Historische Vertelsels - Geschiedenis van de Lage Landen

In deze eerste episode van Reeks 8 over de rol van Filips van Marnix van Sint Aldegonde in de 80-jarige Oorlog zet ik het context van de 16e-eeuwse Nederlanden scherp: Karel V en zijn centralisatiepolitiek, de Reformatie van Maarten Luther, de Inquisitie en de harde vervolging van “ketterij”, en daarna de snelle opmars van het Calvinisme van Johannes Calvijn. We volgen Marnix’ vroege jaren: van Le...

Dit is de 5e episode over het leven van Martial Van Schelle, een vergeten "Bekende Belg" uit Merksplas. Ook dit is weer een extraatje. Op 27 november 2022 organiseerde de VZW Vrienden van het Fort van Breendonk een nocturne ter nagedachtenis aan de 207 slachtoffers van de executieplaats van het fort. Dag op dag 80 jaar geleden stierven hier 8 gijzelaars onder de Duitse kogels. Aan de han...

Dit is de eerste historische "Luistervoer", een special edition bij het Vertelsel over het leven van Martial Van Schelle, een vergeten "Bekende Belg" uit Merksplas. Het is een  duidingsinterview, met als gast één van dé experten mbt de Duitse rechtspraak in bezet België tijdens WOII: dr. Dimitri Roden, historicus en oud-conservator van het Fort van Breendonk. Met hem bespreek i...

Wanneer Nazi Duitsland België bezet in 1940, duurt het niet lang of Martial gaat actief in het verzet in binnen- én buitenland: hij heeft een eigen verzetsgroep in Jette (Brussel), werkt voor de resistance in Parijs, runt een vluchtroute voor piloten en verzetslui naar Spanje en Engeland, smokkelt wapens en pleegt aanslagen tegen de bezetter. In 1943 wordt hij verraden en rolt de Gestapo zijn netw...

Na de Eerste Wereldoorlog (WOI) keert Martial “Ti” Van Schelle even terug naar Merksplas, maar het Kempense leven wordt snel te klein. In Brussel vindt hij zich heruit: hij wordt topsporter én ondernemer. Hij wordt meervoudig Belgisch kampioen zwemmen, staat op de Olympische Spelen van Antwerpen (1920), Parijs (1924) en Amsterdam (1928) én hij gooit ook hoge ogen in het basket, in waterpolo, skiën...

Deze nieuwe zevende reeks over het leven van Martial Van Schelle begint op 15 maart 1943, wanneer Martial Van Schelle wordt doodgeschoten als gijzelaar op de executieplaats van het Fort van Breendonk. Maar we beginnen bij zijn jeugd in de Noorderkempen: Merksplas (Diepte) en Wortel. Martial “Ti” Van Schelle groeit op op een immens domein van een Brusselse vader en een Amerikaanse moeder, tussen pa...

12 november 1798: de Boerenkrijg komt op zijn kantelpunt wanneer de brigands Diest in het Hageland bezetten. Het lijkt een overwinning, maar tactisch is het een val: de Franse bezetter sluit de stad razendsnel af en de opstandelingen zijn omsingeld. Bij een wanhopige uitval krijgt Jozef van Gansen, een kogel in het gezicht. Is dit het einde… of raakt hij nog levend uit de stad? Via een list ontsna...

In deze vierde episode volgen we Jozef van Gansen, één van de leiders van de Boerenkrijg, terwijl de druk van de Franse bezetter ondraaglijk wordt. Het Directoire in Parijs stuurt twee legereenheden uit de Bataafse Republiek naar de Antwerpse Kempen met één doel: het boerenkrijgleger van Van Gansen en zijn kompanen definitief uitschakelen. Wat volgt is een dodelijk kat-en-muisspel dat uitmondt in...

In deze derde episode volgen we Jozef Van Gansen tijdens de Boerenkrijg van 1798. In de negen departementen blijft de Franse overheid anticlericale wetten uitvaardigen en doet zo de spanning in de Zuidelijke Nederlanden met de maand hoger oplopen. Op 5 september 1797 sluiten de Fransen de kerken: priesters duiken onder, de zorg voor de ziel verdwijnt uit het openbaar leven en het geloof gaat lette...

In episode twee over het leven Jozef Van Gansen en zijn rol in de Boerenkrijg van 1798, keren we terug naar 1795, wanneer de Zuidelijke Nederlanden officieel worden geannexeerd en als deel van Frankrijk tot de negen Verenigde Departementen worden hertekend. Vanuit Parijs rolt de republikeinse, revolutionaire politiek het land binnen: nieuwe administraties, nieuwe wetten en regels — maar vooral nie...

In deze eerste episode maken we kennis met Emmanuel Jozef Van Gansen, één van de Kempense leiders van de opstand tegen de Franse bezetter in 1798, beter bekend als de Boerenkrijg. Het verhaal begint in het Kempense Westerlo, waar Jozef Van Gansen in 1766 wordt geboren: een slimme, rechtschapen kerel die uitgroeit tot een potige durfal, gevormd door een tijd waarin het oude Europa begint te kraken....

Dit is een Kerstspecial, een bonus aflevering, om alle trouwe luisteraars een prettige Kerst en een fijn Nieuwjaar te wensen. Met Kerst 1914 gebeurde er iets uitzonderlijks aan het front in België en Noord-Frankrijk. In de modder en kou van de Eerste Wereldoorlog (WO I) klommen Duitse en Britse soldaten uit hun loopgraven. In niemandsland werd er niet geschoten, maar gepraat, gelachen, geruild en...

Dit is de derde en laatste episode over het leven van Louis Boeckmans. Vanuit KL Buchenwald wordt Louis overgebracht naar het voorkamp Blankenburg-Oesig. Het wordt winter 1944 en het leven in het kamp wordt steeds moeilijker: werken in het beruchte “dodencommando K”, honger en koude, en bijna dagelijkse SS-terreur. Overleven kan enkel door wilskracht en kleine ‘gelukjes’. In april 1945 komt de bev...

Na hun arrestatie worden Louis Boeckmans en zijn broer naar het SS-Auffanglager Breendonk gevoerd. Wat volgt is geen ondervraging meer, maar de harde realiteit van een kampregime: geweld, dwangarbeid, vernedering en moord, dag na dag, aan den lijve ondervonden. Wanneer ze na veertien dagen worden weggevoerd, denken ze even dat vrijlating in zicht is. In Antwerpen volgt de ontnuchtering: samen met...

Dit is de eerste episode over het leven van Louis Boeckmans, verzetsman en één van de laatste overlevers van Fort Breendonk. Louis overleed op 18 juli 2021, enkele weken voor de opnames, maar hij heeft de aanzetten voor de podcast nog kunnen horen. In deze episode keren we terug naar Tessenderlo en volgen we de jonge Louis tussen 1923 en 1944. Wanneer hij 17 is breekt de Tweede Wereldoorlog (WOII)...

In deze derde en laatste episode over Eduard Cuypers, aalmoezenier uit Stabroek, lijkt alles eerst goed te komen. In Antwerpen én in Stabroek is het groot feest wanneer de Comte de Smet de Naeyer aanmeert na zijn eerste lange reis: bijna iedereen is veilig terug thuis, de wereldreis zit erop, tijd voor de familie… denkt men. Maar na drie maanden in het droogdok voor nazicht en herstellingen vaart...

In deze tweede episode slaagt Eduard “Ward” Cuypers erin om, met de steun van Antwerps gouverneur Jan Frans Cogels, benoemd te worden tot aalmoezenier op het Belgische schoolschip Comte de Smet de Naeyer. Op 12 februari 1905 vertrekt het schip vanuit Antwerpen op zijn allereerste wereldreis. Er zijn 58 bemanningsleden aan boord, waaronder 28 cadetten of leerling-zeevaarders. Bestemming: Valparaíso...

Dit is het eerste deel over het leven van Eduard “Ward” Cuypers, een jonge priester uit het polderdorp Stabroek, maar met een grote droom: de wereld zien en Belgen bijstaan op verre reizen, in volle Belle Époque en koloniale tijdsgeest. Ward zoekt actief naar kansen om te vertrekken. Een geplande missie richting China valt op het laatste moment in het water, maar er dient zich snel een unieke nieu...

In deze 2e Luistervoer ga ik in gesprek met Marjan Debaene, kunsthistorica en curator Oude Collecties in het Museum M in Leuven. Zij kent de Borremanfamilie als geen ander en ze is gepassioneerd door middeleeuwse  en Renaissance beeldhouwkunst. Heel veel luisterplezier. Heel veel dank aan Marjan voor haar tijd en visie. Ook te bekijken op Youtube: https://www.youtube.com/watch?v=tkvm8Ud5CvQ.  Volg...

Remix 2026 na een copyright issue. In dit 5e en laatste deel beleven we de grote finale van het verhaal rond Passier Borreman en het retabel van Crispinus en Crispinianus. In de Bovenkerk van Herentals wordt het kunstwerk plechtig ingehuldigd met een dankmis: de gelovigen kijken hun ogen uit bij zoveel vakmanschap, dramatiek en detail. Elke scène is al straffer dan de andere: de foltertaferelen vo...

Deel 4 staat volledig in het teken van de productie van het retabel van Crispinus en Crispinianus in de Brusselse workshops van Passier Borreman en zijn partners. Passier en zijn medewerkers snijden en beeldhouwen de vele figuren, panelen en details die samen het verhaal tot leven brengen voor de opdrachtgevers in Herentals. Tijdens het werk komt broer Jan III Borreman langs in het atelier. Samen...

In dit derde deel vinden de leerbewerkers van Herentals hun weg naar de werkplaats van Passier Borreman in Brussel. Ze leggen hun wensen op tafel voor een nieuw retabel over het leven van 2 christelijke martelaren: Crispinus en Crispinianus. De Gulden Legende uit de 13e eeuw levert de mosterd waarop het verhaal is geschoeid (what's in a name). In het atelier werken Passier, zijn medewerkers e...

In dit tweede deel over Passier Borreman volgen we hem vanaf het moment dat hij meester-beeldsnijder wordt in Brussel . Hij staat nu op eigen benen als zelfstandige kunstenaar, maar blijft nauw samenwerken met zijn vader Jan Borreman . Vanuit zijn woning en werkplaats in de buurt van de Sint-Gorikskerk groeit zijn atelier uit tot een vaste waarde in het artistieke leven van de stad. De opdrachten...

Dit is de eerste aflevering over Passier Borreman, een Brusselse beeldhouwer die leefde op het einde van de middeleeuwen, in de overgang naar de renaissance (15e–16e eeuw). Hij hoort bij de topartiesten van zijn tijd, maar is tot op vandaag veel minder bekend dan bijvoorbeeld schilders als Jan Van Eyck of Pieter Brueghel de Oude. Er is weinig over hem geweten, dit maakt deze podcast tot een echte...

Dit is het derde en laatste deel van een driedelige reeks over Israel Neumann, een Poolse immigrant die tijdens de Tweede Wereldoorlog terechtkomt in het SS-Auffanglager Breendonk, tussen Antwerpen en Brussel. In oktober 1940 staat Neumann als nummer 22 op appèl in het fort. Naast hem: Walter Obler. Vanaf dat moment is er nog maar één opdracht: overleven in wat Victor Trido later het “Kamp van de...