In het Rijksmuseum

Kleurrijke vlakken en zwarte contouren vullen het schilderij De Vierkante Man van Karel Appel. Appel schilderde het in 1951, tijdens de hoogtijdagen van de naoorlogse kunstbeweging Cobra. Wat was hun gedachtengoed? Wie waren hun inspiratiebronnen? Presentator Jörgen Raymann spreekt hierover met conservator Ludo van Halem. Bekijk het schilderij hier: https://www.rijksmuseum.nl/nl/collectie/SK-A-500...

In 2021 kocht het Rijksmuseum Meissen porselein uit de collectie Oppenheimer. Een bijzondere aankoop, want de stukken waren eerder al in het Rijksmuseum aanwezig en in 2019 gerestitueerd aan de erven van het echtpaar Franz en Margarethe Oppenheimer. Onder het nazi-regime werden zij gedwongen te vluchten en verkochten zij hun indrukwekkende verzameling Meissen porselein. Hoe ging hun vlucht? Hoe kw...

In het Rijksmuseum vind je ook objecten die je niet zo snel verwacht. Zoals een schitterende, losse diamant van ruim 36 karaat. Maar niet alles wat schittert is mooi. Deze diamant is namelijk oorlogsbuit. Presentator Jörgen Raymann spreekt hierover met hoofd Geschiedenis Valika Smeulders en vraagt haar hoe het Rijksmuseum omgaat met objecten die daar eigenlijk niet thuishoren. Bekijk het object hi...

Marie Jeannette de Lange was voorzitter van de Vereeniging voor Verbetering van Vrouwenkleding. Deze vereniging verschafte vrouwen aan het einde van de 19de eeuw letterlijk én figuurlijk meer bewegingsvrijheid. Het portret van Marie Jeannette, geschilderd door Jan Toorop, belichaamt de onvermoeibare zucht van vrouwen naar gelijke rechten. Presentator Jörgen Raymann bespreekt het met senior conserv...

Zie ginds komt de stoomboot uit Spanje weer aan. Hij brengt ons Sint-Nicolaas, ik zie hem… niet staan? Het Sint-Nicolaasfeest van Jan Steen verbeeldt het sinterklaasfeest van vroeger. Maar waarom ontbreken Sinterklaas en Zwarte Piet op dit schilderij? En wat is de oorsprong van deze ogenschijnlijk oer-Hollandse traditie? Presentator Jörgen Raymann en senior conservator Geschiedenis Eveline Sint Ni...

Op 22 juni 1667 bereikt de Tweede Nederlands-Engelse oorlog een kantelpunt. Hollandse oorlogsschepen bestormen de rivier de Medway en brengen daar de Engelse vloot tot zinken. Het vlaggenschip de Royal Charles wordt als trofee meegesleept naar Nederland. De spiegelversiering hangt nu in het Rijksmuseum, als herinnering aan een roemrijke geschiedenis op zee. Maar was dit kleine landje echt zo’n gro...

Druiven, bramen, citroenen en artisjokken. Aan de balk hangt een kalkoen, fazant en een houtsnip. Een overdaad aan lekkernijen is te zien op het 16de-eeuwse schilderij De welvoorziene keuken van Joachim Beuckelaer. Je kunt wel begrijpen waarom Jörgen hiervan smult. Maar voor wie was dit feestmaal eigenlijk bedoeld? Kon iedereen zich toen deze luxe veroorloven? En waarom heeft de schilder Jezus en...

In deze aflevering: modern Japans lakwerk, in het bijzonder de schrijfdoos “Het geluid der dingen”. Janine Abbring praat erover met Jan Dees, lakspecialist, verzamelaar en arts in ruste, en Menno Fitski, hoofd Aziatische kunst van het Rijksmuseum. Modern Japans lak. Een fascinerende kunstvorm die je typisch Japans zou kunnen noemen. In een proces dat soms jaren duurt, worden versieringen van tient...

Barbara Hepworth in de Rijksmuseumtuinen In de ban van het Britse landschap De beelden van Barbara Hepworth brengen de natuur weer dichtbij de mens. Ze hebben holtes en gaten, waarin licht verplaatst en het landschap zich openbaart. Op welke andere manieren zien we de natuur terugkomen in haar beelden? Wat vertellen ze over onze huidige relatie met de natuur? En waarom passen de beelden zo goed in...

Rembrandt was 30 jaar toen hij in 1636 een schilderij van een vaandeldrager maakte. In 2021 werd dat schilderij voor 175 miljoen aangekocht door de Staat der Nederlanden, met steun van de leden van de Vereniging Rembrandt, de VriendenLoterij en het Rijksmuseum Fonds. Vanaf 2023 zal het schilderij permanent te zien zijn in het Rijksmuseum. Host Janine Abbring gaat in deze BONUS-aflevering in gespre...

Ze werd onderscheiden met zilveren medailles van de academies in Parijs en Amsterdam en voor haar werk werden zowel in Nederland als Frankrijk hoge bedragen neergeteld. Met haar bloemstillevens verdiende ze genoeg geld om haarzelf en haar familie te onderhouden. En haar werk is prachtig. En toch kent bijna niemand meer Henriëtte Geertruida Knip. Ten onrechte, vindt Jenny Reynaerts, conservator sch...

De voet, de el, de duim, de morgen. Vóór het metrieke systeem werd ingevoerd had ieder land en daarin iedere regio een eigen manier om dingen te meten. Aan het eind van de 18de eeuw kwam er in Frankrijk een behoefte om in heel Europa één meetsysteem te hanteren: dat was toch veel eenvoudiger? Hoe men tot de meter kwam en waarom een meter een meter is, vertelt conservator Maria Holtrop in deze afle...

In het Rijksmuseum hangen heel veel portretten: zelfportretten, familieportretten, kunstenaarsportretten, groepsportretten en nog meer. Er is echter één familieportret waarbij de vrouw des huizes zich liet afbeelden zoals je zelden ziet. Ze laat zich afbeelden terwijl haar ze haar kind de borst geeft. Presentator Janine Abbring spreekt hierover met conservator kostuum Bianca du Mortier. Wil je mee...

In 2021 was de tentoonstelling Slavernij te zien in het Rijksmuseum. Een tentoonstelling waarin het slavernijverleden in voormalig Nederlandse koloniale gebieden centraal stond, en de weerslag van dat verleden op het Nederland van toen en nu. Presentator Jörgen Raymann gaat in gesprek met Hoofd Geschiedenis en conservator van de tentoonstelling Valika Smeulders, en met Gijs Stork, een van de sprek...

Ze kijkt wat afwezig langs je heen: een vrouw met een kind op haar arm. Een middeleeuws Mariabeeld? Daar lijkt het beetje op, maar ze staat in de vitrine tussen spullen uit Kanton, in een van de zalen gewijd aan de 18de eeuw. Wie is deze vrouw, wat weten we over haar en haar kind? En over dit beeldje? Lydia Randt, conservator in opleiding, ging op zoek naar het verhaal achter dit beeld, en ontdekt...

Tegenwoordig is het heel makkelijk om een kopietje uit de printer te halen, maar als je vroeger een reproductie nodig had dan werd die met de hand gemaakt. De innovaties die in de 18de eeuw door Maria Catharine Prestel en haar man werden doorgevoerd in kleurenprenten, vormen nog steeds de basis voor dat kleurenkopietje uit de printer. Presentator Janine Abbring spreekt met specialist 18de en 19de-...

In een kleine hoekzaal hangen 62 schilderijen waarop we het dagelijks leven in Istanbul zien, maar ook het hofleven van de sultan: dansende derwisjen, geestelijk leiders, een gezicht op de Bosporus en de audiëntie van de Nederlandse ambassadeur Cornelis Calkoen bij de sultan. Via de schilderijen leren we het Istanbul in de 18de eeuw kennen, deze ambassadeur én de geheimzinnige vrouw op het portret...

Een complete kamer uit een Amsterdams grachtenpand waar je je even in de 18de eeuw waant: de Beuningkamer. Een overrompelend openhaard-stuk van marmer, hout en met een schilderij erop. Spiegels, een bewerkt plafond vol symboliek en bewerkte dubbele houten deuren. Conservator 18de-eeuwse schilderkunst Josephina de Fouw vertelt aan Janine Abbring over deze kamer: waarom zij hem zo mooi vindt, hoe de...

Ze hadden misschien wel de meest intense vriendschap uit de Nederlandse literatuur (of was het meer dan dat?): Betje Wolff en Aagje Deken. Ze woonden samen, schreven samen en waren onafscheidelijk tot aan hun dood. Hun portretten werden op glazen gegraveerd, wat bijna nooit gebeurde bij vrouwen. Het glas met het portret van Aagje Deken was al in het Rijksmuseum, onlangs kwam die van Betje Wolff er...

Van machthebbers tot middenklasse; steeds meer mensen lieten in de 15de en 16de eeuw een portret van zichzelf maken. Ieder onderdeel werd geregisseerd: gezichtsuitdrukking, symboliek, houding, achtergrond en kleding. Waar voor de een schoonheid het belangrijkste was, wilde de ander gezag uitstralen. Maar bovenal zegt ieder portret ons: Vergeet me niet!   In deze aflevering gaat presentator Janine...

Twee grote, scherp gesneden vlakken, eentje blauw, de ander geel. Een soort rechtopstaand, gevouwen schilderij. Het is het beeld Yellow Blue van Ellsworth Kelly, deze zomer voor het eerst in Nederland te zien in de tuin van het Rijksmuseum. Wat maakt het zo fascinerend? Mag je een beeld als Yellow Blue zo maar overschilderen? En welke band had Amerikaan Kelly met Europa en Nederland in het bijzond...

Cupido, Amor, l’Amour Menaçant. Drie namen voor een van de favoriete marmeren beelden op de afdeling 18de eeuw van het Rijksmuseum. Het is een herkenbaar beeld voor menig bezoeker: de ondeugende blik van het jongetje met de pijlenkoker in zijn linkerhand, die op het punt staat iemand stiekem met liefde te raken. Presentator Jörgen Raymann spreekt over de maker van het beeld en over de opdrachtgeve...

Een rossige baard, blauw colbert en stadse hoed. Menig bezoeker zal meteen het gezicht van de beroemde schilder Vincent van Gogh herkennen in het portret dat in deze aflevering wordt besproken. De schilder maakte dit portretje op karton in Parijs, de plek waar Van Gogh enkele jaren woonde met zijn broer Theo. Presentator Jörgen Raymann spreekt met senior conservator 19de-eeuwse kunst Jenny Reynaer...

De absolute topstukken van het Aziatisch Paviljoen van het Rijksmuseum zijn twee – meer dan levensgrote – houten tempelwachters. Met hun expressieve ogen en afwerende handen is hun taak in één oogopslag duidelijk: ze houden het kwaad buiten. Presentator Jörgen Raymann spreekt met Hoofd Aziatische Kunst Menno Fitzki over de vele diepere betekenissen van deze twee imposante beelden.  Wil je weten ho...

August de Sterke, keurvorst in Dresden, wilde voor zijn 18de-eeuwse paleis een dierentuin van porselein. Vogels, apen en andere zoogdieren, allen levensgroot én levensecht. Een wonderlijke opdracht, omdat in Europa nog niet was ontdekt hoe porselein wordt gemaakt. In Dresden lukte dat wel en het resultaat van die porseleinen dierentuin is deels aanwezig in het Rijksmuseum. Jörgen Raymann spreekt o...