Het Verhaal

Ignace Lilien (1897-1964) was een productief Joods componist, die zich als Oost-Europeaan in Nederland vestigde.   Het blaaskwintet is een bewerking van het gelijknamige orkestwerk en werd onder meer gespeeld door het destijds befaamde Haagsch Blaaskwintet.

Na ontdekkingen van de series met hoorspelmuziek en speciaal voor de omroep gecomponeerde muziek, tot besluit een serie van 4 werken die op onverklaarbare wijze in de 100-jarige bladmuziekcollectie Muziekschatten terecht is gekomen en waarvan geen enkele opname meer bestaat.  Biografie Daniel Belinfante (1893–1945) De Joodse componist Daniel Belinfante is een unieke stem in het componeren in het i...

In deze aflevering horen we een bewerking van de muziek van Carl Maria von Weber: Ouverture Oberon (reduced orchestra, versies 1915 en 1928). Deze bewerking van de Ouverture werd gemaakt voor een 'mini-orkest'; toegespitst op een uitvoering in de radiostudio.

Samehtini was een Joods componist, violist en hoornist. Hij stierf op 79-jarige leeftijd in Kamp Westerbork. Samehtini behoort tot een grote groep van Joodse musici die zowel in de lichte als de klassieke muziek werkt. Zo is hij verbonden aan de Arnhemse Orkestvereniging en het Circusorkest van Carré. In 1913 dirigeert hij première met zijn muziek bij van de Nederlandse stomme film ‘Nederland en O...

Hugo Godron (1900-1971) was violist, componist, leraar en muziekjournalist. Hij kende Maurice Ravel (https://www.npoklassiek.nl/componisten/90618414-6c4f-4e4b-9249-500367e647b8/ravel-maurice) en Darius Milhaud. En met de laatste deelde hij een fascinatie voor Braziliaanse muziek. In de Microfoon- ouverture hoor je ook de Amerikaanse invloed van George Gershwin (https://www.npoklassiek.nl/componist...

Lucas van Regteren Altena (1924-2000) was fluitist in het Hilversumse Promenadeorkest. Daarnaast componeerde hij louter voor zijn plezier. In Hilversum werden zijn werken regelmatig door collega’s gespeeld. Dit trio uit 1957 vond hij geschikt om te bewerken voor kamerokest, waarvan een obscure opname bestaat.  Bekijk de bladmuziek van Divertimento (https://www.muziekschatten.nl/compositie?uri=http...

Ton de Leeuw (1926-1996) studeerde in Parijs bij Olivier Messiaen (https://www.npoklassiek.nl/componisten/4f7ea5e5-dbca-4001-a689-1c3a04fe8326/olivier-messiaen) en ontwikkelde een geheel eigen stijl. Zijn vakmanschap en veelzijdigheid kwam goed van pas in Hilversum, waar hij als muziekregisseur, arrangeur en componist van hoorspelmuziek succesvol was. In de collectie Muziekschatten vonden we volks...

Louis Andriessen (1939-2021) was een van Nederlands meest gerenommeerde componisten. Nog steeds wordt zijn muziek over de hele wereld uitgevoerd. Als compositiedocent laat hij een schare aan inmiddels bekende componisten achter. Maar ook hij moest een keer beginnen. Uit 1958 dateren enkele werken die hij voor een omroepensemble schreef. De muziek is nooit gepubliceerd, noch bestaat er een opname v...

Karel Mengelberg (1902-1984) was een neef van de beroemde dirigent Willem Mengelberg. Hij studeerde bij Willem Pijper en in Duitsland naast compositie ook directie. In de jaren '20 werkte hij bij de opera in Berlijn en in de jaren '30 in Barcelona en Kiev. In 1938 vestigde hij zich met zijn vrouw en zijn zoon Misha Mengelberg in Amsterdam. In 1951 maakte hij de muziek bij het experimentele hoorspe...

Jurriaan Andriessen (1925-1996) was de 14 jaar oudere broer van Louis Andriessen. Hij studeert in Parijs en in de Verenigde Staten waar hij verliefd wordt op de jazz. Terug in Nederland maakt de omroep graag gebruik van zijn talent: hij is thuis in klassiek en jazz en blijkt een op-en-top vakman. Onder het pseudoniem Leslie Cool speelt hij jazz en naast gebruiksmuziek en klassiek schrijft hij ook...

In deze aflevering horen we de hoorspelspelmuziek van De laatste dagen van Pompeï (1955) van componist en muziekregisseur Ton de Leeuw. De Leeuw schreef een filmische orkestpartituur , geënt op het verhaal van toeristen die Pompeï bezoeken en het verhaal met personages uit 79 na Chr. Een volledige reconstructie van dit ingewikkelde hoorspel met maar liefst 15 rollen is in deze tijd niet haalbaar,...

We gaan in deze aflevering op zoek in de de kelders van het Muziekcentrum van de Omroep naar een zangspel van Else de Groot: De avonturen van Alice in Wonderland (1946). Bekijk hier de bladmuziek van Alice in Wonderland (https://www.muziekschatten.nl/compositie?uri=https://data.muziekschatten.nl/som/334265)

Van vele hoorspelen bestond nooit een opname of ze vielen ten prooi aan de gebrekkige houdbaarheid. Maar de partituren hebben de tand des tijds wel doorstaan, en vormen een deel van de muziekcollectie Muziekschatten, opgeslagen in de catacomben van het Muziekcentrum van de Omroep. Samen met De Stichting Omroepmuziek, waartoe het Radio Filharmonisch Orkest en het Groot Omroepkoor behoren besloten d...

In 1951 werd bij de Keulse radio de eerste elektronische studio geopend. Componisten en technici vonden elkaar in een gezamenlijke experimenteerdrift. In de periode daarvóór werkten pioniers aan de mogelijkheden om elektriciteit in dienst van de muziek te stellen. De choralcelo, de foto-elektrische marimba, de optofonische piano. Het is zo maar een greep uit de vele bizarre instrumenten die aan he...

In 1950 had niemand op de Columbia University zin om de door het management aangeschafte bandrecorder te gaan bedienen. De opdracht was om er concerten mee op te nemen. De tot Amerikaan genaturaliseerde Vladimir Ussachevsky (1911-1990) die als bestuurslid aan de universiteit werkte, kreeg het apparaat in handen gedrukt. Wat als verplichting begon, leidde dankzij de technisch en avontuurlijk ingest...

De naam Edward Artemiev (1937-2022) is in Nederland niet erg bekend maar in Rusland een begrip. Hij is pionier van de Russische elektronische muziek. In 1972 componeerde Artemiev op de unieke ANS-synthesizer muziek voor de legendarische sciencefictionfilm Solaris van de regisseur Andrei Tarkovsky. Het was een zoeken naar klanken die nergens vandaan kwamen en nergens naar toe gingen. De muziek voor...

De Duitse componist Herbert Eimert (1897-1972) presenteerde in 1962 zijn tapestuk ‘Epitaph für Aikichi Kuboyama’. Het is een van de beroemdste pionierswerken uit de Studio für Elektronische Musik van de WDR.  Op 1 maart 1954 was de Japanse visser Aikichi Kuboyama het eerste dodelijke slachtoffer op afstand van de Amerikaanse proef met de waterstofbom. Deze vond plaats bij het Bikini-atol, onderdee...

Met Gesang der Jünglinge veroverde Karlheinz Stockhausen (1928-2007) in 1956 de wereld van de toen nog prille elektronische muziek. Hij baseerde zijn tapestuk op het verhaal van de drie jongelingen in het vuur uit het Bijbelse boek Daniël. Stockhausen selecteerde teksten en liet ze door een 12-jarige jongen van een kathedrale koorschool zingen en spreken. In de studio van de WDR versmolt hij op un...

De 80-jarige Alireza Maschayekhi (1940) is pionier van de Iraanse elektronische muziek. Hij woont in Teheran. De in eigen land zeer gerespecteerde componist streeft naar een dialoog tussen de muziek uit het Midden-Oosten en die van het Westen. Programmamaker Robert Nasveld zag hem zo’n 37 jaar geleden rondlopen op het toenmalige Instituut voor Sonologie van de Rijksuniversiteit Utrecht. Hij maakte...

De ‘Kijkende oren’ van Ton Bruynèl - 3. Zwanenzang Ton Bruynèls laatste werk is de video-opera Non sono un uccello (Ik ben geen vogel). De compositie is een ode aan de vliegkunst, in 1998 uitgezonden op televisie. Het idee hiervoor ontstond in 1986 na het zien van de ontploffing van het ruimteveer Challenger. Oud-leerling Ad Wammes voltooide het werk Cours des nuages (Gang van de wolken) voor stri...

De ‘Kijkende oren’ van Ton Bruynèl - 2. Muziek verbeeldt Bruynèls beeldende Soft Song voor hobo en klanksporen werd in 1974 door sommige collega-componisten naar de prullenbak verwezen, misschien wel omdat het voor de heersende mode in die jaren te communicatief was. Bruynèl moest op zijn beurt niets van hun ‘maagzuurmuziek’ hebben. De componist vertelt over zijn orkeststuk Phases en Dali’s surrea...

De ‘Kijkende oren’ van Ton Bruynèl - 1. Op het Utrechts Conservatorium Deze Nederlandse elektronische muziekpionier componeerde op latere leeftijd warmbloedige, kleurrijke en toegankelijke muziek voor combinaties van stem, instrumenten en tape. De natuur was een grote bron van inspiratie. Ton Bruynèl (1934-1998) was een meester in het nabootsen of suggereren van geluiden zoals die van vogels, inse...

De Franse componist Pierre Henry (1927-2017) was gefascineerd door het gebruiken van andere geluiden dan tonen. Kort na de Tweede Wereldoorlog stond hij met Pierre Schaeffer aan de wieg van de invloedrijke ‘musique concrète’. Bij deze stroming werden geluiden uit onze dagelijkse omgeving opgenomen en in een elektronische compositie verwerkt. Rond het begin van de jaren ‘70 van de vorige eeuw richt...

Pierre Schaeffer (1910-1995) zette in 1948 de muziekwereld op zijn kop met de introductie van de musique concrète. Geluiden uit onze dagelijkse omgeving nam hij op grammofoonplaat op en smeedde die via allerlei manipulaties samen tot een compositie. Het was uniek voor die tijd. Vanuit de studio’s van Radio France werd Schaeffer katalysator van een nieuwe mondiale stroming. Zo’n beetje iedere compo...

Er werd door de erven van Gustav Holst een rechtszaak tegen Tomita aangespannen. Tomita verhaalt over de hoeveelheid tijd die hij kwijt was aan het uitzoeken van de werking de Moog en de daaruit voortvloeiende geldzorgen en spanning. Peter van Cooten praat over zijn bijwonen van een concert van Tomita in Nederland.