Instytut Europy Środkowej

Rozmowa IEŚ nr 213 Przedwyborcze referendum w Serbii i perspektywy dla Bałkanów w 2022 roku O oczekiwaniach społecznych i spodziewanych w tym roku na Bałkanach wydarzeniach rozmawiamy z naszymi analitykami w kolejnym odcinku „Rozmów IEŚ”. We wcześniejszym posumowaniu omówiliśmy sytuację polityczną w Albanii, Bośni i Hercegowinie, Czarnogórze, Chorwacji, Kosowie, Macedonii Północnej oraz Serbii. Ty...

Rozmowa IEŚ nr 214 Państwa nordyckie i bałtyckie w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę i ewentualnych sankcji na Nord Stream 2 Zaostrzająca się sytuacja wokół Ukrainy z niepokojem jest obserwowana przez państwa bałtyckie oraz nordyckie. Nieprzewidywalność władz rosyjskich skłania do wzmacniania potencjału militarnego oraz większej aktywności międzynarodowej. W znajdujących się poza NATO Finlandi...

Rozmowa IEŚ nr 212 Polityczne spory, trudne negocjacje i dalekie perspektywy członkostwa w Unii Europejskiej – podsumowanie roku Zespołu Bałkańskiego IEŚ W kolejnym odcinku Rozmów podsumowujemy miniony rok z perspektywy wydarzeń na Bałkanach. Z pewnością był to czas gorących sporów politycznych i bezowocnych negocjacji serbsko-kosowskich. Nie doszło też do postępów w negocjacjach w sprawie członko...

Rozmowa IEŚ nr 211 Czeskie wybory, węgierska prezydencja i słowackie spory wokół Sputnika – podsumowanie roku z perspektywy Zespołu Wyszehradzkiego Zmiana koalicji rządowej w Czechach, węgierska prezydencja w Grupie Wyszehradzkiej czy spory o szczepionkę Sputnik na Słowacji – to tylko część najważniejszych wydarzeń, które omawialiśmy w minionym roku. W dużym stopniu koncentrowaliśmy się oczywiście...

Rozmowa IEŚ Nr 209 Podsumowanie roku z perspektywy Zespołu Europy Wschodniej IEŚ i prognozy na nowy rok Agresywne działania Rosji wobec Ukrainy i kryzys na granicy białorusko-polskiej to najważniejsze wydarzenia minionego roku z perspektywy Zespołu Europy Wschodniej IEŚ. Należy się spodziewać, że będą one miały kontynuację w roku bieżącym i będą dotyczyły także innych państw regionu. Jaka przyszło...

Rozmowa IEŚ Nr 210 Rozmowy amerykańsko-rosyjskie bez rozstrzygnięć Dotychczasowe rozmowy amerykańsko-rosyjskie dotyczące obecności NATO w Europie Środkowej i Wschodniej nie przynoszą rozstrzygnięć. Rosja ostro sprzeciwia się możliwości przyjęcia do paktu Ukrainy i Gruzji i żąda gwarancji, że tak się w przyszłości nie stanie. Stany Zjednoczone odrzucają te żądania. Rozmowy przeprowadzono w Genewie....

Rozmowa IEŚ Nr 207 Władze Serbii zaskoczone skalą protestów przeciwko budowie kopalni litu Tysiące mieszkańców Serbii sprzeciwia się budowie kopalni litu w zachodniej części kraju. W wielu miastach, w tym w Belgradzie, doszło do demonstracji i blokad dróg. Oburzenie społeczeństwa spowodowała nie tylko sama inwestycja, która miałaby powstać na terenach o dużych walorach przyrodniczych, ale także zm...

Rozmowa IEŚ nr 208 Posumowanie wydarzeń mijającego roku z perspektywy Zespołu Bałtyckiego IEŚ Kryzys migracyjny, walka z inflacją, rosnące ceny gazu i zmiany polityczne w poszczególnych państwach – to główne tematy, którymi w 2021 roku zajmowali się eksperci z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. Koniec grudnia to dobry czas na podsumowanie ostatnich dwunastu miesięcy oraz omówienie scenariuszy na kolejny rok...

Rozmowa IEŚ Nr 203 30 lat od rozpadu ZSRR Mija 30 lat od rozpadu ZSRR. 8 grudnia 1991 roku przywódcy Białorusi, Rosji i Ukrainy – Stanisław Szuszkiewicz, Borys Jelcyn i Leonid Krawczuk – podpisali porozumienia białowieskie, w wyniku których formalnie rozwiązano ZSRR i powołano Wspólnotę Niepodległych Państw. O przyczynach upadku tego światowego mocarstwa i znaczeniu tego faktu opowiada prof. Walen...

Rozmowa IEŚ Nr 204 Współpraca energetyczna Serbii i Rosji: korzyści i kontrowersje Serbia i Rosja ugruntowują współpracę w sektorze energetycznym. W ostatnim czasie doszło do porozumienia obu państw w sprawie cen gazu. Serbia przez najbliższe sześć miesięcy będzie kupowała rosyjski gaz za cenę ustaloną jeszcze w 2013 roku. Niewątpliwie jest to korzystna informacja dla odbiorców surowca, jednak w p...

Rozmowa IEŚ Nr 205 Specyfika polityki Węgier wobec Białorusi i Rosji Węgry zachowują wstrzemięźliwość w ocenie sytuacji na wschodniej granicy Unii Europejskiej. O wykorzystaniu migrantów do destabilizacji granicy białorusko-polskiej mówi się tu zupełnie inaczej niż w Polsce. Obecność tych osób na granicy wpisuje się raczej ogólnie w kryzys migracyjny trwający od 2015 roku. Nie wskazuje się białoru...

Rozmowa IEŚ Nr 206 Rozmowy Putin–Biden. Rosyjskie żądania – europejskie obawy Dwie godziny trwała rozmowa pomiędzy prezydentem Rosji Władimirem Putinem a prezydentem USA Joe Bidenem. Rosyjski przywódca miał zażądać gwarancji obejmujących zakaz rozszerzania NATO na Wschód – chodzi przede wszystkim o obecność Paktu na Ukrainie. Z kolei prezydent Biden miał nie składać żadnych obietnic. Szczegóły ust...

Rozmowa IEŚ nr 202 Trudny dialog serbskiej opozycji ze stroną rządową Dialog serbskich władz z opozycją rozwija się powoli i trudno przewidzieć, jakie przyniesie efekty. Opozycja zbojkotowała ostatnie wybory parlamentarne, co przyczyniło się do miażdżącego zwycięstwa ugrupowania SNS prezydenta Aleksandra Vučicia. Jednak brak opozycji w serbskim parlamencie jest wizerunkowym kłopotem dla władz. Toc...

Rozmowa IEŚ 201 Magdalena Andersson ponownie wybrana na stanowisko premiera Szwecji Liderka partii socjaldemokratycznej Magdalena Andersson drugi raz w ciągu ostatnich kilku dni została wybrana przez szwedzki parlament na stanowisko premiera. W ubiegłym tygodniu musiała podać się do dymisji, po tym jak koalicję rządową opuściła Partia Zielonych. Tym razem nowy gabinet będą tworzyć politycy tylko z...

Rozmowa IEŚ nr IEŚ 200 Rządząca Kosowem partia Vetëvendosje przegrywa wybory lokalne Vetëvendosje przegrywa wybory lokalne w Kosowie. Partia premiera Albina Kurtiego, która kilka miesięcy temu wygrała wybory parlamentarne z ponad 50-procentowym poparciem, teraz musi pogodzić się z porażką. Co obecny wynik oznacza dla premiera Albina Kurtiego i dla jego rządów na poziomie krajowym – wyjaśnia dr hab...

Rozmowa IEŚ Nr 198 Medialna ofensywa Łukaszenki w państwach zachodnich okazuje się skuteczna Jednostronny przekaz medialny dotyczący sytuacji na granicy z Białorusią umacnia pozycję Alaksandra Łukaszenki. Do takich wniosków dochodzą eksperci analizujący ostatnie publikacje na temat kryzysu migracyjnego, ukazujące się na Zachodzie. Łukaszenka zgodził się, by po białoruskiej stronie granicy pracowal...

Rozmowa IEŚ nr 199 Polityczne spory w Macedonii Północnej negatywnie oceniane przez jej obywateli Porażka w wyborach lokalnych rządzących w Macedonii Północnej socjaldemokratów nie wpłynie na zmianę koalicji rządowej. Po pierwszej turze wyborów premier Zoran Zaev złożył deklarację, że w przypadku przegranej w drugiej turze rząd poda się do dymisji. Socjaldemokraci przegrali wybory, jednak dotychcz...

Rozmowa IEŚ Nr 197 Niebezpieczna gra Alaksandra Łukaszenki – tysiące migrantów na granicy z Polską. I co dalej? Siłowe próby przekroczenia przez migrantów granicy białorusko-polskiej grożą poważnymi konsekwencjami. W ostatnim czasie setki osób próbowały nielegalnie wkroczyć na terytorium Polski. Kryzys niestety się pogłębia i wszystko wskazuje na to, że ten stan szybko się nie zmieni. Alaksandr Łu...

Rozmowa IES nr 196 Estońskie kłopoty energetyczne Estonia będzie musiała zrezygnować z energii uzyskiwanej z łupków bitumicznych. To konsekwencja Europejskiego Zielonego Ładu, który ma przekształcić UE – do 2050 roku – w obszar neutralny klimatycznie. Problem polega na tym, że z łupków Estonia pokrywa 76 procent swojego zapotrzebowania na energię. W najbliższych latach państwo to będzie musiało zw...

Rozmowa IES Nr 195 Chorwaci podzieleni w sprawie wprowadzenia euro – czy dojdzie do referendum? Ugrupowanie Chorwaccy Suwereniści sprzeciwia się pomysłom wprowadzenia euro w Chorwacji. Jego członkowie wystąpili z inicjatywą przeprowadzenia referendum, w którym to mieszkańcy państwa mieliby się wypowiedzieć, czy chcą europejskiej waluty, czy też są za zachowaniem waluty narodowej. Wprowadzenia euro...

Rozmowa IEŚ nr 194 Dynamiczny rozwój polsko-estońskiej współpracy gospodarczej W ciągu ostatnich 10 lat zauważalny jest dynamiczny rozwój polsko-estońskich stosunków gospodarczych. Obroty towarowe pomiędzy tymi państwami wynoszą 1,5 miliarda euro i w ciągu minionej dekady wzrosły dwukrotnie. Z ubiegłorocznych danych dotyczących importu wynika, że Polska była 5 partnerem Estonii, wyprzedzając m.in....

Rozmowa IEŚ nr 192 Nadzieje i zagrożenia związane z ustawą ograniczającą wpływy oligarchów na Ukrainie Władze Ukrainy postanowiły ograniczyć wpływy oligarchów w państwie. Uchwalono odpowiednią ustawę, w ramach której m.in. powstanie rejestr oligarchów, natomiast funkcjonariusze publiczni będą musieli składać deklaracje dotyczące kontaktów z tymi osobami. Ma to przede wszystkim ograniczyć korupcję...

Rozmowa IEŚ nr 193 Nie widać końca sporu politycznego w Czarnogórze Ugrupowania tworzące koalicję rządową w Czarnogórze nie mogą dojść do porozumienia. Kryzys trwa od wielu miesięcy, a wywołało go odwołanie ministra sprawiedliwości, wywodzącego się z koalicyjnego Frontu Demokratycznego. Ugrupowanie bojkotuje obrady parlamentu, co uniemożliwia efektywną działalność koalicji. Niewykluczone zatem, że...

Rozmowa IEŚ Nr 190 Szczyt Ukraina–UE – bez zaskakujących decyzji Podczas niedawnego szczytu UE–Ukraina nie doszło do przełomowych decyzji. Nie pojawiły się konkretne daty ewentualnego członkostwa Ukrainy we Wspólnocie, pozytywnie oceniono jednak podjęte w tym państwie reformy i działania antykorupcyjne. Podpisano też umowę o wspólnej przestrzeni powietrznej, a także porozumienia o finansowaniu bad...

Rozmowa IEŚ Nr 191 Zamieszki w północnym Kosowie z kampanią wyborczą w tle 17 października w Kosowie odbyły się wybory samorządowe. Wyniki głosowania wskazują na spadek poparcia dla rządzącej partii Vetëvendosje. Przedwyborcze sondaże wskazywały, że ugrupowanie premiera Albina Kurtiego cieszy się 40-procentowym poparciem. Przypomnijmy, że we wcześniejszych wyborach parlamentarnych, w tym roku, na...