnym i politycznym postępowania rozmawia główny analityk IZ Magdalena Bainc...

W Orędziu o stanie Unii (13.09.2023 r.) Ursula von der Leyen zapowiedziała rozpoczęcie przez Komisję Europejską dochodzenia w sprawie subsydiów dla pojazdów elektrycznych z Chin. Wynikiem dochodzenia może być wprowadzenie ograniczeń ich importu do Europy, co wywołuje krytyczną reakcję ze strony Pekinu i oskarżenia o protekcjonizm. Elektromobilność to tylko jeden z obszarów, w których Unia Europejs...

Zakończył się Intensywny okres wyborczy w Niemczech, gdy mieszkańcy Bawarii i Hesji oddali swoje głosy w niedzielę, 8 października. Oba te kraje związkowe są ekonomicznymi potęgami Niemiec i mieszka w nich jedna piąta obywateli kraju. Dlatego wyniki tych wyborów stanowią istotny barometr nastrojów w całym Niemczech. W najnowszym odcinku podcastów Instytutu Zachodniego Patrycja Tepper rozmawia z dr...

Od 21 lipca do 31 października 1948 r., dokładnie przez 100 dni, we Wrocławiu dostępna była dla zwiedzających imponujących rozmiarów Wystawa Ziem Odzyskanych, której głównym celem było propagandowe umocnienie mitu Ziem Odzyskanych. Według ówczesnych szacunków wystawę odwiedziło ponad 1,5 mln zwiedzających, a teren wystawowy stał się miejscem prezentacji najnowszych zdobyczy technologicznych, nowyc...

W dniach 11-12 lipca 2023 r. w Wilnie miał miejsce kolejny szczyt NATO. Wśród wielu istotnych kwestii poruszonych podczas szczytu na szczególną uwagę zasługuje m.in. wyrażenie przez Turcję zgody na kontynuowanie procedury prowadzącej do członkostwa w Sojuszu Szwecji, przyjęcie ustaleń co do dalszego wsparcia dla Ukrainy oraz skrócenie i ułatwienie ukraińskiej drogi do Paktu, potępienie Rosji i jej...

W dniu 13 lipca 2023 r. miała miejsce publikacja długo wyczekiwanego dokumentu – pierwszej Strategii Chińskiej rządu niemieckiego, będącej uzupełnieniem opublikowanej miesiąc wcześniej Narodowej Strategii Bezpieczeństwa RFN. Publikacja dokumentu była kilkukrotnie przekładana, a w Niemczech trwała intensywna dyskusja na temat tego, jaki przybierze on kształt i jak mocno zmieni relacje Berlina z Pek...

Bunt Grupy Wagnera był zaskoczeniem nie tylko dla władz Niemiec i społeczeństwa niemieckiego, ale również dla Federalnej Służby Wywiadu. Rząd oraz kanclerz Scholz o wydarzeniach w Rosji dowiedzieli się, gdy Prigożyn rozpoczął już „marsz sprawiedliwości” na Moskwę. Natomiast wywiad amerykański o możliwej rewolcie Grupy Wagnera wiedział już w połowie czerwca. Jak reagowali na próbę zamachu stanu w R...

Konieczność rozliczenia wpływów rosyjskich w Niemczech pojawiła się wkrótce po rosyjskiej agresji na Ukrainę, która przede wszystkim uświadomiła Niemcom fiasko ich dotychczasowej Ostpolitik wobec Rosji. Kwestię rozliczeń z polityką ścisłych powiązań z Moskwą łączyć należy także z myśleniem o przyszłej roli Niemiec w Europie i na świecie, do czego potrzebna jest odbudowa niemieckiej wiarygodności....

Trudno znaleźć europejskie państwo, które byłoby tak silnie związane z Rosją, jak Austria. Rosja budowała swoje wpływy nad Dunajem przez kilka dekad, a austriackie elity polityczne i gospodarcze prowadziły wobec Rosji politykę otwartych drzwi. Zarówno dwie główne partie, jak i skrajna prawica posiada skrzydła prorosyjskie. Jak wyglądał proces budowania rosyjskich wpływów w Austrii? Czy alpejska re...

Opublikowane na przełomie maja i czerwca wyniki badań sondażowych ukazały wyraźne zmiany notowań niemieckich partii politycznych. W maju znacząco spadło poparcie dla partii Zielonych, traciła też SPD. Jedyną siłą polityczną, która w ostatnich tygodniach zyskiwała była Alternatywa dla Niemiec. Wolę głosowania na AfD (10,3% głosów w wyborach do Bundestagu z 2021 r.) wyraziło – w zależności od sondaż...

Po odzyskaniu prze Polskę niepodległości Dąbrówka Wielka, mimo przeważającej ludności polskiej, zachowaniu języka, tradycji i polskiej kultury, pozostała poza jej granicami. Mieszkańcy w okresie międzywojennym aktywnie angażowali się w działania mające na celu utrzymanie polskich tradycji, za co zapłacili w trakcie wojny wysoką cenę. Po zmianie granic w 1945 r. Dąbrówka, od tego czasu Wielkopolska...

W dniu 17.03.2023 r. Bundestag głosami frakcji SPD, Zielonych i FDP poparł projekt nowelizacji federalnej ordynacji wyborczej, który jest odpowiedzią na rosnącą - zwłaszcza od czasu reformy z 2013 r. - liczbę parlamentarzystów. Nowelizacja ustanawia stałą liczbę 630 posłów do Bundestagu począwszy od następnych wyborów, narusza jednak dwie kluczowe zasady niemieckiego prawa wyborczego: częściowo og...